{"id":25203,"date":"2026-06-14T20:12:17","date_gmt":"2026-06-14T18:12:17","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=25203"},"modified":"2026-06-14T20:12:17","modified_gmt":"2026-06-14T18:12:17","slug":"zvicra-hedh-poshte-brexit-in-alpin-votuesit-refuzojne-kufizimin-e-popullsise-ne-10-milione","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=25203","title":{"rendered":"Zvicra hedh posht\u00eb \u201cBrexit-in Alpin\u201d, votuesit refuzojn\u00eb kufizimin e popullsis\u00eb n\u00eb 10 milion\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Votuesit n\u00eb Zvic\u00ebr kan\u00eb hedhur posht\u00eb t\u00eb diel\u00ebn nj\u00eb nism\u00eb t\u00eb diskutueshme ligjore q\u00eb synonte vendosjen e nj\u00eb tavanit t\u00eb rrept\u00eb prej 10 milion\u00eb banor\u00ebsh p\u00ebr popullsin\u00eb e vendit. Rezultatet e hershme paraprake, t\u00eb ndara nga qeveria federale, treguan se gati 55% e pjes\u00ebmarr\u00ebsve votuan kund\u00ebr propozimit, n\u00eb nj\u00eb referendum q\u00eb sh\u00ebnoi nj\u00eb pjes\u00ebmarrje t\u00eb lart\u00eb prej gati 59% n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin.<\/p>\n<p>E njohur zyrtarisht si \u201ciniciativa e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb\u201d, kjo mas\u00eb u nxit nga Partia Popullore Zvicerane, nj\u00eb forc\u00eb populiste e krahut t\u00eb djatht\u00eb q\u00eb mban numrin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb vendeve n\u00eb parlament. Propozimi u pag\u00ebzua nga kritik\u00ebt si nj\u00eb \u201cBrexit zviceran\u201d, p\u00ebr shkak t\u00eb rrezikut t\u00eb madh q\u00eb mbartte p\u00ebr shk\u00ebputjen e lidhjeve t\u00eb thella ekonomike dhe kulturore me Bashkimin Evropian.<\/p>\n<p>Debati mbi migracionin dhe m\u00ebnyr\u00ebn e jetes\u00ebs<br \/>\nPartia e krahut t\u00eb djatht\u00eb e justifikoi nism\u00ebn duke pretenduar se rritja e shpejt\u00eb demografike \u2013 ku popullsia u rrit me nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn gjat\u00eb gjenerat\u00ebs s\u00eb fundit \u2013 ka d\u00ebmtuar infrastruktur\u00ebn, strehimin, burimet natyrore dhe programet sociale zvicerane. Aktualisht, t\u00eb huajt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb gati nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb Zvic\u00ebr, kryesisht me origjin\u00eb nga vendet e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nisma hasi n\u00eb nj\u00eb rezistenc\u00eb t\u00eb fort\u00eb nga qeveria federale, Parlamenti dhe shoqata e madhe e biznesit EconomieSuisse. Kritik\u00ebt dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e industris\u00eb theksuan se bumi i migracionit ka qen\u00eb motori kryesor q\u00eb ka sjell\u00eb fuqi pun\u00ebtore dhe aft\u00ebsi t\u00eb huaja n\u00eb sektor\u00eb jetik\u00eb si kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor, financat, farmaceutika dhe teknologjia.<\/p>\n<p>N\u00eb Gjenev\u00eb, qyteti i dyt\u00eb m\u00eb i madh n\u00eb vend, refuzimi ndaj nism\u00ebs ishte akoma m\u00eb i theksuar, ku rreth dy t\u00eb tretat e votuesve u shpreh\u00ebn kund\u00ebr.<\/p>\n<p>Ndarja e opinioneve dhe reagimet e qytetar\u00ebve<br \/>\nSistemi i demokracis\u00eb direkte n\u00eb Zvic\u00ebr u mund\u00ebson qytetar\u00ebve t\u00eb vler\u00ebsojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt politikat p\u00ebrmes referendumeve q\u00eb organizohen kat\u00ebr her\u00eb n\u00eb vit. Gjat\u00eb votimeve t\u00eb s\u00eb diel\u00ebs, q\u00ebndrimet e qytetar\u00ebve jasht\u00eb qendrave t\u00eb votimit reflektuan debatin e madh q\u00eb ka p\u00ebrfshir\u00eb vendin:<\/p>\n<p>\u201cNuk kam asgj\u00eb kund\u00ebr imigracionit. Edhe un\u00eb jam nj\u00eb e huaj,\u201d tha Maria Lalu, nj\u00eb ish-punonj\u00ebse e misionit diplomatik nga Filipinet, e cila mb\u00ebrriti n\u00eb Zvic\u00ebr n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1980 dhe q\u00eb vler\u00ebsoi se imigracioni duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i rregullt.<\/p>\n<p>N\u00eb kahun tjet\u00ebr, m\u00ebsuesja Natascha Robert shprehu shqet\u00ebsimin se miratimi i ligjit do t\u00eb d\u00ebmtonte marr\u00ebdh\u00ebniet me bllokun evropian, duke shtuar se diversiteti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aset:<\/p>\n<p>\u201cMendoj se njer\u00ebzit gjithmon\u00eb kan\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb na sjell\u00eb. A do t\u00eb thot\u00eb kjo q\u00eb kemi m\u00eb shum\u00eb t\u00eb huaj, ndihem m\u00eb pak zvicerane? V\u00ebrtet, jo.\u201d<\/p>\n<p>Kufizimet drastike q\u00eb rrezikonte vota \u201cPo\u201d<br \/>\nN\u00ebse referendumi do t\u00eb miratohej, ai do t\u00eb detyronte qeverin\u00eb zvicerane t\u00eb nd\u00ebrmerrte masa drastike sapo popullsia t\u00eb prekte shifr\u00ebn e 9.5 milion\u00eb banor\u00ebve p\u00ebrpara vitit 2050, duke p\u00ebrfshir\u00eb:<\/p>\n<p>Kufizimin e t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb azilit.<br \/>\nPezullimin e programeve t\u00eb ribashkimit familjar.<br \/>\nKufizimin e dh\u00ebnies s\u00eb lejeve t\u00eb reja t\u00eb q\u00ebndrimit.<br \/>\nAnulimin e mundsh\u00ebm t\u00eb marr\u00ebveshjes me BE-n\u00eb p\u00ebr l\u00ebvizjen e lir\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve.<br \/>\nSipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb qeveris\u00eb, q\u00eb nga viti 2002, kur Zvicra dhe BE-ja leht\u00ebsuan kufizimet e l\u00ebvizjes dhe pun\u00ebsimit, popullsia e vendit u rrit me 23% (duke arritur n\u00eb 9.1 milion\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar), por paralelisht edhe prodhimi ekonomik u rrit me 24%. Nd\u00ebrsa shum\u00eb shtete aplikojn\u00eb politika shtr\u00ebnguese p\u00ebr kufijt\u00eb, ekspert\u00ebt zviceran\u00eb konfirmojn\u00eb se asnj\u00eb vend n\u00eb bot\u00eb nuk ka votuar ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebr t\u00eb vendosur nj\u00eb tavan mbi numrin maksimal t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vet.<\/p>\n<p>\/rtsh.al\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Votuesit n\u00eb Zvic\u00ebr kan\u00eb hedhur posht\u00eb t\u00eb diel\u00ebn nj\u00eb nism\u00eb t\u00eb diskutueshme ligjore q\u00eb synonte&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24801,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-25203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25206,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25203\/revisions\/25206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}