{"id":22941,"date":"2026-06-09T10:33:02","date_gmt":"2026-06-09T08:33:02","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=22941"},"modified":"2026-06-09T10:33:02","modified_gmt":"2026-06-09T08:33:02","slug":"27-vjet-nga-kapitullimi-i-serbise-marreveshja-qe-solli-lirine-dhe-ndryshoi-pergjithmone-kosoven","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=22941","title":{"rendered":"27 Vjet nga Kapitullimi i Serbis\u00eb: Marr\u00ebveshja q\u00eb Solli Lirin\u00eb dhe Ndryshoi P\u00ebrgjithmon\u00eb Kosov\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p>Nga Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major n\u00eb pension<\/p>\n<p>M\u00eb 9 qershor 1999 u n\u00ebnshkrua Marr\u00ebveshja Ushtarako-Teknike e Kumanov\u00ebs, nj\u00eb dokument historik q\u00eb sh\u00ebnoi fundin e luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb dhe t\u00ebrheqjen e plot\u00eb t\u00eb forcave ushtarake, policore dhe paramilitare serbe nga territori i Kosov\u00ebs. Marr\u00ebveshja, e arritur pas 78 dit\u00ebsh t\u00eb fushat\u00ebs ajrore t\u00eb NATO-s kund\u00ebr regjimit t\u00eb Slobodan Millosheviqit, krijoi kushtet p\u00ebr vendosjen e forcave nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb KFOR-it dhe fillimin e nj\u00eb epoke t\u00eb re p\u00ebr popullin e Kosov\u00ebs.<br \/>\nSot, 27 vjet m\u00eb von\u00eb, kjo dat\u00eb mbetet nj\u00eb nga momentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb historin\u00eb moderne t\u00eb shqiptar\u00ebve, sepse simbolizon jo vet\u00ebm p\u00ebrfundimin e nj\u00eb lufte t\u00eb p\u00ebrgjakshme, por edhe fitoren e liris\u00eb mbi shtypjen, t\u00eb drejt\u00ebs mbi dhun\u00ebn dhe shpres\u00ebs mbi frik\u00ebn.<\/p>\n<p>Fundi i nj\u00eb politike agresive<br \/>\nLufta n\u00eb Kosov\u00eb ishte rezultat i nj\u00eb politike sistematike represioni t\u00eb regjimit serb ndaj shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs. P\u00ebr vite me radh\u00eb, Serbia zbatoi masa diskriminuese, shtypje politike, dhun\u00eb policore dhe spastrime etnike, duke synuar ndryshimin e struktur\u00ebs demografike dhe n\u00ebnshtrimin e popullsis\u00eb shqiptare.<br \/>\nP\u00ebrball\u00eb k\u00ebsaj politike, rezistenca e popullit shqiptar mori forma t\u00eb ndryshme, duke kulmuar me luft\u00ebn \u00e7lirimtare t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs (U\u00c7K). Konflikti u p\u00ebrshkall\u00ebzua gjat\u00eb viteve 1998\u20131999, nd\u00ebrsa operacionet ushtarake serbe kund\u00ebr popullsis\u00eb civile shkaktuan mij\u00ebra viktima dhe d\u00ebbimin e qindra mij\u00ebra shqiptar\u00ebve nga sht\u00ebpit\u00eb e tyre.<br \/>\nNd\u00ebrhyrja e NATO-s m\u00eb 24 mars 1999 ndryshoi rrjedh\u00ebn e konfliktit. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb historin\u00eb e saj, Aleanca nd\u00ebrhyri ushtarakisht p\u00ebr t\u00eb parandaluar nj\u00eb katastrof\u00eb humanitare n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs. Pas 78 dit\u00ebsh bombardimesh intensive, regjimi i Beogradit u detyrua t\u00eb pranoj\u00eb kushtet e bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<br \/>\nMarr\u00ebveshja e Kumanov\u00ebs \u2013 akti i kapitullimit<br \/>\nNga perspektiva ushtarake dhe strategjike, Marr\u00ebveshja e Kumanov\u00ebs p\u00ebrfaq\u00ebsonte kapitullimin e Serbis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. Edhe pse dokumenti nuk p\u00ebrdor termin formal &#8220;kapitullim&#8221;, p\u00ebrmbajtja e tij kishte t\u00eb gjitha elementet e nj\u00eb disfate ushtarake.<\/p>\n<p>Serbia u detyrua t\u00eb t\u00ebrhiqte t\u00eb gjitha forcat e saj nga Kosova, t\u00eb pranonte hyrjen e nj\u00eb force nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00ebn udh\u00ebheqjen e NATO-s dhe t\u00eb hiqte dor\u00eb nga kontrolli efektiv mbi territorin. KFOR-i mori p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr sigurin\u00eb, nd\u00ebrsa m\u00eb pas u vendos administrata nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Kombeve t\u00eb Bashkuara sipas Rezolut\u00ebs 1244 t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit.<br \/>\nN\u00eb aspektin operacional, asnj\u00eb objektiv strategjik i Beogradit nuk u realizua. P\u00ebrkundrazi, Serbia humbi kontrollin mbi Kosov\u00ebn, nd\u00ebrsa populli i Kosov\u00ebs fitoi mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar institucionet e veta dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar t\u00eb ardhmen e tij politike.<\/p>\n<p>Fillimi i liris\u00eb dhe shtetnd\u00ebrtimit<br \/>\nPas hyrjes s\u00eb trupave t\u00eb NATO-s m\u00eb 12 qershor 1999, qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs filluan kthimin masiv n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb pas shum\u00eb dekadash, shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs filluan t\u00eb jetojn\u00eb pa frik\u00ebn e represionit shtet\u00ebror serb.<br \/>\nLiria e fituar n\u00eb qershorin e vitit 1999 nuk ishte fundi i rrug\u00ebtimit, por fillimi i procesit t\u00eb shtetnd\u00ebrtimit. Gjat\u00eb viteve q\u00eb pasuan u krijuan institucionet demokratike, u zhvilluan zgjedhje t\u00eb lira dhe u nd\u00ebrtuan kapacitetet e para t\u00eb siguris\u00eb dhe mbrojtjes.<br \/>\nKulmi i k\u00ebtij procesi ishte shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs m\u00eb 17 shkurt 2008, nj\u00eb akt q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn vazhdim\u00ebsi logjike t\u00eb proceseve t\u00eb nisura me Marr\u00ebveshjen e Kumanov\u00ebs dhe vendosjen e administrimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar. <\/p>\n<p>M\u00ebsimet strategjike t\u00eb vitit 1999<br \/>\nPas 27 vjet\u00ebsh, ngjarjet e vitit 1999 vazhdojn\u00eb t\u00eb japin m\u00ebsime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare dhe rajonale.<br \/>\nM\u00ebsimi i par\u00eb \u00ebsht\u00eb se liria nuk dhurohet, por fitohet p\u00ebrmes sakrific\u00ebs dhe q\u00ebndres\u00ebs. Kontributi i U\u00c7K-s\u00eb, sakrifica e d\u00ebshmor\u00ebve dhe rezistenca e popullit t\u00eb Kosov\u00ebs mbeten pjes\u00eb e pandashme e k\u00ebsaj fitoreje.<br \/>\nM\u00ebsimi i dyt\u00eb lidhet me r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e aleancave strategjike. Pa mb\u00ebshtetjen e NATO-s dhe t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, rrjedha e historis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs do t\u00eb ishte shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe me pasoja t\u00eb paparashikueshme.<br \/>\nM\u00ebsimi i tret\u00eb \u00ebsht\u00eb se siguria dhe liria duhet t\u00eb mbrohen vazhdimisht. N\u00eb nj\u00eb mjedis nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb karakterizuar nga sfida t\u00eb reja gjeopolitike, Kosova duhet t\u00eb vazhdoj\u00eb forcimin e institucioneve t\u00eb saj t\u00eb siguris\u00eb, zhvillimin e kapaciteteve mbrojt\u00ebse dhe thellimin e integrimit euroatlantik.<\/p>\n<p>P\u00ebrfundim<br \/>\nNj\u00ebzet e shtat\u00eb vjet pas Marr\u00ebveshjes s\u00eb Kumanov\u00ebs, Kosova kujton nj\u00eb nga momentet m\u00eb vendimtare t\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj moderne. Ajo marr\u00ebveshje sh\u00ebnoi fundin e luft\u00ebs, largimin e forcave serbe dhe fillimin e epok\u00ebs s\u00eb liris\u00eb.<br \/>\nP\u00ebr popullin e Kosov\u00ebs, 9 qershori 1999 nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb dat\u00eb historike. \u00cbsht\u00eb dita kur u vulos disfata e politik\u00ebs s\u00eb dhun\u00ebs dhe u hap rruga drejt liris\u00eb, demokracis\u00eb dhe shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. Kjo mbetet nj\u00eb fitore historike e popullit t\u00eb Kosov\u00ebs, e mb\u00ebshtetur nga aleat\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb dhe e shkruar me sakrific\u00ebn e mij\u00ebra bijve dhe bijave t\u00eb saj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major n\u00eb pension M\u00eb 9 qershor 1999 u n\u00ebnshkrua&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11324,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-22941","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22941"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22944,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22941\/revisions\/22944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}