{"id":35793,"date":"2026-07-15T10:33:23","date_gmt":"2026-07-15T08:33:23","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=35793"},"modified":"2026-07-15T10:33:23","modified_gmt":"2026-07-15T08:33:23","slug":"argjentine-angli-1986-2026-historia-e-nje-armiqesie-te-perjetshme-dora-e-zotit-dhe-miti-i-maradones","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=35793","title":{"rendered":"Argjentin\u00eb-Angli 1986-2026, historia e nj\u00eb armiq\u00ebsie t\u00eb p\u00ebrjetshme: \u201cDora e Zotit\u201d dhe miti i Maradon\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Nga lufta te Dora e Zotit, rivaliteti mes Argjentin\u00ebs dhe Anglis\u00eb \u00ebsht\u00eb i dyti m\u00eb i madh vet\u00ebm pas atij mes Argjentin\u00ebs dhe Brazilit.<\/p>\n<p>Kishte pasur nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, jo nj\u00eb shaka. Pushtimi i ishujve Malvinas nga Argjentina dhe rimarrja e m\u00ebvonshme e Ishujve Falkland nga Anglia (b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtin arkipelag, por me dy emra t\u00eb ndrysh\u00ebm) kishte kushtuar n\u00eb vitin 1982 gati nj\u00eb mij\u00eb jet\u00eb njer\u00ebzish: 649 nga pala argjentinase dhe 258 nga ajo britanike, pa llogaritur humbjet materiale: anije, avion\u00eb dhe n\u00ebndet\u00ebse. Gjenerali Leopoldo Galtieri i d\u00ebrgoi ushtar\u00ebt e tij drejt nj\u00eb aventure t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar me iden\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjuar frym\u00ebn patriotike t\u00eb argjentinasve, por arriti efektin e kund\u00ebrt: rr\u00ebzimin e tij nga pushteti dhe forcimin e mb\u00ebshtetjes s\u00eb popullit britanik p\u00ebr kryeministren Margaret Thatcher, \u201cZonj\u00ebn e Hekurt\u201d.<\/p>\n<p>Lufta e Falklandeve u zhvillua nga prilli deri n\u00eb qershor t\u00eb vitit 1982. Ajo plag\u00eb, n\u00eb Argjentin\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb mbyllur kurr\u00eb. Stadiumi i Mendoz\u00ebs quhet \u201cEstadio Malvinas Argentinas\u201d, i nj\u00ebjti em\u00ebr q\u00eb u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb edhe shum\u00eb rrug\u00ebve n\u00eb qytete t\u00eb ndryshme argjentinase. Pothuajse \u00e7do qytet, i madh apo i vog\u00ebl, ka nj\u00eb monument p\u00ebr t\u00eb r\u00ebn\u00ebt e asaj lufte. Edhe pas 44 vitesh, gjith\u00e7ka mbetet tmerr\u00ebsisht e gjall\u00eb n\u00eb nd\u00ebrgjegjen e argjentinasve. Imagjinoni sa e fort\u00eb ishte kjo ndjenj\u00eb n\u00eb vitin 1986, kur zia ishte ende e fresk\u00ebt n\u00eb zemrat e t\u00eb gjith\u00ebve.<br \/>\nPor rivaliteti mes Argjentin\u00ebs dhe Anglis\u00eb ka edhe rr\u00ebnj\u00eb thjesht sportive. N\u00eb Bot\u00ebrorin e vitit 1966, argjentinasit u ndjen\u00eb t\u00eb grabitur n\u00eb \u00e7erekfinalen kund\u00ebr anglez\u00ebve vendas. At\u00eb dit\u00eb, arbitri gjerman Rudolf Krietlein p\u00ebrjashtoi kapitenin e Argjentin\u00ebs, Antonio Rattin, n\u00eb minut\u00ebn e 35\u2032 t\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb par\u00eb. Rattin iu desh\u00ebn disa minuta p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga fusha, jo pa shar\u00eb r\u00ebnd\u00eb arbitrin. P\u00ebr argjentinasit, ajo ndeshje konsiderohet \u201cel robo del siglo\u201d, vjedhja e shekullit. Q\u00eb prej asaj kohe, rivaliteti mes Argjentin\u00ebs dhe Anglis\u00eb \u00ebsht\u00eb i dyti m\u00eb i madh vet\u00ebm pas atij mes Argjentin\u00ebs dhe Brazilit.<\/p>\n<p>Kulmi i k\u00ebsaj historie ushqen m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do episod tjet\u00ebr mitin e Diego Armando Maradon\u00ebs. Rreth asaj ndeshjeje t\u00eb Bot\u00ebrorit 1986 ka m\u00eb shum\u00eb legjenda sesa n\u00eb nj\u00ebqind libra p\u00ebr futbollin. E para lidhet me fanell\u00ebn. Argjentina p\u00ebrdori at\u00eb t\u00eb transfert\u00ebs: pantallona t\u00eb shkurtra t\u00eb zeza dhe fanell\u00eb blu t\u00eb err\u00ebt me jak\u00eb t\u00eb bardh\u00eb n\u00eb form\u00eb V. Por thuhet se ato q\u00eb vesh\u00ebn lojtar\u00ebt nuk ishin fanellat origjinale (t\u00eb konsideruara shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda nga trajneri Carlos Bilardo p\u00ebr klim\u00ebn p\u00ebrv\u00ebluese t\u00eb Mexico City), por fanella m\u00eb t\u00eb lehta t\u00eb blera n\u00eb qytet dhe m\u00eb pas t\u00eb qepura me dor\u00eb, duke u shtuar logot p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb sponsorit teknik francez. Legjenda e dyt\u00eb lidhet me Maradon\u00ebn, ose m\u00eb sakt\u00eb me nj\u00eb plan p\u00ebr ta eliminuar shpejt nga loja. Mbrojt\u00ebsi anglez Fenwick u p\u00ebrpoq ta b\u00ebnte k\u00ebt\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb, duke e goditur me b\u00ebrryl larg topit. Por Diego kishte shum\u00eb d\u00ebshir\u00eb ta vendoste at\u00eb ndeshje dhe u ngrit s\u00ebrish. Legjenda e tret\u00eb (edhe pse ka shum\u00eb t\u00eb tjera) lidhet me at\u00eb q\u00eb ndodhi m\u00eb pas, sepse mesfushori Hector Enrique prej dyzet vitesh mburret me shaka se ai i dha asistin Maradon\u00ebs p\u00ebr golin e shekullit. Sa keq q\u00eb ishte vet\u00ebm nj\u00eb pasim prej dy metrash.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb ndodhi n\u00eb Meksik\u00eb \u201986<br \/>\nGjith\u00e7ka ndodhi brenda pak minutash. Akti i par\u00eb erdhi n\u00eb minut\u00ebn e 6\u2032 t\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb, kur rezultati ishte ende 0-0. Nj\u00eb gabim i r\u00ebnd\u00eb i mbrojt\u00ebsit anglez Steve Hodge: ai ngriti topin lart dhe drejt tij u hodh\u00ebn portieri Peter Shilton dhe Maradona, rreth nj\u00ebzet centimetra m\u00eb i shkurt\u00ebr se kund\u00ebrshtari. Por topin e preku Maradona, duke e d\u00ebrguar n\u00eb rrjet\u00eb. Natyrisht, me dor\u00eb. Maradona nisi menj\u00ebher\u00eb festimin, nd\u00ebrsa shok\u00ebt e skuadr\u00ebs mbet\u00ebn t\u00eb pal\u00ebvizur. At\u00ebher\u00eb ai u b\u00ebrtiti: \u201cEjani t\u00eb m\u00eb p\u00ebrqafoni, p\u00ebrndryshe do ta anuloj\u00eb\u201d. Arbitri tunizian Ali Bin Nasser jo vet\u00ebm q\u00eb nuk e pa prekjen me dor\u00eb, por nuk kuptonte as spanjisht. Bingo. N\u00eb fund erdhi edhe fraza m\u00eb e famshme e Diegos: \u201cIshte dora e Zotit\u201d. Gjasht\u00eb fjal\u00eb q\u00eb do t\u00eb mbeten t\u00eb lidhura me legjend\u00ebn e tij p\u00ebrgjithmon\u00eb.<\/p>\n<p>Kat\u00ebr minuta m\u00eb von\u00eb, Maradona k\u00ebrkoi falje n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e tij para per\u00ebndive t\u00eb futbollit, duke sh\u00ebnuar golin e shekullit. P\u00ebr 11 sekonda ai dribloi pes\u00eb kund\u00ebrshtar\u00eb si t\u00eb ishin kunja st\u00ebrvitjeje dhe m\u00eb pas e d\u00ebrgoi topin pas shpin\u00ebs s\u00eb Shiltonit. Nj\u00eb kryevep\u00ebr e paharrueshme dhe e pashlyeshme, e mb\u00ebshtjell\u00eb me edhe m\u00eb shum\u00eb mistik\u00eb nga rr\u00ebfimi i Jorge Valdanos vite m\u00eb von\u00eb: \u201cKur Maradona mori topin n\u00eb mesfush\u00eb dhe u nis, un\u00eb po vrapoja n\u00eb krah t\u00eb tij dhe i b\u00ebrtisja: jam i lir\u00eb, ma paso. Pas golit e pyeta: pse nuk ma dhe topin? Ai m\u2019u p\u00ebrgjigj: \u2018N\u00eb fakt t\u00eb pash\u00eb, por ndjeva se ku donte t\u00eb shkonte topi dhe ai m\u00eb tha: n\u00eb port\u00eb\u2019. Ky ishte Diego.\u201d<\/p>\n<p>Precedent\u00ebt<br \/>\nArgjentina fitoi 2-1 (me golin e Lineker dhjet\u00eb minuta nga fundi) dhe m\u00eb pas fitoi edhe titullin bot\u00ebror. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, t\u00eb dyja komb\u00ebtaret jan\u00eb p\u00ebrballur edhe dy her\u00eb t\u00eb tjera n\u00eb faz\u00ebn finale t\u00eb Bot\u00ebrorit: n\u00eb 1\/8-at e Franc\u00eb 1998 (Argjentina fitoi me penallti) dhe n\u00eb faz\u00ebn e grupeve t\u00eb Kore-Japoni 2002 (Anglia fitoi 1-0 me golin e Beckham nga pika e bardh\u00eb). Bilanci i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i 15 p\u00ebrballjeve mes dy komb\u00ebtareve \u00ebsht\u00eb: 4 fitore p\u00ebr Argjentin\u00ebn (duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe at\u00eb me penallti), 5 barazime dhe 6 fitore p\u00ebr Anglin\u00eb. N\u00ebse te anglez\u00ebt mbetet ende d\u00ebshira p\u00ebr t\u2019u hakmarr\u00eb p\u00ebr \u201cDor\u00ebn e Zotit\u201d, te argjentinasit, p\u00ebrve\u00e7 patriotizmit t\u00eb lidhur me Malvinaset, ekziston edhe sfida sportive p\u00ebr t\u00eb balancuar bilancin e p\u00ebrballjeve.<\/p>\n<p>Maradona vs Messi<br \/>\nSigurisht, Lionel Messi nuk \u00ebsht\u00eb Diego Maradona. Ka nj\u00eb p\u00ebrpjekje bashk\u00ebkohore p\u00ebr t\u2019i vendosur t\u00eb dy n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin Olimp t\u00eb historis\u00eb, por Diego fitonte Bot\u00ebror\u00eb duke udh\u00ebhequr futbollist\u00eb t\u00eb nivelit t\u00eb dyt\u00eb n\u00eb aren\u00ebn bot\u00ebrore, nd\u00ebrsa Messi \u00ebsht\u00eb lideri i nj\u00eb komb\u00ebtareje q\u00eb l\u00eb n\u00eb stol lojtarin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe golash\u00ebnuesin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb kampionatit italian. At\u00eb dit\u00eb n\u00eb Azteca u pa fillimisht ana m\u00eb e err\u00ebt e Maradon\u00ebs dhe menj\u00ebher\u00eb pas saj ajo m\u00eb madh\u00ebshtorja. Shok\u00ebt e tij nuk do t\u2019ia kishin dal\u00eb vet\u00ebm. K\u00ebt\u00eb her\u00eb duhet t\u00eb shfaqet vet\u00ebm versioni m\u00eb i mir\u00eb i Messit, sepse t\u00eb tjer\u00ebt nuk jan\u00eb aq t\u00eb sigurt se mund t\u2019ia dalin pa t\u00eb. P\u00ebrball\u00eb jan\u00eb Kane dhe Bellingham, dhe kjo thot\u00eb gjith\u00e7ka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga lufta te Dora e Zotit, rivaliteti mes Argjentin\u00ebs dhe Anglis\u00eb \u00ebsht\u00eb i dyti m\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35796,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-35793","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sport"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35793","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35793"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35793\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35797,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35793\/revisions\/35797"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}