{"id":23722,"date":"2026-06-11T09:10:06","date_gmt":"2026-06-11T07:10:06","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=23722"},"modified":"2026-06-11T09:10:06","modified_gmt":"2026-06-11T07:10:06","slug":"ne-kujtim-te-basil-schader-it","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=23722","title":{"rendered":"N\u00eb kujtim t\u00eb Basil Schader-it"},"content":{"rendered":"<p>Me pik\u00ebllim t\u00eb thell\u00eb mor\u00ebm lajmin p\u00ebr ndarjen nga jeta t\u00eb <strong>Basil Schader-it<\/strong>, mikut t\u00eb madh t\u00eb shqiptar\u00ebve, studiuesit, autorit, p\u00ebrkthyesit, albanologut dhe veprimtarit t\u00eb palodhur t\u00eb arsimit, gjuh\u00ebs dhe kultur\u00ebs shqiptare.<\/p>\n<p>Nga dhe pse,<\/p>\n<p>aq i madh interesimi<\/p>\n<p>p\u00ebr ne,<\/p>\n<p>nuk e dim\u00eb,<\/p>\n<p>por q\u00eb ti u b\u00ebre<\/p>\n<p>z\u00ebri, fjala dhe p\u00ebrkrahja<\/p>\n<p>jon\u00eb m\u00eb e madhe<\/p>\n<p>kur ne kishim nevoj\u00eb<\/p>\n<p>p\u00ebr ty,<\/p>\n<p>k\u00ebt\u00eb e dim\u00eb,<\/p>\n<p>andaj faleminderit<\/p>\n<p>miku yn\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Prehu n\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi! <\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Interesimi i tij i hersh\u00ebm p\u00ebr gjuh\u00ebt, kulturat, sociologjin\u00eb, historin\u00eb, filozofin\u00eb, etnologjin\u00eb dhe pik\u00ebpamjet e njr\u00ebzve u thellua p\u00ebrmes studimeve n\u00eb fush\u00ebn e edukimit dhe t\u00eb arsimimit. K\u00ebt\u00eb interesim ai e shnd\u00ebrroi n\u00eb profesion dhe mision jet\u00ebsor, t\u00eb cilit iu p\u00ebrkushtua me pasion, p\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe p\u00ebrkushtim t\u00eb rrall\u00eb. Me pun\u00ebn e tij shum\u00ebvje\u00e7are, Basil Schader u b\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsuesit m\u00eb t\u00eb denj\u00eb t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb edukimit dhe arsimimit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb fush\u00ebn e diversitetit gjuh\u00ebsor, t\u00eb didaktik\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebve dhe t\u00eb p\u00ebrkrahjes s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve me prejardhje shum\u00ebkulturore e gjuh\u00ebsore.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, ai u b\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr z\u00ebrat m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm bashk\u00ebkohor\u00eb n\u00eb Zvic\u00ebr dhe m\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn dhe kultur\u00ebn shqiptare. Ndon\u00ebse ky z\u00eb pushoi s\u00eb d\u00ebgjuari t\u00eb diel\u00ebn, m\u00eb 10 maj 2026, dit\u00ebn kur pushoi s\u00eb rrahuri zemra e tij, fjala, vepra dhe kujtimi i tij do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb. Ato do t\u00eb mbeten t\u00eb pranishme n\u00eb klasat, n\u00eb sallat e ligj\u00ebrimit e t\u00eb formimit profesional, n\u00eb m\u00ebsojtoret ku m\u00ebsohet gjuha shqipe, n\u00eb tekstet m\u00ebsimore, n\u00eb studimet shkencore, n\u00eb takimet arsimore e kulturore, n\u00eb simpoziume, n\u00eb katedrat universitare dhe n\u00eb kujtes\u00ebn e t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb pat\u00ebn fatin ta njohin e t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me t\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrmes veprave t\u00eb tij edukativo-arsimore, shkencore dhe letrare, teksteve m\u00ebsimore, studimeve gjuh\u00ebsore, tregimeve, p\u00ebrkthimeve dhe botimeve t\u00eb shumta, Basil Schader la nj\u00eb trash\u00ebgimi t\u00eb \u00e7muar p\u00ebr arsimin shqip n\u00eb diaspor\u00eb dhe p\u00ebr nd\u00ebrlidhjen kulturore nd\u00ebrmjet bot\u00ebs shqiptare dhe asaj gjermanofol\u00ebse:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Die W\u00f6rterbr\u00fccke. Zweisprachige Schulw\u00f6rterb\u00fccher f\u00fcr die Sprachen Albanisch, T\u00fcrkisch, Portugiesisch, Kroatisch\/Serbisch\/Bosnisch.<\/em> Lehrmittelverlag des Kantons Z\u00fcrich, Z\u00fcrich 1996.<\/li>\n<li><em>Hilfe! Help! Aiuto!<\/em> (Ill. J\u00fcrg Obrist) Orell F\u00fcssli, Z\u00fcrich 1999 (Erstleseheft f\u00fcr die mehrsprachige Klasse, illustriert von J\u00fcrg Obrist). Dazu didaktisches Begleitheft.<\/li>\n<li><em>Shqyrtime gjuh\u00ebsore rreth kontaktit mes shqipes dhe gjermanishtes n\u00eb Zvic\u00ebr.<\/em> Kristallina K_H, Tirana 2005<\/li>\n<li>mit Andrea Haenni Hoti: <em>Albanischsprachige Kinder und Jugendliche in der Schweiz. Hintergr\u00fcnde, sprach- und schulbezogene Untersuchungen.<\/em> Verlag Pestalozzianum, Z\u00fcrich 2006.<\/li>\n<li><em>Sprachenvielfalt als Chance. Das Handbuch. Hintergr\u00fcnde und 101 praktische Vorschl\u00e4ge f\u00fcr den Unterricht in mehrsprachigen Klassen.<\/em> 2., erweiterte Auflage. Orell F\u00fcssli\/Bildungsverlag EINS, Z\u00fcrich\/Troisdorf 2013.<\/li>\n<li><em>I dashur mik! \u2026 P\u00ebrzem\u00ebrsisht. Kujtime nga let\u00ebrkembimi elektronik mes Arif Demollit dhe Bazil Shaderit 2006\u20132017.<\/em> Botime Artini, Prishtina 2017.<\/li>\n<li><em>Wo man sich noch Gevatter sagt. Bukolische Gedichte.<\/em> Verlag Zocher&amp;Peter, Z\u00fcrich 2021<\/li>\n<li><em>Schweiz, sonderbare Schweiz. Fakten, Fakes und fast Vergessenes.<\/em> Edition K\u00f6nigstuhl, Z\u00fcrich 2023<\/li>\n<li><em>Der Autor sucht, der Autor flucht. Kopfgeburten, Texthappen, Geflunker.<\/em> Edition K\u00f6nigstuhl, Z\u00fcrich 2024<\/li>\n<li>Lebens L\u00e4ufe. Experimentelle Kurzbiografik. Edition K\u00f6nigstuhl, Z\u00fcrich 2025,<\/li>\n<\/ul>\n<p>Si botues dhe bashkautor:<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Reihe <em>Didaktische Materialien f\u00fcr den Herkunftssprachlichen Unterricht<\/em>. Orell F\u00fcssli, Z\u00fcrich 2016, etc.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><em>Zur Dynamik des Aufwachsens in und zwischen verschiedenen Norm- und Bezugssystemen.<\/em> (= <em>Dokumentationsreihe DOK des IPE<\/em>, vol. 1 und 2) 2 B\u00e4nde in deutscher und albanischer Sprache, Printing press, Prishtina 2016\/17.<\/li>\n<li><em>Deine Sprache \u2013 meine Sprache. Handbuch zu 19 Migrationssprachen und zu Deutsch.<\/em> Erweiterte und aktualisierte Neuausgabe, Lehrmittelverlag Z\u00fcrich, Z\u00fcrich 2020.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Me tekstet dhe materialet e tij m\u00ebsimore p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt shqiptar\u00eb n\u00eb Zvic\u00ebr, Basil Schader hapi shtigje t\u00eb reja didaktike dhe dha nj\u00eb kontribut t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm p\u00ebr m\u00ebsimin plot\u00ebsues t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Nd\u00ebrkaq, p\u00ebrmes p\u00ebrkthimeve t\u00eb autor\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn gjermane, nd\u00ebr ta Elena Kadare, Arif Demollin, Mahir Mustafa, Fatos Kongolli, Eni Vasili e t\u00eb tjer\u00eb, ai solli para lexuesit gjermanofon aspekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, kultur\u00ebs dhe bot\u00ebs shqiptare.<\/p>\n<p>Si\u00e7 kuptohet nga p\u00ebrshkrimet e m\u00ebsip\u00ebrme, p\u00ebrve\u00e7 veprimtaris\u00eb s\u00eb tij profesionale si ligj\u00ebrues, didakt i gjuh\u00ebve dhe studiues, Basil Schader u shqua edhe si autor, p\u00ebrkthyes, albanolog dhe mb\u00ebshtet\u00ebs i palodhur i arsimit n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn gjuh\u00ebsore e kulturore shqiptare, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Shqip\u00ebri. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se tri dekada, ai u angazhua me p\u00ebrkushtim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebr shqiptar\u00ebt. N\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Veriut, s\u00eb bashku me bashk\u00ebshorten e tij, Erica Bauhofer Schader, mb\u00ebshteti shkolla fillore dhe projekte arsimore, nd\u00ebrsa n\u00eb Zvic\u00ebr iu p\u00ebrkushtua integrimit, p\u00ebrkrahjes dhe zhvillimit arsimor t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb bashku me bashk\u00ebshorten e tij, Erica Bauhofer Schader, ai u angazhua q\u00eb nga viti 1996 p\u00ebr zhvillimin e arsimit n\u00eb komun\u00ebn e gjer\u00eb t\u00eb Balldrenit, sot pjes\u00eb e Bashkis\u00eb s\u00eb Lezh\u00ebs, n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Veriut. Me ndihm\u00ebn e sponsor\u00ebve dhe miqve t\u00eb arsimit, ai b\u00ebri t\u00eb mundur mb\u00ebshtetjen e shkollave n\u00eb Torovic\u00eb, Kolajak dhe Shk\u00ebmbi i Kuq, duke kontribuar n\u00eb zgjerimin, renovimin dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e nd\u00ebrtesave shkollore. K\u00ebto shkolla dhe t\u00eb tjera u mb\u00ebshtet\u00ebn rregullisht edhe me pajisje infrastrukturore, si kompjuter\u00eb, libra, mjete sportive dhe materiale t\u00eb tjera t\u00eb domosdoshme p\u00ebr procesin m\u00ebsimor.<\/p>\n<p>N\u00eb Zvic\u00ebr, Basil Schader ishte an\u00ebtar themelues dhe an\u00ebtar i kryesis\u00eb s\u00eb shoqat\u00ebs \u00abArsimi\u00bb, e cila e ka p\u00ebr q\u00ebllim mb\u00ebshtetjen dhe bashk\u00ebpunimin me institucionet arsimore shqiptare, si dhe i institutit \u00abSuisse d\u2019Etudes Albanaises\u00bb \u2014 ISEAL. P\u00ebr meritat e tij t\u00eb ve\u00e7anta, n\u00eb vitin 2002 \u00e7ifti Schader u nderua me titullin qytetar nderi i komun\u00ebs s\u00eb Balldrenit, nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 2003 Basil Schader u shpall an\u00ebtar nderi i Lidhjes s\u00eb Arsimtar\u00ebve dhe Prind\u00ebrve Shqiptar\u00eb \u00abNaim Frash\u00ebri\u00bb n\u00eb Zvic\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb shoqat\u00ebn <strong>ARSIMI-BILDUNG-EDUCATION <\/strong>(www.arsimi.ch), Basil Schader ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme. Ai nuk ishte vet\u00ebm bashk\u00ebpun\u00ebtor dhe mb\u00ebshtet\u00ebs, por edhe mik, k\u00ebshilltar, frym\u00ebzues dhe ur\u00eb lidh\u00ebse nd\u00ebrmjet kulturave, gjuh\u00ebve dhe njer\u00ebzve. P\u00ebrkushtimi i tij ndaj arsimit, ndaj gjuh\u00ebs shqipe dhe ndaj brezave t\u00eb rinj do t\u00eb mbetet pjes\u00eb e kujtes\u00ebs son\u00eb kolektive.<\/p>\n<p>T\u00eb premten m\u00eb 19 qershor 2026 do t\u00eb ndahemi fizikisht prej tij, por kujtimi p\u00ebr Basil Schaderin, p\u00ebr vepr\u00ebn, mir\u00ebsin\u00eb dhe p\u00ebrkushtimin e tij, do t\u00eb mbetet i p\u00ebrhersh\u00ebm.<\/p>\n<p><strong><br \/>\nKujtimi p\u00ebr t\u00eb qoft\u00eb i p\u00ebrjetsh\u00ebm!<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>St. Gallen, qershor 2026 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mahir Mustafa<\/p>\n<p>Bashk\u00ebkryetar i Shoqat\u00ebs ARSIMI-BILDUNG-EDUCATION<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me pik\u00ebllim t\u00eb thell\u00eb mor\u00ebm lajmin p\u00ebr ndarjen nga jeta t\u00eb Basil Schader-it, mikut t\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23725,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-23722","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23722","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23722"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23722\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23726,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23722\/revisions\/23726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}