{"id":41419,"date":"2026-08-04T11:30:17","date_gmt":"2026-08-04T09:30:17","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=41419"},"modified":"2026-08-04T11:30:17","modified_gmt":"2026-08-04T09:30:17","slug":"rreagimet-ndaj-projektit-bota-serbe-ne-mal-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=41419","title":{"rendered":"Rreagimet ndaj projektit bota serbe n\u00eb Mal t\u00eb Zi"},"content":{"rendered":"<p>PhD candidat: Gzim Rushiti<\/p>\n<p>   Nga t\u00eb gjitha shtetet t\u00eb cilat e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor dhe t\u00eb cilat jan\u00eb knadidate dhe e kan\u00eb synim t\u00eb tyrin kryesor n\u00eb politik\u00ebn e tyre t\u00eb jashtme, an\u00ebtar\u00ebsimin e tyre n\u00eb Bashkimin Evropian, Mali i Zi paraqet shtetin lider dhe shtetin i cili m\u00eb shpejt\u00eb se t\u00eb gjihta shtetet e tjera t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor mund ta p\u00ebrrmbyll\u00eb procesin e n\u00ebgociatave me Bashkimin Evropian dhe t\u00eb b\u00ebhet an\u00ebtare e BE \u2013s\u00eb.<br \/>\n   Mir\u00ebpo nj\u00eb ga shqet\u00ebsimet, sfidat dhe pengesat me t\u00eb cilat ballafaqohet Mali i Zi n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet dhe sidomos kjo i krijon probleme k\u00ebtij shteti edhe n\u00eb rrug\u00ebtimin e tij p\u00ebr tu an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb Bashkimin Evropian, \u00ebsht\u00eb edhe ndikimi i Serbis\u00eb n\u00eb Malin e Zi.<br \/>\n   Prej momentit t\u00eb shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Zi m\u00eb 21 maj t\u00eb vitit 2006, pas nj\u00eb referendum ku 55% e votuesve e mb\u00ebshtet\u00ebn largimin nga bashkimi me Serbin\u00eb, skena politike e Malit t\u00eb Zi dominohet nga dy kampe politike kryesore politike, edhe at\u00eb kampi politik i Malit t\u00eb Zi pro-sovranitet dhe kampi politik pro-serb.<br \/>\n   Kampi politik i Malit t\u00eb Zi i cili \u00ebsht\u00eb pro-sovranitet e mbron identitetin e ve\u00e7ant\u00eb komb\u00ebtar malazez dhe shtet\u00ebsin\u00eb malazeze, nd\u00ebrsa kampi politik i Malit t\u00eb Zi i cili \u00ebsht\u00eb pro-serb i sheh malazez\u00ebt si pjes\u00eb e kombit m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb serb dhe i favorizon dhe i mbron lidhjet e ngushta kulturore, politike dhe fetare t\u00eb Malit t\u00eb Zi me Serbin\u00eb.<br \/>\n   Partit\u00eb politike pro-serbe n\u00eb Mal t\u00eb Zi paraqesin nj\u00ebrin nd\u00ebr instrumentet n\u00ebp\u00ebrjet t\u00eb cilit Serbia ushtron ndikim n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Dhe sipas shum\u00eb analist\u00ebve nga Mali i Zi ndikimi i Serbis\u00eb tek forcat pro-serbe n\u00eb Mal t\u00eb Zi, paraqet rrezik dhe penges\u00eb edhe p\u00ebr procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Malit t\u00eb Zi n\u00eb Bashkimin Evropian. Serbia po b\u00ebn dhe do t\u00eb vazhdoj\u00eb edhe n\u00eb t\u00eb arrdhmen q\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb mundet p\u00ebr t\u00eb penguar an\u00ebtar\u00ebsimin e Malit t\u00eb Zi n\u00eb Bashkimin Evropian, sepse an\u00ebtar\u00ebsimi i Malit t\u00eb Zi n\u00eb BE do ta nxirte p\u00ebrgjithmon\u00eb at\u00eb nga sfera e ndikimit t\u00eb Serbis\u00eb sin \u00eb aspektin politik ashtu edhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n<p>   Projkti i ashtuquajtur \u201cBota Serbe\u201d vazhdon t\u00eb mbetet nj\u00eb rrezik p\u00ebr Malin e Zi. Ish Presidenti i Malit t\u00eb Zi Millo Gjukanoviq, projektin ideor \u201cbots serbe\u201d e ka cil\u00ebsuar si projekti \u201cbota ruse\u201d n\u00eb Ballkan, nd\u00ebrsa sipas tij Mali i Zi konsiderohet si pjes\u00eb e natyrshme e k\u00ebtij projekti t\u00eb quajtur \u201cbota serbe\u201d.<br \/>\n   Projekti \u201cbota serb\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb projekt i vjet\u00ebr me em\u00ebrtim t\u00eb ri, i cili parasheh krijimin e nj\u00eb Serbie t\u00eb Madhe. Projekti i ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d \u00ebsht\u00eb ideuar dhe projektuar nga qarqe intelektuale, kishtare dhe politike t\u00eb Serbis\u00eb dhe si\u00e7 thuhet ky projekt parasheh \u201czgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjes serbe\u201d dhe \u201cpengimin e krijimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Madhe\u201d. Sipas projektit t\u00eb ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d Mali i Zi, Republika Srpska dhe nj\u00eb pjes\u00eb e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs duhet ti takojn\u00eb Serbis\u00eb, nd\u00ebrsa sipas t\u00eb nj\u00ebjtit projekt Republika e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb aspektin kulturor satelit i Serbis\u00eb.<br \/>\n   Projekti \u201cbota serbe\u201d n\u00eb Mal t\u00eb Zi ka hasur n\u00eb mb\u00ebshtetje tek kampi politik i Malit t\u00eb Zi i cili \u00ebsht\u00eb pro-serb si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesi pro-serb i Frontit Demokratik, Andrija Mandiq, i cili e ka mb\u00ebshtetur k\u00ebt\u00eb projekt.<br \/>\n    Nd\u00ebrsa p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik t\u00eb cil\u00ebt i p\u00ebrkasin kampit politik pro-sovranitetit n\u00eb Mal t\u00eb Zi i kan\u00eb shprehur hapur kund\u00ebrshtimet e tyre ndaj projektit t\u00eb ahtuquajtur \u201cbota serbe\u201d, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik t\u00eb L\u00ebvisjes Qytetare URA e cila vler\u00ebson se t\u00eb gjitha projektet t\u00eb cilat propozojn\u00eb ndryshimin e kufijve n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor duke e p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe projektin e ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d jan\u00eb t\u00eb rreziksh\u00ebm.<br \/>\n   Projekti i ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d e rrit ndikimin e Serbis\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe kjo paraqet rrezik n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi p\u00ebr Malin e Zi dhe sidomos p\u00ebr procesin e integrimit evropian t\u00eb k\u00ebtij shteti. Prandaj frocat politike n\u00eb ve\u00e7anti dhe t\u00eb gjitha forcat shoq\u00ebrore pro evropiane n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb Mal t\u00eb Zi duhet t\u00eb angazhohen p\u00ebr ta penguar rritjen e ndikimi t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet dhe duhet q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb serioze dhe shum\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb t\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshepjtuar pocesin e an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Malit t\u00eb Zi n\u00eb Bashkimin Evropian, si e vetmja m\u00ebnyr\u00eb e cila e ndalon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebrfundimtare ndikimin e politik, t\u00eb siguris\u00eb dhe n\u00eb fushat e tjera t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb Malin e Zi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PhD candidat: Gzim Rushiti Nga t\u00eb gjitha shtetet t\u00eb cilat e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rajonin e Ballkanit&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40017,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-41419","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41419","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41419"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41419\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41422,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41419\/revisions\/41422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}