{"id":16494,"date":"2026-05-20T14:37:39","date_gmt":"2026-05-20T12:37:39","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=16494"},"modified":"2026-05-20T14:37:39","modified_gmt":"2026-05-20T12:37:39","slug":"putini-siguron-unitet-por-jo-edhe-marreveshje-per-gazsjellesin-gjate-samitit-ne-pekin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=16494","title":{"rendered":"Putini siguron unitet, por jo edhe marr\u00ebveshje p\u00ebr gazsjell\u00ebsin gjat\u00eb samitit n\u00eb Pekin"},"content":{"rendered":"<p>Presidenti i Rusis\u00eb, Vladimir Putin, dhe udh\u00ebheq\u00ebsi i Kin\u00ebs, Xi Jinping, i kan\u00eb n\u00ebnshkruar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb marr\u00ebveshjesh t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn n\u00eb Pekin, me q\u00ebllim p\u00ebr t\u2019i thelluar lidhjet strategjike dhe ekonomike.<\/p>\n<p>Por, Moska po k\u00ebrkonte ta kthente simbolik\u00ebn e samitit n\u00eb p\u00ebrfitime konkrete n\u00eb bashk\u00ebpunimin energjetik, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb trazirash n\u00eb tregjet globale t\u00eb naft\u00ebs dhe gazit si pasoj\u00eb e luft\u00ebs n\u00eb Iran.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht premtimeve t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura p\u00ebr miq\u00ebsi dhe bashk\u00ebrendim strategjik, vizita shtet\u00ebrore e 20 majit p\u00ebrfundoi pa ndonj\u00eb p\u00ebrparim publik p\u00ebr gazsjell\u00ebsin e vonuar tashm\u00eb: \u201cPower of Siberia-2\u201d. Ky projekt shum\u00ebmiliard\u00ebsh vler\u00ebsohet nga Moska si jetik p\u00ebr ridrejtimin e eksporteve t\u00eb gazit nga Evropa drejt Kin\u00ebs pas pushtimit t\u00eb plot\u00eb t\u00eb Ukrain\u00ebs nga Rusia m\u00eb 2022.<\/p>\n<p>Bisedimet jan\u00eb bllokuar vazhdimisht p\u00ebr shkak t\u00eb mosmarr\u00ebveshjeve mbi \u00e7mimet, kostot e nd\u00ebrtimit, v\u00ebllimet e furnizimit dhe shqet\u00ebsimeve t\u00eb Pekinit p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb tep\u00ebr i varur nga energjia ruse.<\/p>\n<p>Z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u tha gazetar\u00ebve se \u201cparametrat baz\u00eb t\u00eb mir\u00ebkuptimit\u201d p\u00ebr gazsjell\u00ebsin tashm\u00eb ekzistojn\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb rrug\u00ebn dhe metod\u00ebn e nd\u00ebrtimit. Ai nuk dha m\u00eb shum\u00eb holl\u00ebsi dhe tha se nuk ka afat t\u00eb qart\u00eb kohor p\u00ebr projektin, pasi \u201cdisa nuanca ende duhet t\u00eb sqarohen\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt pas takimit thuhet vet\u00ebm se Putin dhe Xi \u201ckan\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord t\u00eb vazhdojn\u00eb thellimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse t\u00eb partneritetit n\u00eb fush\u00ebn e energjis\u00eb\u201d dhe t\u00eb \u201cthellojn\u00eb bashk\u00ebpunimin e dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb dyja pal\u00ebt n\u00eb fushat e naft\u00ebs, gazit dhe qymyrit\u201d.<\/p>\n<p>\u201cRusis\u00eb i duhen t\u00eb ardhurat nga tregtia shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa Kin\u00ebs i duhet energjia ruse\u201d, tha p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Henrik Wachtmeister, hulumtues n\u00eb qendr\u00ebn p\u00ebr Kin\u00ebn n\u00eb Institutin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Suedis\u00eb.<\/p>\n<p>Dy lider\u00ebt n\u00ebnshkruan nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr forcimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb \u201cpartneritetit gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe nd\u00ebrveprimit strategjik\u201d, si edhe nj\u00eb deklarat\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb promovon nj\u00eb \u201crend bot\u00ebror multipolar\u201d.<\/p>\n<p>Ata gjithashtu mbik\u00ebqyr\u00ebn n\u00ebnshkrimin e t\u00eb pakt\u00ebn 20 marr\u00ebveshjeve shtes\u00eb q\u00eb mbulojn\u00eb tregtin\u00eb, teknologjin\u00eb dhe bashk\u00ebpunimin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Takimi erdhi vet\u00ebm kat\u00ebr dit\u00eb pasi presidenti amerikan, Donald Trump, u largua nga Pekini pas samitit t\u00eb tij me Xin\u00eb, dhe retorika nga Kina dhe Rusia shton p\u00ebrpjekjet e Xis\u00eb p\u00ebr ta pozicionuar vendin e tij si nj\u00eb fuqi diplomatike globale.<\/p>\n<p>\u201cKoha e k\u00ebsaj vizite shkoi v\u00ebrtet mir\u00eb p\u00ebr Pekinin\u201d, tha p\u00ebr REL-in Temur Umarov, bashk\u00ebpun\u00ebtor n\u00eb Qendr\u00ebn Carnegie p\u00ebr Rusin\u00eb dhe Euroazin\u00eb n\u00eb Berlin. \u201cKina duket si qendra e bot\u00ebs ku po zhvillohen takimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme gjeopolitike\u201d.<\/p>\n<p>\u201cFortesa strategjike\u201d<\/p>\n<p>Mungesa e p\u00ebrparimit konkret p\u00ebr gazsjell\u00ebsin n\u00ebnvizoi \u00e7ekuilibrin qendror q\u00eb r\u00ebndon mbi marr\u00ebdh\u00ebnien.<\/p>\n<p>\u201cRusia ka pak bler\u00ebs alternativ\u00eb [t\u00eb energjis\u00eb] dhe e shet naft\u00ebn e saj me zbritje p\u00ebr shkak t\u00eb sanksioneve\u201d, tha Wachtmeister. \u201cKina ka shum\u00eb furnizues dhe \u00ebsht\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nj\u00eb ekonomi shum\u00eb m\u00eb e madhe\u201d.<\/p>\n<p>Duke folur gjat\u00eb ceremonis\u00eb s\u00eb n\u00ebnshkrimit n\u00eb Sall\u00ebn e Madhe t\u00eb Popullit, Xi tha se Kina dhe Rusia duhet t\u00eb mbeten \u201cfortesa strategjike p\u00ebr nj\u00ebra-tjetr\u00ebn\u201d dhe premtoi koordinim m\u00eb t\u00eb thell\u00eb n\u00eb fusha p\u00ebrfshir\u00eb inteligjenc\u00ebn artificiale dhe inovacionin teknologjik.<\/p>\n<p>Kina dhe Rusia duhet gjithashtu t\u00eb veprojn\u00eb si \u201cfuqi t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb p\u00ebrgjegjshme\u201d dhe t\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb \u201c\u00e7do form\u00eb t\u00eb bullizmit t\u00eb nj\u00ebansh\u00ebm dhe veprimet q\u00eb p\u00ebrmbysin historin\u00eb\u201d, tha Xi.<\/p>\n<p>Putin, duke folur pas Xis\u00eb, tha se Rusia \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb vazhdoj\u00eb furnizimet e pand\u00ebrprera me naft\u00eb dhe gaz drejt Kin\u00ebs dhe e p\u00ebrshkroi tregtin\u00eb dypal\u00ebshe si t\u00eb mbrojtur nga \u201cndikimet e jashtme\u201d dhe paq\u00ebndrueshm\u00ebria n\u00eb tregjet globale.<\/p>\n<p>Samiti projektoi imazhin e nj\u00eb afrimi politik n\u00eb rritje midis Pekinit dhe Mosk\u00ebs n\u00eb nj\u00eb moment kur t\u00eb dyja qeverit\u00eb po p\u00ebrplasen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb me Per\u00ebndimin.<\/p>\n<p>Por, marr\u00ebdh\u00ebnia \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb pak e balancuar q\u00ebkurse Rusia nisi pushtimin e plot\u00eb t\u00eb Ukrain\u00ebs n\u00eb vitin 2022.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, analist\u00ebt thon\u00eb se var\u00ebsia n\u00eb rritje e Rusis\u00eb nga tregtia, teknologjia dhe financimi kinez e ka transformuar at\u00eb q\u00eb Kremlini dikur e p\u00ebrshkruante si nj\u00eb partneritet mes t\u00eb barabart\u00ebve n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb m\u00eb asimetrike.<\/p>\n<p>\u201cKa var\u00ebsi n\u00eb rritje nga ana ruse dhe Kina po anon m\u00eb shum\u00eb drejt Rusis\u00eb p\u00ebr energji p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Iran\u201d, tha Umarov. \u201cPor, n\u00eb aspektin strukturor, marr\u00ebdh\u00ebnia e tyre \u00ebsht\u00eb e q\u00ebndrueshme dhe kjo nuk duket se do t\u00eb ndryshoj\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Lufta n\u00eb Iran ringjall debatin mbi furnizimet me gaz rus<\/p>\n<p>Lufta n\u00eb Iran dhe nd\u00ebrprerjet n\u00eb transportin detar p\u00ebrmes Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit kan\u00eb rritur shqet\u00ebsimet n\u00eb Pekin p\u00ebr sigurin\u00eb energjetike dhe kan\u00eb rikthyer paq\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb n\u00eb tregjet globale t\u00eb naft\u00ebs dhe gazit.<\/p>\n<p>Moska ka k\u00ebrkuar ta p\u00ebrdor\u00eb kriz\u00ebn p\u00ebr t\u00eb argumentuar se furnizimet shtes\u00eb tok\u00ebsore t\u00eb energjis\u00eb nga Rusia do t\u00eb reduktonin var\u00ebsin\u00eb e Kin\u00ebs nga rrug\u00ebt e cenueshme detare.<\/p>\n<p>Rusia ka shtyr\u00eb prej vitesh finalizimin e gazsjell\u00ebsit t\u00eb propozuar \u201cPower of Siberia-2\u201d, i cili do t\u00eb transportonte 50 miliard\u00eb metra kub gaz natyror n\u00eb vit nga Siberia per\u00ebndimore drejt Kin\u00ebs p\u00ebrmes Mongolis\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb memorandum i n\u00ebnshkruar n\u00eb shtator 2025 mes Gazprom dhe homolog\u00ebve kinez\u00eb u paraqit nga zyrtar\u00ebt rus\u00eb si nj\u00eb p\u00ebrparim i madh, por ai nuk p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebrfundimtare detyruese.<\/p>\n<p>Holl\u00ebsit\u00eb ky\u00e7 mbeten ende t\u00eb pazgjidhura dhe nga samiti nuk doli asnj\u00eb njoftim mbi projektin.<\/p>\n<p>Rusia tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb furnizuesi m\u00eb i madh i Kin\u00ebs me gaz fal\u00eb gazsjell\u00ebsit \u201cPower of Siberia-1\u201d, i cili filloi operimin n\u00eb vitin 2019 sipas nj\u00eb marr\u00ebveshjeje 30-vje\u00e7are me vler\u00eb 400 miliard\u00eb dollar\u00eb. Vendi \u00ebsht\u00eb gjithashtu furnizuesi i tret\u00eb m\u00eb i madh i Kin\u00ebs me gaz t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm natyror pas Australis\u00eb dhe Katarit.<\/p>\n<p>Rritja e ardhshme e madhe n\u00eb kapacitetin e eksporteve ruse t\u00eb gazit drejt Kin\u00ebs pritet t\u00eb vij\u00eb p\u00ebrmes projektit t\u00eb gazsjell\u00ebsit t\u00eb Lindjes s\u00eb Larg\u00ebt, i cili pritet t\u00eb nis\u00eb operimet n\u00eb vitin 2027 dhe gradualisht t\u00eb rris\u00eb furnizimet.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Kina ka zgjeruar blerjet e naft\u00ebs s\u00eb pap\u00ebrpunuar ruse me zbritje q\u00ebkurse Per\u00ebndimi vendosi sanksione ndaj Mosk\u00ebs pas pushtimit t\u00eb Ukrain\u00ebs n\u00eb vitin 2022. Konflikti n\u00eb Iran dhe nd\u00ebrprerjet rreth Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit kan\u00eb nxitur gjithashtu blerje shtes\u00eb kineze t\u00eb naft\u00ebs ruse dhe gazit t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm natyror.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, analist\u00ebt thon\u00eb se Pekini nuk ka gjasa t\u00eb nxitoj\u00eb drejt nj\u00eb angazhimi t\u00eb madh t\u00eb ri p\u00ebr gazsjell\u00ebsin.<\/p>\n<p>Kina ka kaluar vite duke diversifikuar importet energjetike, nd\u00ebrsa ka rritur prodhimin vendas t\u00eb naft\u00ebs dhe gazit dhe ka zgjeruar me shpejt\u00ebsi sektor\u00ebt e energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme si energjia diellore, energjia e er\u00ebs dhe automjetet elektrike.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, Rusia \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjja, por Rusia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje shum\u00eb e ngadalt\u00eb p\u00ebr Kin\u00ebn, dhe ndoshta tep\u00ebr e ngadalt\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse lufta n\u00eb Iran zgjidhet brenda disa muajve t\u00eb ardhsh\u00ebm\u201d, tha p\u00ebr REL-in drejtori i Institutit Kenan me baz\u00eb n\u00eb Uashington, Michael Kimmage.\/ REL.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenti i Rusis\u00eb, Vladimir Putin, dhe udh\u00ebheq\u00ebsi i Kin\u00ebs, Xi Jinping, i kan\u00eb n\u00ebnshkruar nj\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":16497,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-16494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16498,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16494\/revisions\/16498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}