{"id":44037,"date":"2026-08-12T14:31:16","date_gmt":"2026-08-12T12:31:16","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=44037"},"modified":"2026-08-12T14:31:16","modified_gmt":"2026-08-12T12:31:16","slug":"25-e-nxenesve-te-moshes-15-dhe-16-vjece-ne-maqedoni-kane-provuar-bixhozin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=44037","title":{"rendered":"25% e nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb mosh\u00ebs 15 dhe 16 vje\u00e7e n\u00eb Maqedoni kan\u00eb provuar bixhozin"},"content":{"rendered":"<p>Me rastin e Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Rinis\u00eb, \u201cHERA t\u00eb Rinjt\u00eb\u201d dhe iniciativa \u201cGjuaje zarin!\u201d zhvilluan nj\u00eb aksion gueril n\u00eb Shkup, duke alarmuar p\u00ebr pranin\u00eb dhe normalizimin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb bixhozit dhe basteve te t\u00eb rinjt\u00eb.<\/p>\n<p>Ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsuese jan\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr moshat m\u00eb t\u00eb reja. Sipas hulumtimit komb\u00ebtar ESPAD 2024, 25 p\u00ebr qind e nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb mosh\u00ebs 15\u201316 vje\u00e7 n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut jan\u00eb marr\u00eb me bixhoz p\u00ebr para gjat\u00eb 12 muajve t\u00eb fundit. Te djemt\u00eb kjo p\u00ebrqindje \u00ebsht\u00eb 34 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa te vajzat 16 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, te nx\u00ebn\u00ebsit q\u00eb merren me bixhoz, p\u00ebrqindja e bixhozit problematik \u00ebsht\u00eb rritur nga 4,5 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2019 n\u00eb 7,6 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2024, gj\u00eb q\u00eb, sipas iniciativave, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb alarm serioz p\u00ebr institucionet.<\/p>\n<p>Nga \u201cHERA t\u00eb Rinjt\u00eb\u201d thon\u00eb se kazinot\u00eb, bastoret, platformat online dhe reklamat p\u00ebr \u201cfitim t\u00eb shpejt\u00eb\u201d jan\u00eb leht\u00ebsisht t\u00eb qasshme n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebrballen me pasiguri financiare, papun\u00ebsi, probleme t\u00eb sh\u00ebndetit mendor dhe d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr emigrim.<\/p>\n<p>Ata paralajm\u00ebrojn\u00eb se bixhozi nuk duhet t\u00eb shihet vet\u00ebm si problem financiar, por edhe si \u00e7\u00ebshtje e sh\u00ebndetit publik dhe atij mendor. Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb i lidh d\u00ebmet nga bixhozi me borxhet, marr\u00ebdh\u00ebniet e d\u00ebmtuara familjare dhe shoq\u00ebrore, depresionin, ankthin dhe rritjen e rrezikut p\u00ebr vet\u00ebvrasje.<\/p>\n<p>T\u00eb rinjt\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb kontroll m\u00eb t\u00eb rrept\u00eb t\u00eb bastoreve pran\u00eb shkollave, kufizimin e reklamave p\u00ebr loj\u00ebrat e fatit, ve\u00e7an\u00ebrisht online, verifikim efektiv t\u00eb mosh\u00ebs dhe mbrojtje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb t\u00eb miturve. Ata k\u00ebrkojn\u00eb gjithashtu q\u00eb edukimi financiar, parandalimi i var\u00ebsive dhe sh\u00ebndeti mendor t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e arsimit.<\/p>\n<p>\u201cNuk duam q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb tan\u00eb ta quajn\u00eb shtetin me hidh\u00ebrim \u2018Republika e Maqedonis\u00eb s\u00eb Bixhozit\u2019\u201d, than\u00eb nga \u201cHERA t\u00eb Rinjt\u00eb\u201d dhe iniciativa \u201cGjuaje zarin!\u201d, duke shtuar se n\u00eb shoq\u00ebri ndonj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e leht\u00eb t\u00eb gjesh nj\u00eb bastore sesa nj\u00eb qend\u00ebr kulturore.<\/p>\n<p>ESPAD \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hulumtim nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb monitoron sjelljet e rrezikshme te nx\u00ebn\u00ebsit e mosh\u00ebs 15\u201316 vje\u00e7. N\u00eb vitin 2024, hulumtimi p\u00ebrfshiu m\u00eb shum\u00eb se 113 mij\u00eb nx\u00ebn\u00ebs n\u00eb 37 vende evropiane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me rastin e Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Rinis\u00eb, \u201cHERA t\u00eb Rinjt\u00eb\u201d dhe iniciativa \u201cGjuaje zarin!\u201d zhvilluan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":44042,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-44037","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqedoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44043,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44037\/revisions\/44043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}