{"id":42726,"date":"2026-08-10T10:14:32","date_gmt":"2026-08-10T08:14:32","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=42726"},"modified":"2026-08-10T10:14:32","modified_gmt":"2026-08-10T08:14:32","slug":"pajisjet-ushtarake-te-fshehura-ne-veri-sinjal-per-strukturat-e-sigurise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=42726","title":{"rendered":"Pajisjet ushtarake t\u00eb fshehura n\u00eb veri \u2013 sinjal p\u00ebr strukturat e siguris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Muhamet Racaj \u2013 Gjeneral Major n\u00eb pension<\/p>\n<p>Zbulimi i veshjeve dhe pajisjeve ushtarake t\u00eb fshehura n\u00eb nj\u00eb puset\u00eb kanalizimi n\u00eb rrug\u00ebn \u201cZoran Gjingjiq\u201d n\u00eb Mitrovic\u00ebn e Veriut nuk duhet trajtuar si nj\u00eb incident i zakonsh\u00ebm. N\u00ebse marrim parasysh se edhe n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs jan\u00eb gjetur pajisje t\u00eb ngjashme, at\u00ebher\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb fenomen q\u00eb k\u00ebrkon analiz\u00eb m\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb siguris\u00eb dhe inteligjenc\u00ebs.<br \/>\nNga pik\u00ebpamja profesionale, fshehja e pajisjeve ushtarake n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb publike mund t\u00eb jet\u00eb tregues i ekzistenc\u00ebs s\u00eb nj\u00eb kapaciteti t\u00eb organizuar p\u00ebr ruajtje, furnizim dhe p\u00ebrdorim t\u00eb mjeteve jasht\u00eb kontrollit institucional. Nuk mund t\u00eb thuhet automatikisht se k\u00ebto pajisje jan\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr veprimtari kriminale apo destabilizuese, por as nuk duhet p\u00ebrjashtuar nj\u00eb mund\u00ebsi e till\u00eb pa p\u00ebrfunduar hetimi.<br \/>\nK\u00ebtu paraqitet edhe dimensioni i luft\u00ebs hibride. Lufta hibride nuk zhvillohet domosdoshm\u00ebrisht p\u00ebrmes p\u00ebrballjes s\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb ushtarake. Ajo mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb kombinimin e strukturave t\u00eb fshehta, kriminalitetit t\u00eb organizuar, propagand\u00ebs, dezinformimit, presionit politik, sabotimit dhe krijimit t\u00eb pasiguris\u00eb n\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb caktuar.<br \/>\nVeriu i Kosov\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb specifikave t\u00eb tij t\u00eb siguris\u00eb dhe politike, mbetet nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ku institucionet duhet t\u00eb ken\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb shtuar ndaj \u00e7do indikacioni p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e kapaciteteve t\u00eb fshehta operative apo logjistike. Nj\u00eb puset\u00eb, objekt i braktisur apo hap\u00ebsir\u00eb tjet\u00ebr e fsheht\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr magazinimin e pajisjeve, por r\u00ebnd\u00ebsi m\u00eb t\u00eb madhe ka identifikimi i rrjetit q\u00eb mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb pas tyre.<br \/>\nPrandaj, hetimi nuk duhet t\u00eb kufizohet vet\u00ebm n\u00eb pyetjen: \u201c\u00c7far\u00eb u gjet?\u201d. Pyetja kryesore duhet t\u00eb jet\u00eb: \u201cKush i ka vendosur aty, kur, nga kan\u00eb ardhur, p\u00ebr \u00e7far\u00eb q\u00ebllimi dhe a ekziston nj\u00eb struktur\u00eb organizative q\u00eb q\u00ebndron pas tyre?\u201d<br \/>\nPolicia e Kosov\u00ebs dhe institucionet e tjera t\u00eb siguris\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmarrin nj\u00eb qasje t\u00eb integruar. Duhet t\u00eb b\u00ebhet ekspertiz\u00eb e plot\u00eb e pajisjeve, identifikimi i origjin\u00ebs dhe kanaleve t\u00eb furnizimit, analizimi i gjurm\u00ebve kriminalistike, krahasimi me rastet e m\u00ebparshme dhe hart\u00ebzimi i zonave ku jan\u00eb gjetur pajisje t\u00eb ngjashme. Paralelisht, duhet t\u00eb forcohet mbledhja dhe analiza e informacionit nga terreni.<br \/>\nVe\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb hetohet n\u00ebse ekzistojn\u00eb lidhje nd\u00ebrmjet rrjeteve kriminale, strukturave t\u00eb paligjshme dhe faktor\u00ebve q\u00eb mund t\u00eb synojn\u00eb destabilizimin e situat\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb n\u00eb veri. Kjo duhet b\u00ebr\u00eb mbi baz\u00ebn e provave dhe inteligjenc\u00ebs s\u00eb verifikueshme, jo mbi supozime politike.<br \/>\nNj\u00eb aspekt tjet\u00ebr i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebpunimi nd\u00ebrinstitucional. Policia e Kosov\u00ebs, AKI-ja, institucionet e drejt\u00ebsis\u00eb dhe strukturat e tjera relevante duhet t\u00eb shk\u00ebmbejn\u00eb informacionin n\u00eb koh\u00eb reale. N\u00eb raste me dimension nd\u00ebrkufitar apo nd\u00ebrkomb\u00ebtar, duhet t\u00eb p\u00ebrdoren edhe mekanizmat e bashk\u00ebpunimit me partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb siguris\u00eb.<br \/>\nN\u00ebse pajisjet rezultojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb arsenali t\u00eb fsheht\u00eb, at\u00ebher\u00eb kemi nj\u00eb problem shum\u00eb m\u00eb serioz sesa nj\u00eb rast individual t\u00eb posedimit t\u00eb paligjsh\u00ebm. Do t\u00eb mund t\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me infrastruktur\u00eb logjistike t\u00eb nj\u00eb strukture t\u00eb organizuar, e cila duhet identifikuar dhe neutralizuar p\u00ebrmes procedurave ligjore dhe profesionale.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, institucionet e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb hap p\u00ebrpara, jo nj\u00eb hap pas ngjarjeve. Q\u00ebllimi i inteligjenc\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm zbulimi i pajisjeve pasi ato t\u00eb jen\u00eb fshehur, por identifikimi i rrjeteve, kapaciteteve dhe q\u00ebllimeve p\u00ebrpara se ato t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim konkret.<br \/>\nPrandaj, rasti n\u00eb Mitrovic\u00ebn e Veriut duhet t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb alarm profesional p\u00ebr rritjen e kapaciteteve t\u00eb inteligjenc\u00ebs, kund\u00ebrzbulimit dhe kontrollit t\u00eb territorit. Lufta hibride synon pik\u00ebrisht krijimin e hap\u00ebsirave t\u00eb pasiguris\u00eb dhe dob\u00ebsimin e besimit n\u00eb institucione. P\u00ebrgjigjja m\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet i koordinuar, institucione profesionale dhe nj\u00eb sistem sigurie q\u00eb vepron mbi baz\u00ebn e informacionit, provave dhe parandalimit.<br \/>\nVeriu i Kosov\u00ebs nuk duhet t\u00eb shihet vet\u00ebm si problem politik; ai duhet t\u00eb trajtohet edhe si \u00e7\u00ebshtje e r\u00ebnd\u00ebsishme e siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Muhamet Racaj \u2013 Gjeneral Major n\u00eb pension Zbulimi i veshjeve dhe pajisjeve ushtarake&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11324,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-42726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42726"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42729,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42726\/revisions\/42729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}