{"id":11078,"date":"2026-05-07T09:16:39","date_gmt":"2026-05-07T09:16:39","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=11078"},"modified":"2026-05-07T09:16:39","modified_gmt":"2026-05-07T09:16:39","slug":"frenimi-i-rusise-i-pamundur-pa-raketat-tomahawk-ne-gjermani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=11078","title":{"rendered":"Frenimi i Rusis\u00eb i pamundur pa raketat Tomahawk n\u00eb Gjermani"},"content":{"rendered":"<p>T\u00ebrheqja e trupave amerikane nga Gjermania \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e vog\u00ebl. Nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje shum\u00eb m\u00eb e madhe \u00ebsht\u00eb se Trump, ka anuluar vendosjen e planifikuar t\u00eb raketave Tomahawk. Sinjale t\u00eb gabuara p\u00ebr Putinin?<\/p>\n<p>Nd\u00ebr vendimet e fundit ushtarake-strategjike t\u00eb marra nga qeveria amerikane n\u00ebn Presidentin Donald Trump, p\u00ebrve\u00e7 t\u00ebrheqjes s\u00eb rreth 5,000 trupave, \u00ebsht\u00eb edhe anulimi i p\u00ebrkohsh\u00ebm i vendosjes s\u00eb planifikuar t\u00eb raketave amerikane me rreze t\u00eb mesme veprimi n\u00eb Gjermani. K\u00ebt\u00eb e ka konfirmuar s\u00eb fundi edhe vet\u00eb Kancelari Friedrich Merz n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr televizionin ARD.<\/p>\n<p>Kjo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me raketat Tomahawk me nj\u00eb rreze veprimi q\u00eb shtrihet deri n\u00eb Rusi. Ekspert\u00ebt gjerman\u00eb besojn\u00eb se ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem m\u00eb i madh sesa t\u00ebrheqja rreth 5000 trupave, e cila, sipas Pentagonit, duhet t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb gjasht\u00eb deri n\u00eb 12 muajt e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Ka \u201craketa ruse nga Kaliningradi q\u00eb na k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb\u201d, thot\u00eb Nico Lange, nj\u00eb ekspert i politikave t\u00eb siguris\u00eb, dhe kujton se Gjermania nuk ka raketa q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb \u201ckund\u00ebrk\u00ebrc\u00ebnim\u201d.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja Biden \u2013 Scholz<\/p>\n<p>\u201cNe donim t\u2019i merrnim ato nga Amerika, por tani nuk po i marrim\u201d, shpjegon ai. Evropian\u00ebt duhet \u201cta arrijn\u00eb shpejt k\u00ebt\u00eb aft\u00ebsi, sepse \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr sigurin\u00eb ton\u00eb\u201d, paralajm\u00ebron eksperti gjerman n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb p\u00ebr programin e par\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit publik ARD.<\/p>\n<p>Vendosja e raketave lundruese Tomahawk me nj\u00eb rreze veprimi deri n\u00eb 2,500 kilometra u ra dakord n\u00eb vitin 2024, n\u00ebn Presidentin e SHBA-s\u00eb Joe Biden dhe Kancelarin Olaf Scholz. Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius shpjegoi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb se q\u00ebllimi ishte t\u00eb krijohej nj\u00eb mund\u00ebsi veprimi  derisa Evropa t\u00eb mund t\u00eb prodhonte sistemet e veta.<\/p>\n<p>Vendosja e Tomahawk fillimisht ishte planifikuar t\u00eb fillonte n\u00eb vitin 2026. Megjithat\u00eb, Reuters citoi s\u00eb fundmi nj\u00eb zyrtar t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Departamentit t\u00eb Mbrojtjes t\u00eb SHBA-s\u00eb t\u00eb thoshte se batalioni p\u00ebr vendosjen e Tomahawk nuk do t\u00eb d\u00ebrgohej n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>\u201cLajm shum\u00eb m\u00eb dramatik\u201d<\/p>\n<p>Eksperti i siguris\u00eb Christian M\u00f6lling e sheh k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb problem t\u00eb madh dhe thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb \u201cn\u00eb fakt lajm shum\u00eb m\u00eb dramatik\u201d. Sisteme t\u00eb tilla jan\u00eb nj\u00eb element qendror i parandalimit, \u201csepse k\u00ebto jan\u00eb raketa t\u00eb afta t\u00eb godasin Rusin\u00eb jo vet\u00ebm kur ajo ka arritur tashm\u00eb kufijt\u00eb e NATO-s, por edhe shum\u00eb m\u00eb larg \u2013 dhe t\u00eb \u00e7aktivizojn\u00eb qendrat e saj t\u00eb komand\u00ebs\u201d, shpjegon M\u00f6lling p\u00ebr ZDF.<\/p>\n<p>Gjermania aktualisht nuk ka arm\u00eb me rreze kaq t\u00eb gjata veprimi, as aft\u00ebsit\u00eb e nevojshme t\u00eb zbulimit. Pasoja \u00ebsht\u00eb paradoksale: mungesa e k\u00ebtij batalioni raketash dob\u00ebson aft\u00ebsin\u00eb parandaluese t\u00eb NATO-s.<\/p>\n<p>\u201cKjo krijon nj\u00eb boshll\u00ebk t\u00eb konsideruesh\u00ebm aft\u00ebsish n\u00eb aspektin e pengimit t\u00eb Rusis\u00eb, i cili mund t\u00eb mbyllet vet\u00ebm m\u00eb von\u00eb me arm\u00eb evropiane\u201d, tha Carlo Masala i Universitetit Bundeswehr n\u00eb Mynih p\u00ebr numrin e s\u00eb diel\u00ebs t\u00eb gazet\u00ebs Welt.<\/p>\n<p>\u201cBoshll\u00ebku deri n\u00eb prodhimin e raketave ELSA\u201d<\/p>\n<p>Thomas Erndl, p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i grupit parlamentar t\u00eb Unionit CDU\/CSU p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr politik\u00ebn e mbrojtjes, i b\u00ebri thirrje Ministrit t\u00eb Mbrojtjes Pistorius q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb urgjentisht nj\u00eb z\u00ebvend\u00ebsim p\u00ebr raketat Tomahawk.<\/p>\n<p>\u201cNe v\u00ebrtet nuk kemi m\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb humbur n\u00eb rrug\u00ebn drejt nj\u00eb Bundeswehri m\u00eb t\u00eb fort\u00eb\u201d, k\u00ebrkoi Erndl n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb p\u00ebr gazet\u00ebn Bild. \u201cNe kemi nevoj\u00eb\u201d, tha ai, \u201cp\u00ebr m\u00eb shum\u00eb shpejt\u00ebsi, nj\u00eb plan veprimi afatshkurt\u00ebr dhe, mbi t\u00eb gjitha, qasje inovative p\u00ebr t\u00eb arritur shpejt k\u00ebt\u00eb aft\u00ebsi, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lidhje me arm\u00ebt me precizion t\u00eb gjat\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Z\u00ebvend\u00ebskryetarja e grupit parlamentar t\u00eb SPD, Siemtje M\u00f6ller, beson se do t\u00eb ishte nj\u00eb \u201cshenj\u00eb e keqe\u201d n\u00ebse raketat me rreze t\u00eb mesme veprimi nuk do t\u00eb vendoseshin. Ajo b\u00ebn thirrje q\u00eb projekti evropian ELSA t\u00eb p\u00ebrshpejtohet dhe t\u00eb shqyrtohet \u201csi mund t\u00eb kap\u00ebrcehet hendeku n\u00eb prodhimin e raketave ELSA p\u00ebrmes bashk\u00ebpunimit me vendet e tjera, p\u00ebr shembull me Ukrain\u00ebn\u201d.<\/p>\n<p>Raketat Tomahawk do t\u00eb kishin p\u00ebr q\u00ebllim forcimin e aft\u00ebsive parandaluese t\u00eb Gjermanis\u00eb derisa t\u00eb zhvillohet projekti ELSA \u2013 diku midis viteve 2030 dhe 2032. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, Ukraina jo vet\u00ebm q\u00eb ka zgjeruar masivisht aft\u00ebsit\u00eb e saj kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr dron\u00ebt \u2013 por ky vend, si\u00e7 pretendon, tani po nd\u00ebrton edhe raketa t\u00eb afta p\u00ebr t\u00eb sulmuar objektiva thell\u00eb brenda Rusis\u00eb.\/DW\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00ebrheqja e trupave amerikane nga Gjermania \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e vog\u00ebl. Nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje shum\u00eb m\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11081,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-11078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11082,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11078\/revisions\/11082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}