{"id":31670,"date":"2026-07-02T09:47:36","date_gmt":"2026-07-02T07:47:36","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=31670"},"modified":"2026-07-02T09:47:36","modified_gmt":"2026-07-02T07:47:36","slug":"studiuesit-foshnjat-deri-ne-2-vjec-nuk-duhet-te-perdorin-fare-ekran-rrezik-per-zhvillimin-e-trurit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=31670","title":{"rendered":"Studiuesit: Foshnjat deri n\u00eb 2 vje\u00e7 nuk duhet t\u00eb p\u00ebrdorin fare ekran, rrezik p\u00ebr zhvillimin e trurit"},"content":{"rendered":"<p>F\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn mosh\u00ebn dy vje\u00e7 duhet t\u2019i shmangin plot\u00ebsisht ekranet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim ka arritur nj\u00eb studim i ri q\u00eb lidh ekspozimin e hersh\u00ebm me rreziqet zhvillimore afatgjata, sipas t\u00eb cilit, p\u00ebrdorimi i ekraneve gjat\u00eb dy viteve t\u00eb para t\u00eb jet\u00ebs shoq\u00ebrohet me ndikime afatgjata n\u00eb sh\u00ebndet dhe cil\u00ebsi t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Analiza identifikoi prova t\u00eb konsiderueshme se p\u00ebrdorimi i mediave digjitale, ve\u00e7an\u00ebrisht televizori, telefonat celular\u00eb dhe tablet\u00ebt, jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapur tek f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn dy vje\u00e7 dhe mund t\u00eb shoq\u00ebrohet me d\u00ebmtime t\u00eb mundshme p\u00ebr zhvillimin e f\u00ebmij\u00ebs.<\/p>\n<p>Koha para ekranit \u00e7on n\u00eb m\u00eb pak mund\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u lidhur me kujdestar\u00ebt ose p\u00ebr t\u00eb luajtur me f\u00ebmij\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, zhvillim t\u00eb kufizuar gjuh\u00ebsor dhe mbistimulim t\u00eb shtuar.<\/p>\n<p>\u201cKemi m\u00ebsuar se p\u00ebrdorimi i ekraneve tek f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn dy vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim global q\u00eb n\u00eb vitin 2026 nuk po adresohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme\u201d, tha Rafe Clayton, ligj\u00ebrues i lart\u00eb n\u00eb Universitetin e Leedsit.<\/p>\n<p>Meqen\u00ebse dy vitet e para t\u00eb jet\u00ebs jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb vendosur themelet e sh\u00ebndetit fizik dhe mendor t\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije, koha para ekranit \u201cka implikime p\u00ebr nj\u00eb brez t\u00eb t\u00ebr\u00eb dhe cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb tyre n\u00eb t\u00eb ardhmen\u201d, shtoi ai.<\/p>\n<p>Bazuar n\u00eb gjetjet, studiuesit nga kat\u00ebr universitete n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar \u2013 Universiteti i Leeds, Universiteti Leeds Trinity, Universiteti Aston dhe Universiteti Loughborough \u2013 rekomandojn\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn mosh\u00ebn dy vje\u00e7 nuk duhet t\u00eb kalojn\u00eb koh\u00eb t\u00eb rregullt para ekranit.<\/p>\n<p>Ata po b\u00ebjn\u00eb thirrje q\u00eb t\u00eb rishqyrtohet \u00e7do udh\u00ebzim q\u00eb tregon koh\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb ekranit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn dy vje\u00e7 ose sugjeron q\u00eb teknologjia e ekranit \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr \u201ct\u00eb gjitha moshat\u201d.<\/p>\n<p>\u201cShpresojm\u00eb q\u00eb gjetjet mund t\u2019i informojn\u00eb prind\u00ebrit, praktikuesit dhe politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur p\u00ebrdorimin e q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb teknologjis\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb informuar zhvillimin e udh\u00ebzimeve p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl\u201d, tha Richard James, nj\u00eb ekspert n\u00eb sjelljet q\u00eb shkaktojn\u00eb var\u00ebsi n\u00eb Universitetin Loughborough.<\/p>\n<p>Ai shtoi se prind\u00ebrit, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb udh\u00ebzimeve, \u201cpo u m\u00ebsojn\u00eb pa dashje f\u00ebmij\u00ebve dhe foshnjave t\u00eb zhvillojn\u00eb zakone dhe marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb pash\u00ebndetshme me pajisjet me ekran\u201d.<\/p>\n<p>Studiuesit than\u00eb se deri n\u00eb mosh\u00ebn dy vje\u00e7, p\u00ebrdorimi i p\u00ebrditsh\u00ebm i ekranit \u00ebsht\u00eb pothuajse universal dhe tejkalon kufijt\u00eb e rekomanduar.<\/p>\n<p>Ata vun\u00eb n\u00eb dukje se nj\u00eb faktor kryesor n\u00eb ekspozimin e hersh\u00ebm ndaj ekranit \u00ebsht\u00eb ngarkesa e pun\u00ebs s\u00eb prind\u00ebrve, e cila i b\u00ebn kujdestar\u00ebt t\u00eb mb\u00ebshteten te ekranet si nj\u00eb mjet p\u00ebr dado p\u00ebr t\u00eb z\u00ebn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n<p>\u201cFamiljet po e p\u00ebrballojn\u00eb k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb pa informacionin dhe mb\u00ebshtetjen q\u00eb u nevojitet. P\u00ebrgjegj\u00ebsia nuk mund t\u00eb mbetet vet\u00ebm mbi supet e tyre\u201d, tha Andrea Leadsom, themeluese e Fondacionit 1001 Critical Days.<\/p>\n<p>Ajo shtoi se kompanit\u00eb e teknologjis\u00eb duhet ta pranojn\u00eb rolin e tyre dhe prind\u00ebrve nuk duhet t\u2019u paraqitet p\u00ebrmbajtje e etiketuar ose e promovuar si e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr foshnjat kur provat tregojn\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn.<\/p>\n<p>Tuchel: L\u00ebrini f\u00ebmij\u00ebt zgjuar p\u00ebr Anglin\u00eb<br \/>\nRead more<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn mosh\u00ebn dy vje\u00e7 duhet t\u2019i shmangin plot\u00ebsisht ekranet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim ka arritur&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31673,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-31670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31670"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31678,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31670\/revisions\/31678"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}