{"id":18784,"date":"2026-05-29T09:45:50","date_gmt":"2026-05-29T07:45:50","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=18784"},"modified":"2026-05-29T09:45:50","modified_gmt":"2026-05-29T07:45:50","slug":"kerkohet-periudhe-fiskale-neutrale-para-zgjedhjeve-cdo-nderhyrje-e-qeverise-krijon-pabarazi-ne-gare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=18784","title":{"rendered":"K\u00ebrkohet periudh\u00eb \u201cfiskale neutrale\u201d para zgjedhjeve \u2013 \u00e7do nd\u00ebrhyrje e qeveris\u00eb krijon pabarazi n\u00eb gar\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Kur nj\u00eb qeveri shp\u00ebrndan para publike n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve, kufiri mes politik\u00ebs sociale dhe ndikimit elektoral b\u00ebhet i paqart\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb, ky kufi u sprovua s\u00ebrish pas vendimeve t\u00eb fundit t\u00eb Qeveris\u00eb n\u00eb detyr\u00eb t\u00eb Albin Kurtit p\u00ebr nj\u00eb s\u00ebr\u00eb masash t\u00eb mb\u00ebshtetjes sociale, n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb parakohshme parlamentare t\u00eb 7 qershorit.<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebt para hapjes s\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore m\u00eb 28 maj, ajo ndau nga 100 euro si p\u00ebrkrahje t\u00eb nj\u00ebhershme p\u00ebr pensionist\u00ebt, student\u00ebt, f\u00ebmij\u00ebt dhe pun\u00ebtor\u00ebt; e rriti n\u00eb 500 euro mb\u00ebshtetjen p\u00ebr lehonat; dhe ndau dy milion\u00eb euro subvencionim p\u00ebr kompanit\u00eb ajrore, p\u00ebr t\u2019ua leht\u00ebsuar fluturimin m\u00ebrgimtar\u00ebve gjat\u00eb ver\u00ebs.<\/p>\n<p>Mb\u00ebshtetje e till\u00eb ad hoc ishte dh\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb kaluara, m\u00eb 2025.<\/p>\n<p>Vendimet nxit\u00ebn kritika nga shoq\u00ebria civile dhe opozita, e cila i cil\u00ebsoi veprimet e Qeveris\u00eb n\u00eb detyr\u00eb si p\u00ebrpjekje p\u00ebr \u201cblerje votash\u201d.<\/p>\n<p>Ligjet e tanishme n\u00eb Kosov\u00eb nuk ia ndalojn\u00eb qartazi nj\u00eb qeverie ndarjen e ndihmave sociale apo subvencioneve n\u00eb koh\u00eb parafushate apo n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb ndryshimesh mund t\u00eb b\u00ebhen?<\/p>\n<p>Naim Jakaj, hulumtues n\u00eb Institutin e Kosov\u00ebs p\u00ebr Drejt\u00ebsi (IKD), thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb se do t\u00eb duhej t\u00eb p\u00ebrcaktohej qart\u00eb me ligj se, pas shpalljes s\u00eb dat\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve, Qeveria n\u00eb detyr\u00eb nuk duhet dhe nuk mund t\u00eb marr\u00eb vendime p\u00ebr ndarjen e pakove t\u00eb reja financiare p\u00ebr kategori t\u00eb caktuara shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>Qeveria n\u00eb detyr\u00eb, sipas parimit t\u00eb kufizimit t\u00eb veprimeve t\u00eb saj, duhet t\u00eb ushtroj\u00eb vet\u00ebm funksione t\u00eb domosdoshme, dhe t\u00eb vazhdoj\u00eb zbatimin e politikave t\u00eb nisura apo t\u00eb planifikuara paraprakisht, vler\u00ebson ai.<\/p>\n<p>Jakaj thot\u00eb se \u201cajo nuk duhet t\u00eb ket\u00eb hap\u00ebsir\u00eb q\u00eb, p\u00ebrmes vendimeve t\u00eb ve\u00e7anta, t\u00eb transferoj\u00eb mjete publike p\u00ebr kategori t\u00eb caktuara, n\u00ebse k\u00ebto mjete nuk jan\u00eb t\u00eb planifikuara qart\u00eb dhe n\u00ebse vendimi mund t\u00eb prodhoj\u00eb efekt elektoral\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, n\u00ebnvizon ai, \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb krijohet nj\u00eb periudh\u00eb \u201cfiskale neutrale\u201d para zgjedhjeve, gjat\u00eb t\u00eb cil\u00ebs nj\u00eb qeveri nuk mund t\u00eb shpall\u00eb masa t\u00eb reja financiare apo subvencione, pasi \u00e7do nd\u00ebrhyrje e till\u00eb krijon pabarazi n\u00eb gar\u00ebn zgjedhore dhe rrezikon q\u00eb buxheti publik t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr ndikim zgjedhor.<\/p>\n<p>Po ashtu, k\u00ebshillon ai, nevojitet nj\u00eb kod i sjelljes p\u00ebr Qeverin\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs zgjedhore, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr p\u00ebrdorimin e resurseve shtet\u00ebrore, si automjetet zyrtare, derivatet e t\u00eb tjera, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb partia q\u00eb qeveris t\u00eb mos ket\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi ndaj partive t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Ligji i tanish\u00ebm p\u00ebr Zgjedhjet nuk specifikon n\u00ebse vendime si k\u00ebto t\u00eb Qeveris\u00eb n\u00eb detyr\u00eb, n\u00eb prag t\u00eb fillimit t\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, jan\u00eb t\u00eb kund\u00ebrligjshme.<\/p>\n<p>Meq\u00eb Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) nuk ka rol t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb kontrollin e shpenzimeve publike t\u00eb Qeveris\u00eb, pasi mandati i saj lidhet kryesisht me administrimin e procesit zgjedhor, Jakaj thot\u00eb se Agjencia p\u00ebr Parandalimin e Korrupsionit duhet t\u00eb ket\u00eb rol m\u00eb aktiv n\u00eb vler\u00ebsimin e konfliktit t\u00eb interesit dhe t\u00eb keqp\u00ebrdorimit t\u00eb resurseve shtet\u00ebrore gjat\u00eb fushat\u00ebs.<\/p>\n<p>Gjithashtu, sipas tij, Zyra Komb\u00ebtare e Auditimit duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb inspektim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr shpenzimet publike n\u00eb periudh\u00ebn parazgjedhore dhe zgjedhore, sidomos p\u00ebr subvencionet dhe vendimet ad hoc t\u00eb qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb prill, IKD-ja e dor\u00ebzoi n\u00eb Kuvend nj\u00eb nism\u00eb legjislative p\u00ebr ndryshimin dhe plot\u00ebsimin e Kodit Penal, ku nj\u00ebra nga fushat kryesore lidhet pik\u00ebrisht me kriminalizimin e keqp\u00ebrdorimit t\u00eb paras\u00eb publike p\u00ebr p\u00ebrfitim elektoral gjat\u00eb periudhave zgjedhore dhe parazgjedhore.<\/p>\n<p>Kur ndihmat lidhen me zgjedhjet<\/p>\n<p>Organizata p\u00ebr Siguri dhe Bashk\u00ebpunim n\u00eb Evrop\u00eb (OSBE) dhe Komisioni i Venecias i K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs than\u00eb m\u00eb 2016, p\u00ebrmes nj\u00eb udh\u00ebzuesi, se ligjet shtet\u00ebrore duhet t\u00eb garantojn\u00eb ndalesa t\u00eb qarta dhe t\u00eb zbatueshme kund\u00ebr p\u00ebrdorimit t\u00eb buxhetit dhe infrastruktur\u00ebs shtet\u00ebrore p\u00ebr p\u00ebrfitime zgjedhore.<\/p>\n<p>Sipas udh\u00ebzuesit, keqp\u00ebrdorimi i mjeteve publike \u00ebsht\u00eb fenomen i konsoliduar dhe i p\u00ebrhapur n\u00eb shum\u00eb vende evropiane, dhe keqp\u00ebrdorimet ndodhin gjat\u00eb gjith\u00eb procesit zgjedhor, dhe jo vet\u00ebm gjat\u00eb periudh\u00ebs zyrtare t\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, n\u00eb nj\u00eb raport m\u00eb 2022, misioni v\u00ebzhgues i OSBE-s\u00eb gjeti se Qeveria n\u00eb detyr\u00eb n\u00eb Serbi paraqiti nj\u00eb s\u00ebr\u00eb skemash financiare p\u00ebr t\u00eb joshur demografi specifike votuesish pak para zgjedhjeve parlamentare e presidenciale t\u00eb atij viti.<\/p>\n<p>Ajo ndau pagesa t\u00eb nj\u00ebhershme prej 100 eurosh p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb, dhe pages\u00eb prej 2.500 eurosh p\u00ebr t\u00eb sapolindurit.<\/p>\n<p>OSBE-ja tha se, derisa shteti pretendoi se k\u00ebto ishin masa p\u00ebr mir\u00ebqenie publike, koha dhe shp\u00ebrndarja e tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paplanifikuar dhe t\u00eb jasht\u00ebzakonshme ishin n\u00eb kund\u00ebrshtim me rekomandimet e Komisionit t\u00eb Venecias.<\/p>\n<p>Si i ka arsyetuar Kurti vendimet?<\/p>\n<p>Kryeministri n\u00eb detyr\u00eb i Kosov\u00ebs i ka hedhur posht\u00eb kritikat se vendimet p\u00ebr mb\u00ebshtetje financiare nga Qeveria n\u00eb koh\u00eb zgjedhjesh jan\u00eb \u201cblerje votash\u201d.<\/p>\n<p>Duke reaguar n\u00eb ve\u00e7anti p\u00ebr subvencionimin prej 2 milion\u00eb eurosh p\u00ebr linjat ajrore, Kurti tha m\u00eb 27 maj se k\u00ebt\u00eb e b\u00ebri p\u00ebr ta shmangur anulimin e mundsh\u00ebm t\u00eb fluturimeve n\u00eb muajt gusht dhe korrik p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb kostos s\u00eb karburantit, por pa ofruar d\u00ebshmi.<\/p>\n<p>Mb\u00ebshtetja p\u00ebr m\u00ebrgat\u00ebn p\u00ebrfshihet n\u00eb Pakon e Ringjalljes Ekonomike, t\u00eb miratuar fillimisht m\u00eb 2021, por ajo nuk specifikon subvencionim p\u00ebr kompanit\u00eb e fluturimeve.<\/p>\n<p>Ministria e Financave nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur n\u00ebse subvencionimi i linjave ajrore ishte parashikuar m\u00eb her\u00ebt, apo n\u00ebse do t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrkrahje afatgjat\u00eb.<\/p>\n<p>Qeveria n\u00eb detyr\u00eb i ekzekutoi shtesat p\u00ebr lehonat me vler\u00ebn e re, t\u00eb rritur, prej 500 eurosh m\u00eb 24 maj, m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb muaj para se paga minimale prej 500 eurosh t\u00eb hynte n\u00eb fuqi.<\/p>\n<p>Kurti nuk tregoi arsyen pse e shmangu pritjen deri n\u00eb korrik.\/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur nj\u00eb qeveri shp\u00ebrndan para publike n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve, kufiri mes politik\u00ebs sociale dhe&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-18784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kosove"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18784"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18788,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18784\/revisions\/18788"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}