{"id":13422,"date":"2026-05-13T05:36:27","date_gmt":"2026-05-13T05:36:27","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=13422"},"modified":"2026-05-13T05:36:27","modified_gmt":"2026-05-13T05:36:27","slug":"trump-do-te-vizitoje-kinen-per-nje-samit-me-rrezik-te-larte-me-xi-jinping","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=13422","title":{"rendered":"Trump do t\u00eb vizitoj\u00eb Kin\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb samit me &#8220;rrezik&#8221; t\u00eb lart\u00eb me Xi Jinping"},"content":{"rendered":"<p>Donald Trump pritet t\u00eb mb\u00ebrrij\u00eb n\u00eb Pekin t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn n\u00eb mbr\u00ebmje, vizita e par\u00eb n\u00eb Kin\u00eb nga nj\u00eb president amerikan n\u00eb gati nj\u00eb dekad\u00eb, nd\u00ebrsa ai k\u00ebrkon t\u00eb rifitoj\u00eb pushtetin dhe prestigjin e dob\u00ebsuar nga lufta n\u00eb Iran.<\/p>\n<p>Trump  do t\u00eb sjell\u00eb lider\u00eb t\u00eb teknologjis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Elon Musk  t\u00eb Tesl\u00ebs dhe Tim Cook t\u00eb Apple, dhe do t\u00eb ket\u00eb plane p\u00ebr marr\u00ebveshje q\u00eb do t\u00eb t\u00ebrheqin v\u00ebmendjen e mediave. Ai ka th\u00ebn\u00eb se pret q\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi i Kin\u00ebs, Xi Jinping, \u201cdo t\u00eb m\u00eb jap\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqafim t\u00eb madh kur t\u00eb mb\u00ebrrij\u00eb atje\u201d.<\/p>\n<p>Por konflikti n\u00eb Lindjen e Mesme q\u00eb Trump e nisi dhe q\u00eb duket se nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje ta p\u00ebrfundoj\u00eb, do t\u00eb hedh\u00eb nj\u00eb hije t\u00eb gjat\u00eb mbi dy dit\u00ebt e bisedimeve, mes frik\u00ebs se ai mund t\u00eb tundohet t\u00eb dob\u00ebsoj\u00eb mb\u00ebshtetjen e SHBA-s\u00eb p\u00ebr Tajvanin, demokracin\u00eb vet\u00ebqeveris\u00ebse t\u00eb pretenduar nga Kina, n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb ndihm\u00ebs s\u00eb Xi-t.<\/p>\n<p>\u201cNuk mendoj se kemi nevoj\u00eb p\u00ebr ndonj\u00eb ndihm\u00eb me Iranin\u201d, u tha Trump gazetar\u00ebve para se t\u00eb largohej nga Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb t\u00eb mart\u00ebn. \u201cNe do ta fitojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ose n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr \u2013 n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paq\u00ebsore ose ndryshe\u201d.<\/p>\n<p>Ai gjithashtu k\u00ebrkoi t\u00eb minimizonte p\u00ebr\u00e7arjet me Pekinin, duke th\u00ebn\u00eb se Xi kishte qen\u00eb \u201crelativisht i mir\u00eb\u201d gjat\u00eb kriz\u00ebs dhe duke k\u00ebmb\u00ebngulur se Uashingtoni e kishte \u201cIranin shum\u00eb n\u00ebn kontroll\u201c.<\/p>\n<p>Lufta ka hyr\u00eb n\u00eb muajin e tret\u00eb, me Teheranin q\u00eb shtr\u00ebngon kontrollin mbi ngushtic\u00ebn e Hormuzit dhe Uashingtonin q\u00eb p\u00ebrpiqet ta shnd\u00ebrroj\u00eb nj\u00eb arm\u00ebpushim t\u00eb brisht\u00eb n\u00eb nj\u00eb zgjidhje t\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/p>\n<p>Prapa skenave, zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb kan\u00eb kaluar jav\u00eb t\u00eb t\u00ebra duke i k\u00ebrkuar Kin\u00ebs klientes m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb naft\u00ebs s\u00eb Iranit dhe nj\u00eb nga fuqit\u00eb e pakta me ndikim n\u00eb Teheran q\u00eb t\u00eb ushtroj\u00eb presion mbi Republik\u00ebn Islamike p\u00ebr t\u00eb rihapur ngushtic\u00ebn e Hormuzit, n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kalon zakonisht af\u00ebrsisht nj\u00eb e pesta e furnizimit bot\u00ebror me naft\u00eb, duke pranuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht kushtet e SHBA-s\u00eb p\u00ebr paqe.<\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit, SHBA-t\u00eb kan\u00eb sanksionuar disa firma kineze t\u00eb akuzuara p\u00ebr ndihm\u00eb n\u00eb d\u00ebrgesat iraniane t\u00eb naft\u00ebs dhe furnizim me imazhe satelitore q\u00eb dyshohet se p\u00ebrdoren n\u00eb operacionet ushtarake iraniane. Kina i d\u00ebnoi masat si \u201csanksione t\u00eb paligjshme unilaterale\u201d dhe thirri nj\u00eb statut bllokues t\u00eb p\u00ebrdorur rrall\u00eb q\u00eb u ndalon subjekteve kineze t\u2019i zbatojn\u00eb ato.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt kinez\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje publikisht p\u00ebr stabilitet, duke shmangur me kujdes p\u00ebrafrimin e hapur me Uashingtonin. Ministri i jasht\u00ebm kinez Wang Yi jav\u00ebn e kaluar priti homologun e tij iranian, Abbas Araghchi, n\u00eb Pekin dhe mbrojti t\u00eb drejt\u00ebn e Iranit p\u00ebr t\u00eb zhvilluar energji b\u00ebrthamore civile.<\/p>\n<p>Xi ka ofruar gjithashtu kritika t\u00eb n\u00ebnkuptuara ndaj SHBA-s\u00eb p\u00ebr luft\u00ebn. Ai ka th\u00ebn\u00eb se mbrojtja e sundimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb ligjit \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe, duke shtuar se ai \u201cnuk duhet t\u00eb zbatohet ose shp\u00ebrfillet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb selektive\u201d, dhe as nuk duhet lejuar q\u00eb bota t\u00eb kthehet \u201cn\u00eb ligjin e xhungl\u00ebs\u201c.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, asnj\u00ebra pal\u00eb nuk duket e etur t\u00eb lejoj\u00eb q\u00eb kriza e Iranit t\u00eb prish\u00eb angazhimin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb diplomatik dhe ekonomik n\u00eb t\u00eb parin nga kat\u00ebr takimet e mundshme midis Trump dhe Xi gjat\u00eb vitit t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>T\u00eb dy vendet mbeten t\u00eb bllokuara n\u00eb nj\u00eb arm\u00ebpushim t\u00eb brisht\u00eb tarifor t\u00eb arritur vjesht\u00ebn e kaluar, pasi tensionet k\u00ebrc\u00ebnuan t\u00eb shp\u00ebrthenin n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb tregtare n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb. Trump \u00ebsht\u00eb ankuar prej koh\u00ebsh p\u00ebr suficitin tregtar t\u00eb Kin\u00ebs me SHBA-n\u00eb, nd\u00ebrsa Pekini \u00ebsht\u00eb acaruar ndaj kontrolleve dhe sanksioneve amerikane t\u00eb eksportit.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb than\u00eb se Trump do t\u00eb udh\u00ebtonte me nj\u00eb delegacion prej m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb duzine udh\u00ebheq\u00ebsish biznesi amerikan\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Musk dhe Cook, n\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb se t\u00eb dy qeverit\u00eb ende k\u00ebrkojn\u00eb bashk\u00ebpunim ekonomik pavar\u00ebsisht rivalitetit strategjik.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shitje prej 500 avion\u00ebsh Boeing 737 Max, nj\u00eb nga porosit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb historin\u00eb e saj, do t\u00eb njoftohet gjat\u00eb udh\u00ebtimit, raportoi agjencia e lajmeve Bloomberg. Trump dhe Xi do t\u00eb diskutojn\u00eb gjithashtu krijimin e nj\u00eb bordi t\u00eb ri tregtar p\u00ebr t\u00eb menaxhuar at\u00eb q\u00eb Kina duhet t\u00eb blej\u00eb nga SHBA-ja dhe anasjelltas.<\/p>\n<p>Edhe Pekini ka arsye p\u00ebr t\u00eb shmangur p\u00ebrshkall\u00ebzimin. Ekonomia e Kin\u00ebs mbetet e r\u00ebnduar nga k\u00ebrkesa e dob\u00ebt e brendshme dhe nj\u00eb kriz\u00eb e zgjatur e pronave, nd\u00ebrsa mbyllja e ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit ka ekspozuar var\u00ebsin\u00eb e saj t\u00eb madhe nga furnizimet me energji t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme.<\/p>\n<p>Udh\u00ebtimi i Trump do t\u00eb shqyrtohet nga af\u00ebr n\u00eb Tajvan p\u00ebr \u00e7do shenj\u00eb t\u00eb dob\u00ebsimit t\u00eb mb\u00ebshtetjes amerikane. T\u00eb h\u00ebn\u00ebn, ai tha se do t\u00eb fliste me Xi-n\u00eb rreth shitjeve t\u00eb arm\u00ebve amerikane n\u00eb Tajvan, nj\u00eb ndryshim nga k\u00ebmb\u00ebngulja historike e SHBA-s\u00eb se nuk do t\u00eb konsultohet me Pekinin p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e saj ndaj ishullit.<\/p>\n<p>Ai k\u00ebmb\u00ebnguli gjithashtu se marr\u00ebdh\u00ebnia e tij personale me Xi do t\u00eb parandalonte nj\u00eb pushtim kinez t\u00eb ishullit. \u201cMendoj se do t\u00eb jemi mir\u00eb,\u201d tha ai. \u201cKam nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb me Presidentin Xi. Ai e di q\u00eb un\u00eb nuk dua q\u00eb kjo t\u00eb ndodh\u00eb\u201c.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr fokus i mundsh\u00ebm do t\u00eb jet\u00eb inteligjenca artificiale, me t\u00eb dyja vendet q\u00eb p\u00ebrballen me thirrje p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar mbi standardet dhe masat mbrojt\u00ebse globale. Bernie Sanders, nj\u00eb senator i pavarur amerikan, i k\u00ebrkoi Trump dhe Xi t\u00eb bien dakord p\u00ebr t\u2019u lejuar shkenc\u00ebtar\u00ebve kryesor\u00eb t\u00eb ndajn\u00eb informacion teknik dhe t\u00eb zhvillojn\u00eb \u201cvija t\u00eb kuqe t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale\u201d n\u00eb lidhje me sjelljet e rrezikshme.<\/p>\n<p>Sanders tha: \u201cN\u00eb kulmin e luft\u00ebs s\u00eb ftoht\u00eb, Reagan dhe Gorba\u00e7ov gjet\u00ebn nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb negociuar kontrollin e arm\u00ebve b\u00ebrthamore. Rreziku ekzistencial q\u00eb paraqet inteligjenca artificiale nuk k\u00ebrkon asgj\u00eb m\u00eb pak nga Trump dhe Xi\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb Pekin, siguria u shtr\u00ebngua duksh\u00ebm p\u00ebrpara vizit\u00ebs, me policin\u00eb e stacionuar n\u00eb kryq\u00ebzimet kryesore dhe kontrollet u shtuan n\u00eb sistemin e metros\u00eb.<\/p>\n<p>Itinerari i samitit p\u00ebrfshin nj\u00eb ceremoni zyrtare mir\u00ebseardhjeje, takime private midis dy udh\u00ebheq\u00ebsve dhe nj\u00eb turne n\u00eb Tempullin e Qiellit nj\u00eb kompleks fetar q\u00eb daton q\u00eb nga shekulli i 15-t\u00eb q\u00eb simbolizon marr\u00ebdh\u00ebnien midis Tok\u00ebs dhe qiellit. Trump do t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb banket shtet\u00ebror t\u00eb enjten n\u00eb mbr\u00ebmje dhe m\u00eb pas do t\u00eb pij\u00eb \u00e7aj dhe do t\u00eb drekoj\u00eb me Xi t\u00eb premten p\u00ebrpara se t\u00eb niset.<\/p>\n<p>Presidenti amerikan, i cili \u00ebsht\u00eb kritikuar p\u00ebr theksimin e politik\u00ebs s\u00eb jashtme n\u00eb kurriz t\u00eb shqet\u00ebsimeve t\u00eb brendshme n\u00eb mandatin e tij t\u00eb dyt\u00eb, do t\u00eb jet\u00eb i etur t\u00eb projektoj\u00eb forc\u00ebn dhe ta paraqes\u00eb udh\u00ebtimin si nj\u00eb fitore.<\/p>\n<p>Anna Kelly, z\u00ebvend\u00ebssekretarja kryesore e shtypit e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, u tha gazetar\u00ebve n\u00eb nj\u00eb telefonat\u00eb t\u00eb diel\u00ebn: \u201cPresidenti Trump interesohet p\u00ebr rezultatet, jo p\u00ebr simbolet. Por megjithat\u00eb, presidenti ka nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb shk\u00eblqyer me Presidentin Xi dhe samiti i ardhsh\u00ebm n\u00eb Pekin do t\u00eb jet\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm si simbolikisht ashtu edhe n\u00eb thelb\u201d.<\/p>\n<p>Por qasja e SHBA-s\u00eb ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jet\u00eb pragmatike dhe transaksionale me pak fokus n\u00eb reform\u00ebn strukturore. Scott Kennedy, k\u00ebshilltar i lart\u00eb p\u00ebr biznesin dhe ekonomin\u00eb kineze n\u00eb Qendr\u00ebn p\u00ebr Studime Strategjike dhe Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Uashington, tha \u201cKina dhe Xi Jinping vijn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb takim n\u00eb nj\u00eb pozicion shum\u00eb m\u00eb t\u00eb fort\u00eb se Shtetet e Bashkuara\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKina ka synime q\u00eb do t\u00eb donte: t\u00eb zgjas\u00eb arm\u00ebpushimin, t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb kufizimet teknologjike n\u00eb importet e gjysm\u00ebp\u00ebr\u00e7uesve dhe t\u00eb ul\u00eb tarifat. Por edhe n\u00ebse nuk marrin shum\u00eb p\u00ebr asnj\u00eb nga k\u00ebto gj\u00ebra, p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb nuk ka ndonj\u00eb shp\u00ebrthim n\u00eb takim dhe presidenti Trump nuk largohet dhe nuk k\u00ebrkon t\u00eb rip\u00ebrshkall\u00ebzoj\u00eb situat\u00ebn, Kina n\u00eb thelb del m\u00eb e fort\u00eb\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Donald Trump pritet t\u00eb mb\u00ebrrij\u00eb n\u00eb Pekin t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn n\u00eb mbr\u00ebmje, vizita e par\u00eb n\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13128,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-13422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13422"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13425,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13422\/revisions\/13425"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}