{"id":19100,"date":"2026-05-30T11:35:04","date_gmt":"2026-05-30T09:35:04","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=19100"},"modified":"2026-05-30T11:35:04","modified_gmt":"2026-05-30T09:35:04","slug":"pse-po-shohim-rekorde-temperaturash-gjithnje-e-me-ekstreme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=19100","title":{"rendered":"Pse po shohim rekorde temperaturash gjithnj\u00eb e m\u00eb ekstreme?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb pothuajse e pamundur t\u00eb gjesh nj\u00eb vend n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore q\u00eb aktualisht nuk po p\u00ebrballet me val\u00ebn e fort\u00eb t\u00eb t\u00eb nxehtit.<\/p>\n<p>N\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, temperaturat t\u00eb mart\u00ebn kaluan 35 grad\u00eb Celsius, duke thyer me m\u00eb shum\u00eb se 2 grad\u00eb rekordin e deritanish\u00ebm p\u00ebr muajin maj. Sipas Met Office britanik, temperatura t\u00eb tilla do t\u00eb konsideroheshin ekstreme edhe n\u00eb kulmin e ver\u00ebs, e jo n\u00eb fund t\u00eb pranver\u00ebs.<br \/>\nEdhe Franca po p\u00ebrjeton nj\u00eb val\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb t\u00eb t\u00eb nxehtit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb vitit. Sh\u00ebrbimi meteorologjik Meteo-France njoftoi se n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vendit jan\u00eb regjistruar qindra rekorde t\u00eb reja temperaturash.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Irlanda ka tejkaluar rekordin e saj t\u00eb majit me m\u00eb shum\u00eb se 1 grad\u00eb Celsius. Kushte jasht\u00ebzakonisht t\u00eb nxehta p\u00ebr stin\u00ebn jan\u00eb regjistruar gjithashtu edhe n\u00eb Gjermani, Itali, Spanj\u00eb dhe Zvic\u00ebr, raportoi BBC.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb thjesht e pabesueshme\u201d, deklaroi Friederike Otto. Nd\u00ebrsa Peter Thorne e p\u00ebrshkroi situat\u00ebn si \u201cplot\u00ebsisht t\u00eb \u00e7mendur.<\/p>\n<p>Shkaku i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i k\u00ebsaj vale t\u00eb t\u00eb nxehtit \u00ebsht\u00eb fenomeni i njohur si \u201ckupola termike\u201d, q\u00eb krijohet kur nj\u00eb zon\u00eb me presion t\u00eb lart\u00eb atmosferik mbetet e bllokuar mbi Evrop\u00eb, duke mbajtur ajrin e nxeht\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruar pran\u00eb sip\u00ebrfaqes. Megjithat\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00ebt theksojn\u00eb se ndryshimet klimatike t\u00eb shkaktuara nga aktiviteti njer\u00ebzor \u2013 sidomos djegia e qymyrit, naft\u00ebs dhe gazit \u2013 e kan\u00eb p\u00ebrforcuar ndjesh\u00ebm k\u00ebt\u00eb nxeht\u00ebsi ekstreme.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb sh\u00ebrbimit klimatik Copernicus Climate Change Service, Evropa gjat\u00eb 30 viteve t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb ngrohur me nj\u00eb rit\u00ebm prej 0.56 grad\u00eb Celsius p\u00ebr dekad\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se dyfish m\u00eb shpejt se mesatarja globale. Edhe pse kjo mund t\u00eb duket si nj\u00eb rritje e vog\u00ebl, n\u00eb aspektin klimatik p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh, i cili ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb val\u00ebt ekstreme t\u00eb t\u00eb nxehtit t\u00eb b\u00ebhen duksh\u00ebm m\u00eb intensive dhe m\u00eb t\u00eb shpeshta.<\/p>\n<p>\u201cKur ndodh nj\u00eb val\u00eb t\u00eb nxehti, ajo b\u00ebhet shum\u00eb m\u00eb intensive sepse zhvillohet mbi nj\u00eb klim\u00eb q\u00eb tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb ngrohur\u201d, deklaroi p\u00ebr BBC News Richard Betts.<\/p>\n<p>\u201cJam klimatolog prej 33 vitesh dhe po shohim pik\u00ebrisht at\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kemi paralajm\u00ebruar prej dekadash. Madje, k\u00ebto rekorde po rezultojn\u00eb edhe m\u00eb ekstreme dhe po ndodhin m\u00eb her\u00ebt sesa prisnim\u201d, shtoi ai.<\/p>\n<p>Temperaturat ekstreme nuk po prekin vet\u00ebm Evrop\u00ebn. N\u00eb Delhi t\u00eb Indis\u00eb, temperaturat kan\u00eb arritur deri n\u00eb 45 grad\u00eb Celsius, duke e b\u00ebr\u00eb situat\u00ebn edhe m\u00eb alarmante n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme, rekordet e reja t\u00eb temperaturave do t\u00eb duhej t\u00eb b\u00ebheshin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb rralla me kalimin e viteve. Sipas logjik\u00ebs shkencore, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e leht\u00eb t\u00eb regjistrohet nj\u00eb rekord i ri pas 10 vitesh matjesh sesa pas nj\u00eb shekulli t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash. Megjithat\u00eb, vala e rekordeve q\u00eb po thyhen vazhdimisht tregon qart\u00eb se klima globale po ndryshon me ritme t\u00eb p\u00ebrshpejtuara.<\/p>\n<p>\u201cKur dikush thyen rekordin bot\u00ebror n\u00eb k\u00ebrcim s\u00eb larti, zakonisht pret q\u00eb ai t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet me nj\u00eb centimet\u00ebr, jo menj\u00ebher\u00eb me 20 apo 30 centimetra. E nj\u00ebjta logjik\u00eb vlen edhe p\u00ebr motin\u201d, shpjegoi p\u00ebr BBC News Erich Fischer.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb pothuajse e pamundur t\u00eb gjesh nj\u00eb vend n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore q\u00eb aktualisht nuk po&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19103,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-19100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19104,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19100\/revisions\/19104"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}