{"id":30101,"date":"2026-06-28T13:07:44","date_gmt":"2026-06-28T11:07:44","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=30101"},"modified":"2026-06-28T13:07:44","modified_gmt":"2026-06-28T11:07:44","slug":"gjermania-pa-kondicionere-perballe-valeve-te-te-nxehtit-temperaturat-rekord-detyrojne-ndryshimin-e-rregullave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=30101","title":{"rendered":"Gjermania pa kondicioner\u00eb p\u00ebrball\u00eb val\u00ebve t\u00eb t\u00eb nxehtit, temperaturat rekord detyrojn\u00eb ndryshimin e rregullave"},"content":{"rendered":"<p>Ndryshe nga SHBA apo pjes\u00eb t\u00eb Azis\u00eb, shum\u00eb familje n\u00eb Gjermani dhe n\u00eb Evrop\u00ebn Veriore nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitura p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me nxeht\u00ebsi ekstreme.<\/p>\n<p>Por temperaturat n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn po rriten gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vende si Shtetet e Bashkuara, Australia dhe Japonia, muajt e nxeht\u00eb dhe t\u00eb lag\u00ebsht t\u00eb ver\u00ebs b\u00ebhen t\u00eb p\u00ebrballuesh\u00ebm fal\u00eb rrym\u00ebs s\u00eb ajrit t\u00eb fresk\u00ebt nga gum\u00ebzhima e kondicionerit. N\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs, zgjidhja \u00ebsht\u00eb shpesh shum\u00eb m\u00eb e thjesht\u00eb: mbyllja e roletave, ndezja e ventilatorit dhe mbajtja pran\u00eb e shum\u00eb uji me akull.<\/p>\n<p>Sipas Departamentit Amerikan t\u00eb Energjis\u00eb, rreth 90 p\u00ebr qind e njer\u00ebzve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb SHBA kan\u00eb kondicioner n\u00eb sht\u00ebpi. N\u00eb Evrop\u00eb, ku n\u00eb disa raste mbizot\u00ebrojn\u00eb kushte t\u00eb ngjashme klimaterike, kjo p\u00ebrqindje \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm rreth 20 p\u00ebr qind, sipas Agjencis\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Energjis\u00eb (IEA), megjith\u00ebse ekzistojn\u00eb dallime t\u00eb m\u00ebdha mes vendeve.<\/p>\n<p>N\u00eb Spanj\u00eb rreth gjysma e t\u00eb gjitha banesave kan\u00eb aj\u00ebr t\u00eb kondicionuar. Nd\u00ebrsa n\u00eb Gjermani, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb porositur nga portali krahasues Verivox, vet\u00ebm rreth 6 p\u00ebr qind e banesave jan\u00eb t\u00eb pajisura me nj\u00eb sistem fiks kondicionimi, nd\u00ebrsa 13 p\u00ebr qind t\u00eb tjera p\u00ebrdorin pajisje portative, t\u00eb cilat zakonisht ftohin duksh\u00ebm m\u00eb dob\u00ebt. Arsyeja \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb: deri para pak koh\u00ebsh, kondicioner\u00ebt nuk ishin t\u00eb nevojsh\u00ebm n\u00eb shum\u00eb vende evropiane, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb ato veriore.<\/p>\n<p>Vera t\u00eb nxehta ka pasur \u2013 \u00e7far\u00eb ka ndryshuar tani?<\/p>\n<p>Moti i nxeht\u00eb ka qen\u00eb gjithmon\u00eb pjes\u00eb e ver\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb. Por nd\u00ebrkoh\u00eb, val\u00ebt ekstreme t\u00eb t\u00eb nxehtit po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb shpeshta dhe m\u00eb intensive. Temperaturat e larta q\u00eb zgjasin me dit\u00eb apo edhe jav\u00eb rrezikojn\u00eb infrastruktur\u00ebn, ekosistemet dhe sh\u00ebndetin e njer\u00ebzve. Paneli Nd\u00ebrqeveritar p\u00ebr Ndryshimet Klimatike (IPCC) ka treguar se k\u00ebto val\u00eb ekstreme t\u00eb nxehtit po shtohen m\u00eb shpejt nga sa kishin parashikuar modelet klimatike, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>Nj\u00eb analiz\u00eb e fundit nga ClimaMeter, nj\u00eb bashkim studiuesish evropian\u00eb q\u00eb hulumtojn\u00eb fenomenet ekstreme t\u00eb motit, zbuloi se temperaturat n\u00eb qershor 2026 ishin rreth 2 deri n\u00eb 4 grad\u00eb Celsius (3,6 deri n\u00eb 7,2 grad\u00eb Fahrenheit) m\u00eb t\u00eb larta se sa do t\u00eb kishin qen\u00eb n\u00eb kushte t\u00eb ngjashme n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 20\u2011t\u00eb. \u201cKjo situat\u00eb \u00e7on n\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb menj\u00ebhershme t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr energji elektrike p\u00ebr ftohje,\u201d shpjegoi Tommaso Alberti, nj\u00eb studiues italian n\u00eb ClimaMeter, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebrkesa p\u00ebr kondicioner\u00eb dhe pajisje ftoh\u00ebse n\u00eb Gjermani \u00ebsht\u00eb rritur me 75 p\u00ebr qind midis viteve 2019 dhe 2024 \u2013 viti m\u00eb i nxeht\u00eb i regjistruar deri m\u00eb tani. Eurovent, shoqata e industris\u00eb p\u00ebr ngrohje, ventilim, aj\u00ebr t\u00eb kondicionuar dhe teknologji ftohjeje, ka regjistruar nj\u00eb rritje \u201ct\u00eb q\u00ebndrueshme\u201d n\u00eb vitet e fundit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht k\u00ebtij trendi, n\u00eb Evrop\u00eb vazhdon t\u00eb ket\u00eb rezistenc\u00eb ndaj kondicioner\u00ebve, tha Stijn Renneboog, z\u00ebvend\u00ebssekretar i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Eurovent-it: \u201cN\u00eb k\u00ebshillat se si t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb t\u00eb fresk\u00ebt, q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb rrjetet sociale, ende shoh rekomandime p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrdorur kondicioner\u00eb\u201d, i tha ai DW-s\u00eb n\u00eb nj\u00eb email. \u201cFreskimi ende shum\u00eb shpesh konsiderohet luks\u201d, shkruan Renneboog. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nxeht\u00ebsia p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb rrezik serioz p\u00ebr sh\u00ebndetin publik: \u201cN\u00eb Evrop\u00eb \u00e7do vit ka dhjet\u00ebra mij\u00ebra vdekje t\u00eb lidhura me temperaturat e larta.\u201d<\/p>\n<p>Sht\u00ebpit\u00eb evropiane jan\u00eb nd\u00ebrtuar p\u00ebr ngrohje, jo p\u00ebr aj\u00ebr t\u00eb kondicionuar<br \/>\nP\u00ebr shumic\u00ebn e evropian\u00ebve \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb ta ruajn\u00eb freskin\u00eb n\u00eb banesat e tyre gjat\u00eb ver\u00ebs. Shum\u00eb sht\u00ebpi dhe apartamente n\u00eb Gjermani dhe pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb Evrop\u00ebs Qendrore dhe Veriore jan\u00eb projektuar p\u00ebr t\u00eb mbajtur nxeht\u00ebsin\u00eb brenda gjat\u00eb muajve t\u00eb ftoht\u00eb, por jo p\u00ebr t\u00eb siguruar ftohje maksimale n\u00eb vap\u00eb. Nj\u00eb studim i fundit tregoi se pothuajse gjysma e t\u00eb anketuarve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb BE\u2011n\u00eb mb\u00ebshteten n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e hijezimit dhe izolimit p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar nxeht\u00ebsis\u00eb. Megjithat\u00eb, gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz po marrin n\u00eb konsiderat\u00eb edhe p\u00ebrdorimin e kondicioner\u00ebve.<\/p>\n<p>\u201cKoha kur kondicioner\u00ebt n\u00eb Evrop\u00eb ishin ende pak t\u00eb p\u00ebrhapur po i afrohet fundit,\u201d deklaroi Helge Brinkmann, zv\/drejtor n\u00eb Boston Consulting Group dhe specialist p\u00ebr energjin\u00eb e gjelb\u00ebr dhe mjedisin, n\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb shtatorin 2025.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, sipas analiz\u00ebs, instalimi i nj\u00eb sistemi klimatizimi n\u00eb nd\u00ebrtesat e vjetra banimi n\u00eb Evrop\u00eb shpesh p\u00ebrb\u00ebn sfid\u00eb. Punimet e gjera t\u00eb rinovimit mund ta b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mundur vendosjen e sistemeve t\u00eb reja. Por n\u00eb qytetet evropiane me nd\u00ebrtesa historike, shpesh duhet t\u00eb kap\u00ebrcehen edhe \u201cpengesat shtes\u00eb administrative dhe estetike\u201d.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb problem serioz social dhe i politik\u00ebs sh\u00ebndet\u00ebsore\u201d<\/p>\n<p>Kostoja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faktor tjet\u00ebr q\u00eb i pengon shum\u00eb evropian\u00eb t\u00eb instalojn\u00eb nj\u00eb sistem klimatizimi. Rritja e \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb e b\u00ebn t\u00eb kushtueshme p\u00ebrballimin e nxeht\u00ebsis\u00eb, dhe 38 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve n\u00eb nj\u00eb sondazh n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb deklaruan se nuk kan\u00eb mund\u00ebsi ta p\u00ebrballojn\u00eb ftohjen e banes\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Nj\u00eb studim nga viti 2020 shqyrtoi se si ngrohja globale po rrit nevoj\u00ebn p\u00ebr klimatizim n\u00eb vendet me klim\u00eb t\u00eb but\u00eb si Franca, Spanja, Suedia dhe Holanda. P\u00ebrfundimi: shtresat e popullsis\u00eb me t\u00eb ardhura m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta preken n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb disproporcionale. Stijn Renneboog nga Eurovent shpjegon se ngrohja n\u00eb dim\u00ebr konsiderohet nj\u00eb nevoj\u00eb baz\u00eb, por kjo nuk vlen nj\u00ebsoj p\u00ebr ftohjen: \u201cNdoshta duhet t\u00eb pranojm\u00eb gjithashtu se pamund\u00ebsia p\u00ebr t\u2019i ftohur nd\u00ebrtesat n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt gjat\u00eb ver\u00ebs po kthehet gjithashtu n\u00eb nj\u00eb problem serioz social dhe sh\u00ebndet\u00ebsor.\u201d<\/p>\n<p>Edhe shqet\u00ebsimet mjedisore deri tani e kan\u00eb frenuar p\u00ebrhapjen e kondicioner\u00ebve n\u00eb Evrop\u00eb. Konsumi total i energjis\u00eb p\u00ebr ftohjen e nd\u00ebrtesave t\u00eb banimit dhe hap\u00ebsirave t\u00eb tjera n\u00eb BE \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konstante gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit, ve\u00e7an\u00ebrisht q\u00eb nga viti 2020. T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit nga zyra evropiane e statistikave Eurostat tregojn\u00eb se, ndon\u00ebse konsumi i energjis\u00eb p\u00ebr ngrohjen e nd\u00ebrtesave n\u00eb vitin 2024 ka sh\u00ebnuar nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb leht\u00eb, konsumi i energjis\u00eb p\u00ebr ftohje u rrit me 15,3 p\u00ebr qind krahasuar me vitin e kaluar.<\/p>\n<p>A ka alternativa ndaj kondicioner\u00ebve?<\/p>\n<p>Po, ekzistojn\u00eb alternativa m\u00eb miq\u00ebsore me mjedisin ndaj kondicioner\u00ebve tradicional\u00eb, shpjegon Jean\u2011Sebastien Broc nga Instituti p\u00ebr Politik\u00ebn Evropiane t\u00eb Energjis\u00eb dhe Klim\u00ebs gjat\u00eb nj\u00eb vale t\u00eb nxehti n\u00eb korrik 2025: \u201cNd\u00ebrtesat e reja mund t\u00eb projektohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb kufizohet nevoja p\u00ebr ftohje, duke u dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi alternativave ndaj kondicioner\u00ebve.\u201d<\/p>\n<p>K\u00ebto alternativa p\u00ebrfshijn\u00eb projektimin e nd\u00ebrtesave n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mund\u00ebsohet qarkullimi natyror i ajrit n\u00eb hap\u00ebsira, si dhe p\u00ebrdorimin e materialeve q\u00eb depozitojn\u00eb m\u00eb pak nxeht\u00ebsi.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nd\u00ebrtesat duhet t\u00eb ken\u00eb sisteme t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuara mbrojtjeje nga dielli, si roleta, tenda dhe streha \u00e7atie. Pompat moderne t\u00eb nxeht\u00ebsis\u00eb \u2013 tashm\u00eb standard n\u00eb disa vende, nd\u00ebrsa ende relativisht t\u00eb shtrenjta n\u00eb t\u00eb tjera \u2013 p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efikase p\u00ebr nga energjia dhe emetimet p\u00ebr ngrohjen e sht\u00ebpive. Versionet moderne mund t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb edhe funksion ftohjeje, i cili \u00ebsht\u00eb i dobish\u00ebm gjat\u00eb ver\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 masave n\u00eb nd\u00ebrtesa, hap\u00ebsirat e gjelbra dhe elementet ujor\u00eb mund t\u00eb kontribuojn\u00eb gjithashtu n\u00eb ftohjen e qyteteve dhe n\u00eb uljen e efektit t\u00eb ishullit t\u00eb nxeht\u00ebsis\u00eb urbane; shum\u00eb qytete po mb\u00ebshteten n\u00eb zgjidhje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta si sistemet e mjegull\u00ebs sp\u00ebrkat\u00ebse dhe qendrat publike t\u00eb ftohjes. N\u00eb qytete si Parisi, Stokholmi dhe Kopenhaga, klimatizimi po centralizohet tashm\u00eb \u2013 n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme me ngrohjen qendrore \u2013 p\u00ebrmes ftohjes s\u00eb centralizuar: uji i ftoht\u00eb transportohet p\u00ebrmes tubave n\u00ebntok\u00ebsor\u00eb n\u00eb disa nd\u00ebrtesa p\u00ebr t\u2019i ftohur ato. \/DW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndryshe nga SHBA apo pjes\u00eb t\u00eb Azis\u00eb, shum\u00eb familje n\u00eb Gjermani dhe n\u00eb Evrop\u00ebn Veriore&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30104,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-30101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30105,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30101\/revisions\/30105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}