{"id":28658,"date":"2026-06-24T14:20:46","date_gmt":"2026-06-24T12:20:46","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=28658"},"modified":"2026-06-24T14:20:46","modified_gmt":"2026-06-24T12:20:46","slug":"d4d-kerkon-forcimin-e-edukimit-medial-per-tu-perballur-me-dezinformimin-dhe-sfidat-digjitale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=28658","title":{"rendered":"D4D k\u00ebrkon forcimin e edukimit medial p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me dezinformimin dhe sfidat digjitale"},"content":{"rendered":"<p>Organizata Demokraci p\u00ebr Zhvillim (D4D) ka organizuar konferenc\u00ebn me tem\u00ebn \u201cPolitikat e Edukimit Medial dhe Q\u00ebndrueshm\u00ebria Digjitale\u201d, ku u diskutua p\u00ebr ndikimin e dezinformimit n\u00eb shoq\u00ebri, nevoj\u00ebn p\u00ebr edukim medial n\u00eb sistemin arsimor dhe sfidat q\u00eb sjell zhvillimi i shpejt\u00eb i teknologjis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb hapje t\u00eb konferenc\u00ebs, ambasadori i Luksemburgut n\u00eb Kosov\u00eb, Eric Dietz, theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nd\u00ebrtimit t\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb shoq\u00ebrore ndaj dezinformimit dhe mbrojtjes s\u00eb vlerave demokratike n\u00eb epok\u00ebn digjitale.<\/p>\n<p>\u201cBallafaqimi me dezinformimin p\u00ebrmes nj\u00eb qasjeje t\u00eb p\u00ebrqendruar te njeriu do t\u00eb lejoj\u00eb q\u00eb inovacioni t\u00eb fuqizoj\u00eb, dhe jo t\u00eb dob\u00ebsoj\u00eb, demokracin\u00eb. Kjo do t\u00eb ndihmoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb transformimi digjital t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshirjen, t\u00eb mbroj\u00eb dinjitetin dhe t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne. M\u00eb lejoni ta p\u00ebrfundoj duke ju inkurajuar t\u00eb gjith\u00ebve q\u00eb t\u00eb angazhoheni aktivisht n\u00eb diskutimin e sot\u00ebm. Kontributi juaj \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor n\u00eb form\u00ebsimin e politikave efektive dhe n\u00eb promovimin e nj\u00eb kulture q\u00eb vler\u00ebson t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, respektin dhe vlerat demokratike\u201d, tha Dietz.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb prezantimit t\u00eb punimit: Fuqizimi i q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb ndaj dezinformimit p\u00ebrmes mendimit kritik dhe edukimit mbi demokracin\u00eb, p\u00ebrfaq\u00ebsuesja e D4D-s\u00eb, Venera Gashi, tha se studimi \u00ebsht\u00eb hartuar pas konsultimeve me institucione arsimore, organizata, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs, prind\u00ebr dhe nx\u00ebn\u00ebs, duke evidentuar problemet q\u00eb lidhen me dezinformimin dhe \u00e7rregullimin informativ.<\/p>\n<p>\u201cAt\u00ebher\u00eb si\u00e7 u p\u00ebrmend, ne si D4D kemi zhvilluar takime t\u00eb shumta, duke filluar prej institucioneve t\u00eb arsimit, organizatave t\u00eb tjera t\u00eb cilat merren me edukimin edhe merren me aktivitetet me t\u00eb rritur, gjithashtu edhe shkollat publike, private, universitetet dhe shkollat e mesme, gjithashtu edhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit edhe prind\u00ebrit. Prandaj kjo analiz\u00eb e politikave \u00ebsht\u00eb hartuar n\u00eb baz\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre takimeve dhe t\u00eb situat\u00ebs q\u00eb mbizot\u00ebron n\u00eb Kosov\u00eb sa i p\u00ebrket edukimit medial. Pra sot jemi mbledhur p\u00ebr me diskutuar nj\u00eb sfid\u00eb q\u00eb po prek \u00e7do pjes\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb ton\u00eb, ku ne po p\u00ebrballemi me nj\u00eb \u00e7rregullim informativ, dhe dezinformimi si fenomen po kthehet n\u00eb nj\u00eb problem strukturor, q\u00eb cenon drejtp\u00ebrdrejt jo vet\u00ebm shoq\u00ebrin\u00eb por edhe demokracin\u00eb ton\u00eb. Kostoja nuk matet thjesht me lajme t\u00eb rreme, por matet edhe me d\u00ebme reale dhe afatgjata, dometh\u00ebn\u00eb me tensione, me probleme q\u00eb shkaktohen n\u00eb shoq\u00ebri, edhe ndarja e shoq\u00ebris\u00eb nga lajmet e ndryshme q\u00eb po qarkullojn\u00eb n\u00eb rrjetet sociale, sidomos n\u00eb rrjetet sociale. Kjo kosto e ka burimin nga zhvillimet e shpejta digjitale si\u00e7 jan\u00eb AI, apo deepfakes q\u00eb quhen manipulime vizuale q\u00eb po ndikojn\u00eb apo po nxisin dhun\u00eb, nga keqp\u00ebrdorimi i k\u00ebtyre mjeteve t\u00eb teknologjis\u00eb q\u00eb i kemi, \u00e7on n\u00eb mosbesim ndaj shum\u00eb gj\u00ebrave. Keqp\u00ebrdoret besimi n\u00eb fe, keqp\u00ebrdoret besimi n\u00eb mjek\u00ebsi, keqp\u00ebrdoret besimi n\u00eb shkenc\u00eb, edhe n\u00eb edukim, dhe prandaj ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem strukturor q\u00eb ne e kemi\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Ajo theksoi se nj\u00eb nga rekomandimet kryesore t\u00eb D4D-s\u00eb \u00ebsht\u00eb krijimi i asaj q\u00eb e quajti \u201cimunizim digjital psikologjik\u201d i shoq\u00ebris\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht i t\u00eb rinjve, p\u00ebr t\u2019i ndihmuar ata t\u00eb dallojn\u00eb informacionet e sakta nga dezinformatat.<\/p>\n<p>\u201cAjo \u00e7ka ne si D4D kemi k\u00ebrkuar nonstop ka qen\u00eb nj\u00eb, le t\u00eb themi nj\u00eb imunizim digjital psikologjik i shoq\u00ebris\u00eb, dhe sidomos i t\u00eb rinjve. Me imunizim duam t\u00eb themi se duam q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt ose t\u00eb rinjt\u00eb tan\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb filtrojn\u00eb informatat q\u00eb i marrin nga interneti. E kemi th\u00ebn\u00eb disa her\u00eb dhe e p\u00ebrs\u00ebrisim prap\u00eb, q\u00eb dezinformata varet nga v\u00ebmendja e publikut. Ne nuk mundemi me ndaluar keqp\u00ebrdorimet me AI, nuk mundemi me ndaluar propagand\u00ebn dhe dezinformimin, por ne mundemi me krijuar nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb jan\u00eb t\u00eb aft\u00eb me filtruar llojin e informat\u00ebs q\u00eb ata e marrin, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb mos t\u2019i jepet v\u00ebmendja informatave t\u00eb rreme, t\u00eb d\u00ebmshme n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb. Prandaj, ne kemi analizuar sistemin e arsimit le t\u00eb themi n\u00eb gjendjen q\u00eb e kemi sot. I kemi analizuar tekstet e hartuara, por kur flitet p\u00ebr tekstet e hartuara e kemi n\u00eb sensin q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb me i p\u00ebrfshir\u00eb tekstet shpesh sepse teknologjia po ec\u00ebn edhe po dalin fenomene t\u00eb reja, nd\u00ebrsa tekstet shkollore po mbesin t\u00eb nj\u00ebjta p\u00ebr sa vite. Po ashtu, tekstet shkollore kan\u00eb nj\u00eb munges\u00eb sa i p\u00ebrket mediave online, mediave tradicionale, por jo p\u00ebr rreziqet apo p\u00ebr fenomenet e ndryshme q\u00eb ne i shohim \u00e7do dit\u00eb n\u00eb internet, apo inteligjenc\u00ebn artificiale, por edhe digjitalizimin\u201d, shtoi ajo.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, p\u00ebrfaq\u00ebsuesja e Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit dhe Shkenc\u00ebs, Fehime Llapashtica, tha se edukimi medial \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e korniz\u00ebs kurrikulare dhe duhet t\u00eb trajtohet n\u00eb t\u00eb gjitha l\u00ebnd\u00ebt m\u00ebsimore, duke theksuar p\u00ebrpjekjet e ministris\u00eb p\u00ebr t\u00eb rritur nd\u00ebrgjegjesimin dhe p\u00ebrgatitjen e m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsve n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cE para \u00ebsht\u00eb edukimi medial \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e cila duhet trajtuar n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb gjitha l\u00ebnd\u00ebve sipas korniz\u00ebs kurrikulare t\u00eb Kosov\u00ebs dhe ajo nuk duhet t\u00eb ndahet nga asnj\u00eb l\u00ebnd\u00eb, ashtu si\u00e7 e thash si gjuha duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb secil\u00ebn l\u00ebnd\u00eb. Por qasja, duhet t\u00eb kemi nj\u00eb lloj p\u00ebrgatitje t\u00eb skajshme, nj\u00eb lloj qasje ndaj k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtje kurrikulare dhe f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijesohen p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrdorimit me p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb internetit apo t\u00eb platformave digjitale, edukimit medial, sidomos p\u00ebr ta ngrit cil\u00ebsin\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb arrit rezultatet t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb parapara. Ministria e Arsimit, duke e pasur parasysh q\u00eb e ka si k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb korniz\u00ebs kurrikulare edukimin medial, ka b\u00ebr\u00eb disa hapa. Fillimisht, e kemi trajtuar si \u00e7\u00ebshtje nd\u00ebrkurrikulare, jemi munduar q\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit t\u00eb ken\u00eb informata dhe ta kuptojn\u00eb se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb edukimi medial. Me OSBE-n\u00eb kemi pasur nj\u00eb bashk\u00ebpunim dhe kemi mbajtur nj\u00eb trajnim me disa instruktor\u00eb t\u00eb caktuar p\u00ebr ta kuptuar konceptin e edukimit medial. Pastaj aktivitetet kan\u00eb vazhduar, OSBE-ja i ka vazhduar aktivitetet me trajnime n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur. Jemi munduar q\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit t\u00eb ken\u00eb informata p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e edukimit medial p\u00ebrmes udh\u00ebzuesve dhe formave t\u00eb tjera lokale e nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr vet\u00ebdijesimin e tyre. Se sa zbatohet n\u00eb shkolla dhe si zbatohet, ende nuk e kemi nj\u00eb informat\u00eb t\u00eb sakt\u00eb, por e di se edukimi medial \u00ebsht\u00eb pritur shum\u00eb mir\u00eb dhe n\u00eb disa shkolla \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkuar q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet l\u00ebnd\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb\u201d, tha ajo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Organizata Demokraci p\u00ebr Zhvillim (D4D) ka organizuar konferenc\u00ebn me tem\u00ebn \u201cPolitikat e Edukimit Medial dhe&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28670,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-28658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28671,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28658\/revisions\/28671"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}