{"id":41821,"date":"2026-08-06T10:13:56","date_gmt":"2026-08-06T08:13:56","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=41821"},"modified":"2026-08-06T10:13:56","modified_gmt":"2026-08-06T08:13:56","slug":"a-po-armatoset-ballkani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=41821","title":{"rendered":"A po armatoset Ballkani?"},"content":{"rendered":"<p>Nga Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major n\u00eb pension<\/p>\n<p>\u00c7do cik\u00ebl i ri i blerjeve ushtarake n\u00eb Ballkan shoq\u00ebrohet me tituj mediatik\u00eb q\u00eb paralajm\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb &#8220;gar\u00eb armatimi&#8221; ose madje nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb re n\u00eb rajon. Megjithat\u00eb, nj\u00eb analiz\u00eb objektive e kapaciteteve ushtarake, ekonomike, demografike dhe logjistike tregon se realiteti \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb ndryshe.<br \/>\nN\u00ebse analizohen zhvillimet e viteve t\u00eb fundit, del qart\u00eb se vet\u00ebm Greqia po nd\u00ebrton nj\u00eb kapacitet t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb ushtarak me karakter strategjik. Programi i saj p\u00ebr blerjen e 20 avion\u00ebve luftarak\u00eb F-35, modernizimi i flot\u00ebs ajrore me nj\u00eb kosto totale 3.47 miljard euro dhe sigurimi i tre fregatave moderne e vendosin at\u00eb n\u00eb nj\u00eb nivel krejt\u00ebsisht tjet\u00ebr krahasuar me shtetet e tjera t\u00eb Ballkanit. K\u00ebto investime jan\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie afatgjat\u00eb q\u00eb lidhet me pozicionin gjeostrategjik t\u00eb Greqis\u00eb n\u00eb Mesdheun Lindor, mbrojtjen e interesave detare dhe p\u00ebrmbushjen e detyrimeve brenda NATO-s.<br \/>\nNd\u00ebrkaq, shumica e vendeve t\u00eb tjera t\u00eb Ballkanit realizojn\u00eb blerje t\u00eb kufizuara ushtarake q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb karakter politik, diplomatik dhe simbolik sesa p\u00ebrgatitje reale p\u00ebr zhvillimin e nj\u00eb lufte konvencionale.<br \/>\nNj\u00eb nga element\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb ushtarake nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm teknika, por para s\u00eb gjithash kapaciteti njer\u00ebzor. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, Ballkani p\u00ebrballet me nj\u00eb realitet t\u00eb ri: r\u00ebnien demografike, emigrimin masiv dhe munges\u00ebn e personelit ushtarak.<\/p>\n<p>Edhe Serbia, e cila shpesh paraqitet si fuqia m\u00eb e madhe ushtarake n\u00eb rajon, n\u00eb praktik\u00eb nuk disponon potencial njer\u00ebzor p\u00ebr nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb zgjatur. Numri efektiv i ushtar\u00ebve aktiv\u00eb mbetet rreth 20 mij\u00eb, nd\u00ebrsa shtetet e tjera t\u00eb rajonit kan\u00eb forca edhe m\u00eb t\u00eb vogla. K\u00ebto shifra nuk krijojn\u00eb potencial p\u00ebr operacione t\u00eb gjera ushtarake, sidomos n\u00eb kushtet e luft\u00ebs moderne.<br \/>\nP\u00ebrvoja nga lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka d\u00ebshmuar se fituesi nuk p\u00ebrcaktohet vet\u00ebm nga numri i tankeve apo avion\u00ebve, por nga aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb mbajtur funksionale logjistik\u00ebn p\u00ebr muaj e vite me radh\u00eb.<br \/>\nAsnj\u00eb shtet i Ballkanit, me p\u00ebrjashtim t\u00eb kapaciteteve m\u00eb t\u00eb zhvilluara t\u00eb Greqis\u00eb, nuk disponon baz\u00ebn industriale dhe rezervat logjistike p\u00ebr t\u00eb zhvilluar nj\u00eb konflikt t\u00eb gjat\u00eb ushtarak. Lufta k\u00ebrkon furnizim t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb me arm\u00eb, municion, karburant, mjete transporti, pajisje mbrojt\u00ebse, uniforma, ushqim, sh\u00ebrbime sh\u00ebndet\u00ebsore, mir\u00ebmbajtje teknike dhe mb\u00ebshtetje financiare. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb segment shfaqen dob\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb vendeve t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Prandaj, blerja e disa sistemeve t\u00eb armatimit nuk duhet t\u00eb interpretohet automatikisht si p\u00ebrgatitje p\u00ebr luft\u00eb. N\u00eb shum\u00eb raste, k\u00ebto investime synojn\u00eb modernizimin e forcave t\u00eb armatosura, rritjen e nd\u00ebrveprueshm\u00ebris\u00eb me NATO-n, forcimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me partner\u00ebt strategjik\u00eb dhe d\u00ebrgimin e mesazheve politike n\u00eb politik\u00ebn rajonale.<br \/>\nN\u00eb Ballkan ekziston m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb gar\u00eb p\u00ebr ndikim politik sesa nj\u00eb gar\u00eb p\u00ebr luft\u00eb. Armatimi p\u00ebrdoret shpesh si instrument diplomatik, si element prestigji komb\u00ebtar ose si pjes\u00eb e partneriteteve strategjike me fuqit\u00eb e m\u00ebdha, nd\u00ebrsa mund\u00ebsia reale p\u00ebr zhvillimin e nj\u00eb lufte konvencionale mbetet shum\u00eb e kufizuar.<br \/>\nN\u00ebse rajoni do t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb kriz\u00eb serioze sigurie, shumica e shteteve do t\u00eb mb\u00ebshteteshin n\u00eb mekanizmat kolektiv\u00eb t\u00eb NATO-s, partneritetet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe bashk\u00ebpunimin rajonal, jo n\u00eb kapacitetet e tyre t\u00eb pavarura p\u00ebr zhvillimin e nj\u00eb lufte t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Prandaj, pyetjes &#8220;A po armatoset Ballkani?&#8221;, p\u00ebrgjigjja ime profesionale \u00ebsht\u00eb: Po, Ballkani po modernizon forcat e tij t\u00eb armatosura, por kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se po p\u00ebrgatitet p\u00ebr luft\u00eb. P\u00ebrjashtim p\u00ebr nga shkalla dhe ambicia strategjike paraqet Greqia, e cila po nd\u00ebrton nj\u00eb kapacitet t\u00eb avancuar ushtarak me dimension rajonal dhe mesdhetar. Shtetet e tjera kryesisht investojn\u00eb n\u00eb modernizim, n\u00eb p\u00ebrmbushjen e standardeve t\u00eb aleancave dhe n\u00eb forcimin e pozit\u00ebs s\u00eb tyre politike, nd\u00ebrsa mungesa e personelit, kufizimet ekonomike dhe pamund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb siguruar logjistik\u00ebn e nj\u00eb konflikti t\u00eb zgjatur e b\u00ebjn\u00eb skenarin e nj\u00eb lufte konvencionale n\u00eb Ballkan shum\u00eb pak t\u00eb mundsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Siguria e Ballkanit nuk do t\u00eb varet nga numri i arm\u00ebve t\u00eb blera, por nga stabiliteti politik, bashk\u00ebpunimi rajonal, respektimi i s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe ruajtja e ekuilibrit strategjik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, diplomacia mbetet arma m\u00eb e fuqishme p\u00ebr paqen n\u00eb rajon.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major n\u00eb pension \u00c7do cik\u00ebl i ri i blerjeve&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11324,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-41821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41824,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41821\/revisions\/41824"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}