{"id":23582,"date":"2026-06-10T13:03:26","date_gmt":"2026-06-10T11:03:26","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=23582"},"modified":"2026-06-10T13:03:26","modified_gmt":"2026-06-10T11:03:26","slug":"gjermania-franca-dhe-shtetet-e-beneluksit-propozojne-te-drejte-te-kufizuar-vote-per-anetaret-e-rinj-te-be-se","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=23582","title":{"rendered":"Gjermania, Franca dhe shtetet e Beneluksit propozojn\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb kufizuar vote p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e rinj t\u00eb BE-s\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb grup shtetesh an\u00ebtare t\u00eb Bashkimit Evropian (BE) kan\u00eb propozuar q\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e ardhsh\u00ebm t\u00eb bllokut, gjat\u00eb nj\u00eb periudhe kalimtare pas pranimit n\u00eb bllok, t\u00eb ken\u00eb t\u00eb drejta t\u00eb kufizuara.<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e kufizimeve ky\u00e7 \u00ebsht\u00eb propozimi q\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e rinj t\u00eb ken\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb kufizuar vote.<\/p>\n<p>\u201cBE-ja duhet t\u00eb zhvilloj\u00eb nj\u00eb diskutim t\u00eb detajuar mbi mund\u00ebsin\u00eb e kufizimeve t\u00eb p\u00ebrkohshme, kalimtare t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs p\u00ebr shtetet e reja an\u00ebtare, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb fushat e acquis-s\u00eb s\u00eb BE-s\u00eb ku k\u00ebrkohet unanimitet [p\u00ebr shembull zgjerimi, politika e p\u00ebrbashk\u00ebt e jashtme dhe e siguris\u00eb, korniza shum\u00ebvje\u00e7are financiare], duke marr\u00eb parasysh ndjeshm\u00ebrin\u00eb juridike dhe politike\u201d, thuhet n\u00eb t\u00eb ashtuquajturin non-paper t\u00eb n\u00ebnshkruar nga Gjermania, Franca dhe shtetet e Beneluksit (Holanda, Belgjika dhe Luksemburgu).<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb ka pasur qasje n\u00eb k\u00ebt\u00eb dokument jozyrtar.<\/p>\n<p>REL i \u00ebsht\u00eb drejtuar Qeveris\u00eb n\u00eb detyr\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb propozim dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb pritje t\u00eb p\u00ebrgjigjes.<\/p>\n<p>Non-paper \u00ebsht\u00eb dokument joformal q\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb qarqet diplomatike evropiane p\u00ebr paraqitjen e ideve t\u00eb reja, testimin e q\u00ebndrimeve ose propozimin e zgjidhjeve, pa e detyruar pal\u00ebn q\u00eb e paraqet at\u00eb t\u00eb marr\u00eb q\u00ebndrim formal.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, i vetmi shtet me gjasa reale p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim t\u00eb ardhsh\u00ebm n\u00eb BE \u00ebsht\u00eb Mali i Zi, pasi Bashkimi Evropian ka marr\u00eb vendim p\u00ebr formimin e nj\u00eb grupi ad hoc q\u00eb do t\u00eb punoj\u00eb n\u00eb hartimin e draft-marr\u00ebveshjes s\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb pas 17 vjet\u00ebsh q\u00eb BE-ja nis pun\u00ebn p\u00ebr tekstin e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje an\u00ebtar\u00ebsimi, pas vitit 2009, kur i nj\u00ebjti proces filloi p\u00ebr Kroacin\u00eb.<\/p>\n<p>Kroacia \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare me t\u00eb drejta t\u00eb plota e BE-s\u00eb q\u00eb nga viti 2013, gj\u00eb q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn periudh\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb historin\u00eb e bllokut evropian pa zgjerim, p\u00ebrkat\u00ebsisht pranim t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Vendet e rajonit t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor jan\u00eb n\u00eb faza t\u00eb ndryshme n\u00eb rrug\u00ebn e tyre drejt an\u00ebtar\u00ebsimit. Vet\u00ebm Kosova \u00ebsht\u00eb m\u00eb prapa, pasi \u00ebsht\u00eb i vetmi shtet q\u00eb nuk ka ende statusin e vendit kandidat, nd\u00ebrkaq aplikimi p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim q\u00eb Prishtina e ka dor\u00ebzuar n\u00eb dhjetorin e vitit 2022, Brukseli ende nuk e ka trajtuar.<\/p>\n<p>N\u00eb dokumentin e n\u00ebnshkruar nga Gjermania, Franca dhe shtetet e Beneluksit theksohet se situata gjeopolitike ka ndryshuar ndjesh\u00ebm q\u00eb nga hyrja e Kroacis\u00eb n\u00eb BE dhe se, si\u00e7 thuhet, zgjerimi nuk shihet m\u00eb vet\u00ebm si nj\u00eb proces teknik i bazuar n\u00eb merita, por si nj\u00eb investim strategjik n\u00eb paqen, sigurin\u00eb, stabilitetin dhe prosperitetin e Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>Autor\u00ebt e dokumentit konsiderojn\u00eb se nevojitet nj\u00eb model i p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr marr\u00ebveshjet e ardhshme t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit dhe nj\u00eb katalog opsionesh q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrshtatet me ve\u00e7orit\u00eb e secilit shtet kandidat. Aty propozohet po ashtu hartimi i nj\u00eb kornize standarde p\u00ebr marr\u00ebveshjet e ardhshme t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit, me mund\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrshtatjes p\u00ebr kandidat\u00ebt individual\u00eb dhe sfidat q\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimi i tyre mund t\u2019i sjell\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto pes\u00eb shtete an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb propozojn\u00eb forcimin dhe zgjatjen e vlefshm\u00ebris\u00eb s\u00eb klauzolave mbrojt\u00ebse, t\u00eb cilat do t\u00eb zbatoheshin p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen me sigurin\u00eb e brendshme t\u00eb BE-s\u00eb, sigurin\u00eb ekonomike dhe q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb ndaj nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb huaja.<\/p>\n<p>V\u00ebmendje e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb forcimin e sundimit t\u00eb ligjit<\/p>\n<p>Sipas dokumentit, sundimi i ligjit \u00ebsht\u00eb fusha m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb zbatoheshin klauzolat mbrojt\u00ebse. Pes\u00eb shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb propozojn\u00eb t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn klauzol\u00eb p\u00ebr parandalimin e prapakthimit n\u00eb raport me vlerat evropiane dhe sundimin e ligjit. Shkelja e k\u00ebtij obligimi, si\u00e7 thuhet n\u00eb dokument, mund t\u00eb aktivizoj\u00eb automatikisht sanksione financiare, procedura p\u00ebr shkeljes ose mekanizma t\u00eb rinj mbrojt\u00ebs.<\/p>\n<p>Po ashtu, propozohet q\u00eb institucionet e BE-s\u00eb t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb reagojn\u00eb ndaj cenimit serioz t\u00eb sundimit t\u00eb ligjit, parimeve demokratike dhe liris\u00eb s\u00eb mediave.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr t\u00eb tjera, propozohet q\u00eb masat e mundshme t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb edhe pezullimin e formave t\u00eb caktuara t\u00eb bashk\u00ebpunimit me shtetin e ri an\u00ebtar q\u00eb b\u00ebn k\u00ebto shkelje.<\/p>\n<p>Po ashtu, konsiderohet se pjes\u00ebmarrja n\u00eb Zyr\u00ebn e Prokurorit Publik Evropian duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb parakusht politik p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin e shteteve t\u00eb reja. Kjo shihet si nj\u00eb instrument i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr mbrojtjen e sundimit t\u00eb ligjit dhe luftimin e keqp\u00ebrdorimit t\u00eb fondeve evropiane.<\/p>\n<p>Parandalimi i bllokadave t\u00eb mundshme dhe munges\u00ebs s\u00eb bashk\u00ebpunimit<\/p>\n<p>N\u00eb dokument propozohet futja e nj\u00eb klauzole t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb do t\u2019u kujtonte an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb rinj detyrimin p\u00ebr bashk\u00ebpunim besnik me Bashkimin Evropian.<\/p>\n<p>\u201cSjellja q\u00eb minon unitetin, besimin e nd\u00ebrsjell\u00eb dhe procesin e vendimmarrjes n\u00eb BE i shkakton d\u00ebm serioz gjith\u00eb bllokut evropian\u00eb\u201d, vler\u00ebsojn\u00eb autor\u00ebt e dokumentit.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ata konsiderojn\u00eb se marr\u00ebveshjet e an\u00ebtar\u00ebsimit duhet t\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb mekanizma p\u00ebr reagim ndaj nj\u00eb sjelljeje t\u00eb till\u00eb.\/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb grup shtetesh an\u00ebtare t\u00eb Bashkimit Evropian (BE) kan\u00eb propozuar q\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e ardhsh\u00ebm t\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":23585,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-23582","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23586,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23582\/revisions\/23586"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}