{"id":15174,"date":"2026-05-18T07:38:13","date_gmt":"2026-05-18T07:38:13","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=15174"},"modified":"2026-05-18T07:38:13","modified_gmt":"2026-05-18T07:38:13","slug":"protesta-studentore-dhe-politika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=15174","title":{"rendered":"Protesta studentore dhe politika"},"content":{"rendered":"<p>Nga: Alpin Ollogu<\/p>\n<p>Mb\u00ebshtetja p\u00ebr protest\u00ebn studentore, p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs k\u00ebrkohet zhvillimi i provimit t\u00eb jurisprudenc\u00ebs n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetje p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb buron nga interpretimi korrekt i Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit dhe, rrjedhimisht, nga Ligji p\u00ebr P\u00ebrdorimin e Gjuh\u00ebve. Edhe pse zbatimi i nj\u00eb bilingualizmi t\u00eb till\u00eb n\u00eb gjyq\u00ebsorin e nj\u00eb shteti ekonomikisht t\u00eb brisht\u00eb k\u00ebrkon infrastruktur\u00eb t\u00eb kushtueshme financiare dhe kapacitete t\u00eb m\u00ebdha njer\u00ebzore, v\u00ebrejtje k\u00ebto t\u00eb b\u00ebra edhe nga Komisioni i Venecias, praktik\u00eb q\u00eb sot zbatohet plot\u00ebsisht vet\u00ebm n\u00eb pak shtete t\u00eb bot\u00ebs, kjo nuk e zbeh dhe as nuk e mohon t\u00eb drejt\u00ebn q\u00eb qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb, si komunitet q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn mbi 20% t\u00eb popullsis\u00eb, ta ken\u00eb provimin e jurisprudenc\u00ebs n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre amtare.<br \/>\nKjo \u00e7\u00ebshtje nuk lidhet vet\u00ebm me nj\u00eb provim formal. K\u00ebrkesa p\u00ebr zhvillimin e provimit t\u00eb jurisprudenc\u00ebs n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb natyrshme, do t\u00eb pasohet edhe me k\u00ebrkesa p\u00ebr p\u00ebrdorimin e shqipes n\u00eb Akademin\u00eb p\u00ebr Gjykat\u00ebs dhe Prokuror\u00eb. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht logjike. Provimi i jurisprudenc\u00ebs nuk p\u00ebrfaq\u00ebson fundin e formimit profesional t\u00eb nj\u00eb juristi n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, ashtu si\u00e7 paraqitet shpesh n\u00eb opinionin publik. N\u00eb realitet, Akademia p\u00ebr Gjykat\u00ebs dhe Prokuror\u00eb \u00ebsht\u00eb institucioni q\u00eb licencon dhe p\u00ebrgatit kuadrot e drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr ushtrimin e funksionit t\u00eb gjykat\u00ebsit dhe prokurorit.<br \/>\nPik\u00ebrisht k\u00ebtu lind edhe thelbi i debatit mbi bilingualizmin n\u00eb gjyq\u00ebsor. Nj\u00eb jurist q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb formimin profesional dhe provimet i ka zhvilluar n\u00eb gjuh\u00ebn amtare, v\u00ebshtir\u00eb se mund t\u00eb zhvilloj\u00eb procedura komplekse juridike n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr, sidomos kur sot po dalin gjenerata q\u00eb e njohin gjithnj\u00eb e m\u00eb pak gjuh\u00ebn maqedonase, e aq m\u00eb tep\u00ebr terminologjin\u00eb juridike dhe interpretimin ligjor n\u00eb at\u00eb gjuh\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, do t\u00eb ishte paradoksale q\u00eb e gjith\u00eb beteja p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb fakultetet juridike, n\u00eb provimet profesionale, n\u00eb jurisprudenc\u00eb, noter\u00ed, p\u00ebrmbarim dhe fusha t\u00eb tjera, t\u00eb p\u00ebrfundonte me procese gjyq\u00ebsore q\u00eb zhvillohen ekskluzivisht n\u00eb gjuh\u00ebn maqedonase.<br \/>\nMegjithat\u00eb, protesta studentore nuk duhet t\u00eb keqp\u00ebrdoret politikisht p\u00ebr t\u00eb sulmuar p\u00ebrfaq\u00ebsuesit shqiptar\u00eb n\u00eb qeveri. Jo p\u00ebr hir t\u00eb politik\u00ebs, por p\u00ebr hir t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, asaj t\u00eb v\u00ebrtete q\u00eb shpirti studentor, ende i paprekur nga lakmia p\u00ebr pushtet, e k\u00ebrkon dhe e mbron me k\u00ebmb\u00ebngulje.<br \/>\nN\u00ebse dikujt duhet t\u2019i k\u00ebrkohet p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr mosrealizimin e deritanish\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj t\u00eb drejte, at\u00ebher\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb bie mbi opozit\u00ebn e sotme shqiptare, e cila p\u00ebr dekada ishte pjes\u00eb e qeverive, shpeshher\u00eb edhe n\u00eb pozita shum\u00eb m\u00eb t\u00eb favorshme politike p\u00ebrball\u00eb partner\u00ebve maqedonas n\u00eb koalicion. Megjithat\u00eb, duhet pranuar se edhe at\u00ebher\u00eb funksionalizimi i bilingualizmit n\u00eb gjyq\u00ebsor ka qen\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb reale dhe mbetet i till\u00eb edhe sot, me ose pa nj\u00eb ligj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<br \/>\nNga ana tjet\u00ebr, opozita aktuale shqiptare ka nj\u00eb merit\u00eb t\u00eb pamohueshme: arriti t\u00eb b\u00ebj\u00eb at\u00eb q\u00eb opozita e dikurshme nuk e b\u00ebri \u2014 t\u00eb motivoj\u00eb, organizoj\u00eb dhe nxis\u00eb student\u00ebt t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb aktivisht t\u00eb drejtat e tyre ligjore. Dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga funksionet themelore t\u00eb nj\u00eb opozite t\u00eb fort\u00eb: jo vet\u00ebm t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb politikisht, por edhe t\u00eb shtyj\u00eb p\u00ebrpara procese me interes t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm shoq\u00ebror e komb\u00ebtar.<br \/>\nMund t\u00eb ket\u00eb nga ata q\u00eb mohojn\u00eb ndikimin politik n\u00eb k\u00ebto protesta, apo q\u00eb pretendojn\u00eb se student\u00ebt kan\u00eb vepruar krejt\u00ebsisht pa ndikim. Por faktet flasin ndryshe: organizimi dhe mobilizimi studentor nisi menj\u00ebher\u00eb pas ardhjes n\u00eb pushtet t\u00eb qeveris\u00eb s\u00eb re t\u00eb Hristijan Mickoski. Dhe, n\u00eb fund t\u00eb fundit, nuk ka asgj\u00eb t\u00eb keqe n\u00eb k\u00ebt\u00eb. Student\u00ebt kan\u00eb vrullin dhe guximin p\u00ebr kauza, si dhe energjin\u00eb p\u00ebr ta ndryshuar gjendjen pozitivisht. Nd\u00ebrsa opozita ekziston pik\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb nxitur procese, p\u00ebr t\u00eb artikuluar pak\u00ebnaq\u00ebsi dhe p\u00ebr t\u00eb mobilizuar shoq\u00ebrin\u00eb rreth \u00e7\u00ebshtjeve q\u00eb i konsideron t\u00eb drejta dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme \u2014 edhe atyre q\u00eb vet\u00eb nuk ka arritur t\u2019i realizoj\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs kur ka qen\u00eb n\u00eb pushtet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Alpin Ollogu Mb\u00ebshtetja p\u00ebr protest\u00ebn studentore, p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs k\u00ebrkohet zhvillimi i provimit t\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15177,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-15174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15178,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15174\/revisions\/15178"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}