{"id":28506,"date":"2026-06-24T12:35:52","date_gmt":"2026-06-24T10:35:52","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=28506"},"modified":"2026-06-24T12:35:52","modified_gmt":"2026-06-24T10:35:52","slug":"kryesimi-irlandez-me-bene-kthen-ne-fokus-zgjerimin-mali-i-zi-mund-ti-permbylle-bisedimet-kosova-jashte-agjendes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=28506","title":{"rendered":"Kryesimi irlandez me BE\u2019n\u00eb kthen n\u00eb fokus zgjerimin, Mali i Zi mund t\u2019i p\u00ebrmbyll\u00eb bisedimet, Kosova jasht\u00eb agjend\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Irlanda do ta marr\u00eb kryesimin e presidenc\u00ebs gjasht\u00ebmujore me rotacion t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Bashkimit Evropian (BE) m\u00eb 1 korrik, dhe kjo periudh\u00eb prej gjysm\u00eb viti do t\u00eb jet\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr zgjerimin e bllokut p\u00ebr disa arsye.<\/p>\n<p>Derisa Mali i Zi mund t\u2019i p\u00ebrmbyll\u00eb bisedimet n\u00ebn drejtimin irlandez, duke e vendosur n\u00eb binar p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb an\u00ebtari i 28-t\u00eb i BE-s\u00eb deri n\u00eb vitin 2028, Kosova nuk pritet t\u00eb jet\u00eb fare pjes\u00eb e agjend\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Ukraina, Moldavia dhe Shqip\u00ebria gjithashtu pritet ta vazhdojn\u00eb p\u00ebrparimin e tyre drejt an\u00ebtar\u00ebsimit, nd\u00ebrsa mund t\u00eb ket\u00eb l\u00ebvizje n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin drejtim edhe p\u00ebr Island\u00ebn dhe Serbin\u00eb.<\/p>\n<p>Ka gjithashtu interes t\u00eb madh p\u00ebr faktin se pik\u00ebrisht Irlanda po e merr stafet\u00ebn. Dublini e kryesoi presidenc\u00ebn kur BE-ja e kreu zgjerimin e saj t\u00eb madh t\u00eb vitit 2004, duke mir\u00ebpritur n\u00eb klub tet\u00eb vende t\u00eb Evrop\u00ebs Qendrore dhe Lindore, si dhe Qipron dhe Malt\u00ebn.<\/p>\n<p>Diplomat\u00ebt irlandez\u00eb theksojn\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb (REL) se kjo periudh\u00eb ende kujtohet me nostalgji n\u00eb ishull dhe se sondazhe t\u00eb shumta tregojn\u00eb se irlandez\u00ebt jan\u00eb kryesisht mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb zgjerimit t\u00eb bllokut.<\/p>\n<p>N\u00eb Bruksel, Irlanda shihet gjithashtu si nj\u00eb \u201cnd\u00ebrmjet\u00ebse e ndershme\u201d p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje \u2013 nj\u00eb nga pak shtetet an\u00ebtare, Qeveria e s\u00eb cil\u00ebs nuk e ka bllokuar kurr\u00eb ndonj\u00eb hap t\u00eb zgjerimit dhe nuk ka asnj\u00eb mosmarr\u00ebveshje dypal\u00ebshe me asnj\u00eb nga vendet kandidate.<\/p>\n<p>Kjo \u00e7\u00ebshtje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga prioritetet kryesore t\u00eb Dublinit p\u00ebr muajt e ardhsh\u00ebm dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye pritet p\u00ebrparim i konsideruesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Para se t\u2019i shohim shanset e vendeve q\u00eb pritet t\u00eb g\u00ebzojn\u00eb p\u00ebrparim, nj\u00eb vler\u00ebsim p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe vendet e tjera q\u00eb nuk pritet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb fokus.<\/p>\n<p>Kosova dhe vendet e tjera n\u00eb vendnum\u00ebro<\/p>\n<p>Derisa ka shum\u00eb l\u00ebvizje n\u00eb procesin e zgjerimit, kat\u00ebr vende pritet t\u00eb mbeten n\u00eb vendnum\u00ebro: Kosova, Bosnje e Hercegovina, Gjeorgjia dhe Maqedonia e Veriut.<\/p>\n<p>Kosova p\u00ebrballet me telashin e mo\u00e7\u00ebm.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse e paraqiti aplikimin p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE n\u00eb fund t\u00eb vitit 2022, k\u00ebrkesa e Kosov\u00ebs ende nuk i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb Komisionit Evropian p\u00ebr vler\u00ebsim. Arsyeja \u00ebsht\u00eb se pes\u00eb shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb nuk e njohin pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs \u2013 Qiproja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja \u2013 nuk jan\u00eb pajtuar p\u00ebr ta \u00e7uar procesin p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>Irlanda ka gjasa t\u2019i v\u00ebr\u00eb n\u00eb sprov\u00eb q\u00ebndrimet e k\u00ebtyre pes\u00eb vendeve gjat\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb saj. Shteti i fundit an\u00ebtar q\u00eb e provoi k\u00ebt\u00eb ishte Suedia n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2023, por Stokholmi u shp\u00ebrfill, ve\u00e7an\u00ebrisht nga Madridi.<\/p>\n<p>Pak njer\u00ebz n\u00eb Bruksel besojn\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb ndryshim n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim gjat\u00eb muajve t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb nd\u00ebrlikimeve t\u00eb brendshme, Sarajeva ende nuk ka arritur t\u00eb em\u00ebroj\u00eb nj\u00eb kryenegociator p\u00ebr bisedimet me BE-n\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, dy ligje q\u00eb Brukseli k\u00ebrkonte q\u00eb vendi t\u2019i aprovonte, nj\u00eb q\u00eb lidhet me funksionimin e gjyq\u00ebsorit dhe nj\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb synon kufizimin e nd\u00ebrhyrjeve politike n\u00eb sistemin gjyq\u00ebsor, ende nuk jan\u00eb miratuar.<\/p>\n<p>N\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, ndryshimet e nevojshme kushtetuese p\u00ebr t\u00eb pasqyruar statusin e bullgar\u00ebve n\u00eb vend ende nuk jan\u00eb miratuar dhe nuk ka tregues se kjo do t\u00eb ndodh\u00eb s\u00eb shpejti.<\/p>\n<p>Sipas Komisionit Evropian, Gjeorgjia \u00ebsht\u00eb vend kandidat vet\u00ebm n\u00eb em\u00ebr. Pas p\u00ebrplasjeve t\u00eb shumta me Brukselin, Qeveria n\u00eb Tbilisi ka pezulluar praktikisht \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb nisur bisedimet e an\u00ebtar\u00ebsimit deri n\u00eb vitin 2028. Heqja e statusit kandidat konsiderohet e pamundur dhe zyrtar\u00ebt e BE-s\u00eb theksojn\u00eb se hapi i radh\u00ebs duhet t\u00eb vij\u00eb nga vet\u00eb Gjeorgjia.<\/p>\n<p>Mali i Zi \u2013 An\u00ebtari i 28-t\u00eb n\u00eb vitin 2028?<\/p>\n<p>Mali i Zi \u00ebsht\u00eb padyshim vendi q\u00eb duhet ndjekur me v\u00ebmendje n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Vendi i vog\u00ebl i Ballkanit Per\u00ebndimor ka mbyllur deri tani 16 nga 33 kapitujt e an\u00ebtar\u00ebsimit, ku secili kapitull p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb fush\u00eb politike n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn vendi kandidat duhet t\u2019i p\u00ebrshtat\u00eb rregullat dhe legjislacionin e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Podgorica d\u00ebshiron t\u2019i mbyll\u00eb 17 kapitujt e mbetur gjat\u00eb presidenc\u00ebs irlandeze. Kryeministri irlandez, Micheal Martin, ishte n\u00eb Mal t\u00eb Zi n\u00eb fillim t\u00eb qershorit n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb samitit BE\u2013Ballkani Per\u00ebndimor dhe theksoi se do t\u00eb ishte \u201csfiduese\u201d t\u00eb p\u00ebrfundonte gjith\u00e7ka brenda gjasht\u00eb muajve t\u00eb ardhsh\u00ebm, por se ky ishte synimi i Dublinit.<\/p>\n<p>Qiproja, q\u00eb aktualisht mban presidenc\u00ebn me rotacion, mund t\u00eb arrij\u00eb t\u2019i mbyll\u00eb deri n\u00eb tre kapituj t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb fund t\u00eb qershorit, para se t\u2019ia dor\u00ebzoj\u00eb stafet\u00ebn Irland\u00ebs. M\u00eb pas, irlandez\u00ebt shpresojn\u00eb t\u00eb mbajn\u00eb konferenca t\u00eb rregullta nd\u00ebrqeveritare (t\u00eb njohura n\u00eb Bruksel si \u201cIGC\u201d) gjat\u00eb vjesht\u00ebs, ku do t\u00eb mbyllen m\u00eb shum\u00eb kapituj.<\/p>\n<p>Nj\u00eb diplomat i BE-s\u00eb theksoi se Mali i Zi duhet t\u2019i p\u00ebrfundoj\u00eb t\u00eb gjitha negociatat gjat\u00eb vitit 2026 ose n\u00eb fillim t\u00eb vitit pasues p\u00ebr t\u00eb arritur synimin q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet an\u00ebtari i 28-t\u00eb i BE-s\u00eb n\u00eb vitin 2028. Ky afat pasqyron nevoj\u00ebn q\u00eb traktati i an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb ratifikohet nga t\u00eb 27 shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, nj\u00eb proces q\u00eb mund t\u00eb zgjas\u00eb nj\u00eb vit \u2013 n\u00eb mos m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Vlen t\u00eb p\u00ebrmendet gjithashtu se gjat\u00eb presidenc\u00ebs irlandeze jan\u00eb planifikuar takime m\u00eb t\u00eb shpeshta t\u00eb grupit t\u00eb posa\u00e7\u00ebm t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb Bruksel q\u00eb merret me hartimin e traktatit t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Malit t\u00eb Zi n\u00eb BE. I krijuar n\u00eb prill, grupi filloi pun\u00ebn e hartimit n\u00eb maj dhe, sipas zyrtar\u00ebve evropian\u00eb me t\u00eb cil\u00ebt ka folur REL-in, procesi ka ecur pa probleme deri tani.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria, gjithnj\u00eb e m\u00eb af\u00ebr<\/p>\n<p>Qiproja mund t\u00eb arrij\u00eb gjithashtu t\u2019i mbyll\u00eb kapitujt e par\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb fund t\u00eb qershorit, por n\u00ebse ajo s\u2019e b\u00ebn, Irlanda pritet ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb korrik.<\/p>\n<p>Pas hapjes me rit\u00ebm t\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb kapitujve gjat\u00eb viteve 2024\u20132025, Tirana ka ngecur deri tani n\u00eb p\u00ebrmbushjen e t\u00eb ashtuquajturave kritere t\u00eb nd\u00ebrmjetme n\u00eb kapitujt 23 dhe 24, t\u00eb cil\u00ebt lidhen me sundimin e ligjit. Ajo m\u00eb n\u00eb fund arriti t\u2019i p\u00ebrmbush\u00eb k\u00ebto kritere n\u00eb fund t\u00eb majit.<\/p>\n<p>Meqen\u00ebse BE-ja \u00ebsht\u00eb e shqet\u00ebsuar p\u00ebr gjendjen e gjyq\u00ebsorit dhe t\u00eb drejtave themelore n\u00eb shum\u00eb vende kandidate, nuk mjafton vet\u00ebm hapja dhe mbyllja e negociatave n\u00eb k\u00ebta dy kapituj. Duhet t\u00eb p\u00ebrmbushen kriteret e nd\u00ebrmjetme. K\u00ebto kritere p\u00ebrcaktohen nga t\u00eb 27 shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, t\u00eb cilat m\u00eb pas duhet t\u00eb vendosin nj\u00ebz\u00ebri se ato jan\u00eb p\u00ebrmbushur para se t\u2019i caktojn\u00eb kriteret p\u00ebrfundimtare t\u00eb mbylljes p\u00ebr vendin kandidat.<\/p>\n<p>Pasi ka p\u00ebrmbushur kriteret e nd\u00ebrmjetme p\u00ebr sundimin e ligjit, Shqip\u00ebria mund t\u2019i mbyll\u00eb s\u00eb shpejti tre kapituj an\u00ebtar\u00ebsimi: shkenc\u00ebn dhe k\u00ebrkimin, arsimin dhe kultur\u00ebn, si dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e jashtme.<\/p>\n<p>Serbia dhe Islanda po e rrisin ritmin?<\/p>\n<p>Vlen t\u00eb ndiqen edhe dy vende t\u00eb tjera q\u00eb mund t\u00eb fillojn\u00eb t\u00eb l\u00ebvizin gjat\u00eb gjasht\u00eb muajve t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nj\u00ebri prej tyre \u00ebsht\u00eb Serbia.<\/p>\n<p>Duke par\u00eb se Mali i Zi dhe Shqip\u00ebria q\u00eb po ecin me rit\u00ebm t\u00eb shpejt\u00eb, Beogradi \u00ebsht\u00eb i etur ta rifilloj\u00eb p\u00ebrparimin, pasi ka ngecur n\u00eb rrug\u00ebn drejt BE-s\u00eb q\u00eb nga fundi i vitit 2021.<\/p>\n<p>N\u00eb korridoret e BE-s\u00eb qarkullojn\u00eb thashetheme se vendi mund ta hap\u00eb nj\u00eb grup t\u00eb t\u00ebr\u00eb kapitujsh, kryesisht t\u00eb lidhur me ekonomin\u00eb dhe konkurrueshm\u00ebrin\u00eb, qysh n\u00eb korrik, ve\u00e7an\u00ebrisht sepse Franca po shtyn q\u00eb kjo t\u00eb ndodh\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, t\u00eb tjer\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb ngurrojn\u00eb.<\/p>\n<p>Shtetet baltike jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuara pse Serbia nuk e p\u00ebrfill politik\u00ebn e sanksioneve t\u00eb BE-s\u00eb ndaj Rusis\u00eb, edhe pse q\u00ebndrimi i tyre i ashp\u00ebr n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb aq parimor sa dikur.<\/p>\n<p>Pastaj jan\u00eb vende, ve\u00e7an\u00ebrisht Holanda, t\u00eb cilat nuk d\u00ebshirojn\u00eb ta shohin Beogradin duke p\u00ebrparuar n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE s\u00eb shpejti, p\u00ebr shkak t\u00eb problemeve serioze me sundimin e ligjit n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ia vlen t\u00eb ndiqet n\u00eb muajt n\u00eb vijim.<\/p>\n<p>Pastaj \u00ebsht\u00eb Islanda.<\/p>\n<p>Shteti ishullor aplikoi p\u00ebr t\u2019u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb BE n\u00eb vitin 2009, pasi u trondit nga nj\u00eb kriz\u00eb financiare.<\/p>\n<p>Duke nisur negociatat e an\u00ebtar\u00ebsimit pak koh\u00eb m\u00eb pas, ai arriti t\u2019i mbyll\u00eb 11 nga 33 kapitujt negociues, derisa nj\u00eb qeveri e re njoftoi Brukselin n\u00eb vitin 2013 se \u2013 me BE-n\u00eb n\u00eb mes t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb eurozon\u00ebs \u2013 po pezullonte bisedimet.<\/p>\n<p>Kjo ndodhi gjithashtu gjat\u00eb kryesimit t\u00eb presidenc\u00ebs BE-s\u00eb nga Irlanda n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb kthes\u00eb interesante historike, Islanda do t\u00eb mbaj\u00eb nj\u00eb referendum n\u00eb fund t\u00eb gushtit p\u00ebr t\u00eb vendosur n\u00ebse do t\u2019i rifilloj\u00eb negociatat e an\u00ebtar\u00ebsimit. Dhe, Irlanda \u00ebsht\u00eb s\u00ebrish n\u00eb krye n\u00eb rast se islandez\u00ebt votojn\u00eb pro, gj\u00eb q\u00eb sondazhet tregojn\u00eb se mund t\u00eb ndodh\u00eb, megjith\u00ebse diferenca \u00ebsht\u00eb e ngusht\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo mund\u00ebsi nuk ka kaluar pa u v\u00ebn\u00eb re n\u00eb Irland\u00eb. Ministri irlandez p\u00ebr Evrop\u00ebn, Thomas Byrne, ka deklaruar se islandez\u00ebt \u201ci pezulluan negociatat e tyre gjat\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb fundit irlandeze. Prandaj, n\u00ebse do t\u2019i rifillonin prej aty, mendoj se do t\u00eb ishte nj\u00eb moment i madh p\u00ebr ne\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Irlanda do ta marr\u00eb kryesimin e presidenc\u00ebs gjasht\u00ebmujore me rotacion t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Bashkimit Evropian&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28520,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-28506","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28506"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28521,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28506\/revisions\/28521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}