{"id":18064,"date":"2026-05-26T12:37:07","date_gmt":"2026-05-26T10:37:07","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=18064"},"modified":"2026-05-26T12:37:07","modified_gmt":"2026-05-26T10:37:07","slug":"delegacioni-i-kongresisteve-ne-presheve-ka-probleme-reale-mes-shqiptareve-dhe-serbise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=18064","title":{"rendered":"Delegacioni i kongresist\u00ebve n\u00eb Preshev\u00eb: Ka probleme reale mes shqiptar\u00ebve dhe Serbis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Delegacioni i kongresist\u00ebve amerikan\u00eb, q\u00eb vizitoi Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs t\u00eb mart\u00ebn, theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e stabilitetit dhe t\u00eb prosperitetit n\u00eb trajtimin e \u00e7\u00ebshtjeve mes shqiptar\u00ebve dhe serb\u00ebve.<\/p>\n<p>Keith Self nga radh\u00ebt e republikan\u00ebve dhe Suhas Subramanyam nga demokrat\u00ebt u takuan me zyrtar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, p\u00ebrfshir\u00eb deputetin e vet\u00ebm shqiptar n\u00eb Kuvendin e Serbis\u00eb, Shaip Kamberi, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb informacione dhe mendime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta nga terreni.<\/p>\n<p>\u201cKemi par\u00eb se ka probleme reale mes shqiptar\u00ebve dhe Serbis\u00eb, si\u00e7 e kemi ditur. Por, do t\u00eb shkojm\u00eb edhe n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar p\u00ebr pakic\u00ebn serbe atje. Pra, po i vizitojm\u00eb t\u00eb dyja vendet p\u00ebr t\u00eb kuptuar se si trajtohen pakicat dhe cilat jan\u00eb t\u00eb drejtat e tyre\u201d, u tha Self gazetar\u00ebve.<\/p>\n<p>Subramanyam p\u00ebrmendi sistemin e edukimit dhe prosperitetin e pabarabart\u00eb p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb Serbi si problem thelb\u00ebsor t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pakicave.<\/p>\n<p>\u201cRealiteti \u00ebsht\u00eb q\u00eb Serbia, p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara, duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u2019i adresoj\u00eb k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje\u201d, tha kongresisti demokrat.<\/p>\n<p>Vizita n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet n\u00eb jug t\u00eb Serbis\u00eb, t\u00eb banuar me shumic\u00eb shqiptare, vjen pasi, n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij viti, Komiteti p\u00ebr Politik\u00eb t\u00eb Jashtme i Dhom\u00ebs s\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb Kongresit amerikan miratoi nj\u00eb projektligj, q\u00eb i k\u00ebrkonte sekretarit amerikan t\u00eb Shtetit t\u00eb p\u00ebrgatiste nj\u00eb raport gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr pozit\u00ebn e pakicave n\u00eb Serbi, me fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb te shqiptar\u00ebt n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs.<\/p>\n<p>Projektligji, i iniciuar nga kongresisti Keith Self, parashikon shqyrtimin e disa \u00e7\u00ebshtjeve q\u00eb lidhen me pakic\u00ebn shqiptare n\u00eb Serbi, p\u00ebrfshir\u00eb pasivizimin e adresave, p\u00ebrkat\u00ebsisht fshirjen e qytetar\u00ebve nga adresat ku jan\u00eb t\u00eb regjistruar.<\/p>\n<p>Ai trajton, gjithashtu, kufizimet n\u00eb p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb institucionet publike, mosnjohjen e diplomave nga Kosova dhe munges\u00ebn e teksteve shkollore n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n<p>K\u00ebto \u00e7\u00ebshtje jan\u00eb p\u00ebrmendur edhe n\u00eb raportin e Departamentit amerikan t\u00eb Shtetit p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut n\u00eb Serbi, p\u00ebr vitin 2023.<\/p>\n<p>Kryetarja e Komun\u00ebs s\u00eb Preshev\u00ebs, Ardita Sinani, n\u00eb nj\u00eb prononcim p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, e vler\u00ebsoi vizit\u00ebn e kongresist\u00ebve amerikan\u00eb si nj\u00eb sinjal t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb v\u00ebmendjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare ndaj pozit\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, ata q\u00ebndruan n\u00eb Beograd, ku u takuan me sekretaren shtet\u00ebrore t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Serbis\u00eb, Nevena Jovanoviq.<\/p>\n<p>Sipas njoftimit t\u00eb k\u00ebsaj ministrie, n\u00eb takim u diskutua p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet dypal\u00ebshe mes Serbis\u00eb dhe SHBA-s\u00eb, p\u00ebr situat\u00ebn n\u00eb rajon, si dhe p\u00ebr pozit\u00ebn e komunitetit serb n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Po ashtu, ishte planifikuar edhe nj\u00eb takim me kryetaren e Kuvendit t\u00eb Serbis\u00eb, Ana B\u00ebrnabiq, por ai u anulua.<\/p>\n<p>M\u00eb 24 maj, kongresist\u00ebt amerikan\u00eb vizituan edhe Sarajev\u00ebn, ku theksuan p\u00ebrkushtimin e tyre ndaj Marr\u00ebveshjes s\u00eb Dejtonit p\u00ebr Paqe dhe integritetit territorial t\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00ebs.<\/p>\n<p>Ata pritet ta vazhdojn\u00eb turneun n\u00eb Ballkan me nj\u00eb vizit\u00eb edhe n\u00eb Kosov\u00eb, ku me ushtruesen e detyr\u00ebs s\u00eb presidentit, Albulena Haxhiu, dhe me kryeministrin n\u00eb detyr\u00eb, Albin Kurti, do t\u00eb takohen m\u00eb 27 maj.<\/p>\n<p>Cila \u00ebsht\u00eb pozita e shqiptar\u00ebve n\u00eb Serbi?<\/p>\n<p>Pjes\u00ebtar\u00ebt e komunitetit shqiptar q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb jug t\u00eb Serbis\u00eb, n\u00eb komunat Preshev\u00eb, Medvegj\u00eb dhe Bujanoc, shpesh kan\u00eb ngritur shqet\u00ebsime p\u00ebr praktika diskriminuese nga autoritetet n\u00eb Beograd, nd\u00ebrsa zyrtar\u00ebt e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs i kan\u00eb mb\u00ebshtetur vazhdimisht pretendimet e tyre.<\/p>\n<p>Kosova u ka ofruar mb\u00ebshtetje n\u00eb disa fusha, p\u00ebrfshir\u00eb bujq\u00ebsin\u00eb, por ka raportuar se Serbia ka penguar realizimin e disa pagesave.<\/p>\n<p>P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Lugin\u00ebs s\u00eb Preshev\u00ebs dhe shteti serb kan\u00eb arritur tri marr\u00ebveshje n\u00eb vitet 2001, 2007 dhe 2013, t\u00eb cilat parashihnin mbrojtjen e t\u00eb drejtave dhe integrimin e pakic\u00ebs shqiptare, por zbatimi i tyre ka mbetur i kufizuar.<\/p>\n<p>Integrimi i shqiptar\u00ebve n\u00eb institucione \u00ebsht\u00eb gjithashtu pjes\u00eb e obligimeve t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb negociatave p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Bashkimin Evropian.<\/p>\n<p>Sipas regjistrimit t\u00eb fundit t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb vitin 2022, n\u00eb Serbi jetojn\u00eb mbi 60 mij\u00eb shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pakic\u00ebn e kat\u00ebrt m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, vendimi i Beogradit p\u00ebr rikthimin e sh\u00ebrbimit t\u00eb detyruesh\u00ebm ushtarak ka shkaktuar shqet\u00ebsim te shqiptar\u00ebt e k\u00ebsaj zone, t\u00eb cil\u00ebt thon\u00eb se kan\u00eb p\u00ebrvoja t\u00eb dhimbshme nga e kaluara.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb Komitetit t\u00eb Helsinkit p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut n\u00eb Serbi n\u00eb vitin 2021, Presheva, Medvegja dhe Bujanoci p\u00ebrshkruhen si \u201cpeng i marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Delegacioni i kongresist\u00ebve amerikan\u00eb, q\u00eb vizitoi Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs t\u00eb mart\u00ebn, theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e stabilitetit&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18067,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,6],"tags":[],"class_list":["post-18064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-rajon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18064"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18068,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18064\/revisions\/18068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}