{"id":46053,"date":"2026-08-20T12:38:30","date_gmt":"2026-08-20T10:38:30","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=46053"},"modified":"2026-08-20T13:06:51","modified_gmt":"2026-08-20T11:06:51","slug":"instrumentet-nepermjet-te-cileve-vepron-dhe-ushtron-ndikim-bota-serbe-ne-bosnje-dhe-hercegovine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=46053","title":{"rendered":"Instrumentet n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cil\u00ebve vepron dhe ushtron ndikim Bota Serbe n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>PhD candidat: Gzim Rushiti<\/p>\n<p>N\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, ndikimi serb \u00ebsht\u00eb i mish\u00ebruar n\u00eb kuadrin e Dejtonit dhe ushtrohet kryesisht p\u00ebrmes Republika Srpska-s, entitetit autonom t\u00eb dominuar nga serb\u00ebt. Angazhimi i Beogradit p\u00ebrforcon autoritetin n\u00eb nivel t\u00eb entiteteve, dob\u00ebson institucionet n\u00eb nivel shtet\u00ebror dhe ruan nj\u00eb rend politik t\u00eb fragmentuar. Ndikimi ushtrohet p\u00ebrmes koordinimit t\u00eb rregullt politik, marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb ve\u00e7anta dhe paralele, nd\u00ebrvar\u00ebsis\u00eb ekonomike dhe narrativave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta mediatike, n\u00eb vend t\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb.(1)<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i \u201cBot\u00ebs serbe\u201d dhe n\u00ebp\u00ebrmjet saj n\u00eb hije t\u00eb thell\u00eb q\u00ebndron dhe vepron \u201cBota Ruse\u201d \u00ebsht\u00eb q\u00eb n\u00eb shtetet e rajonit t\u00eb Ballkanit t\u00eb rritet ndikimi i Serbis\u00eb, t\u00eb dob\u00ebsohet funksionimi i institucioneve demokratike n\u00eb shtetet e Ballkanit dhe t\u00eb pengohet integrimi i shteteve t\u00eb k\u00ebtij rajoni n\u00eb Bashkimin Evropian.<\/p>\n<p>Instrumenti n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilit vepron projekti i ahtuquajtur \u201cbota serbe\u201d n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb \u00ebsht\u00eb Republika Srpska, t\u00eb cilin Serbia e shfryt\u00ebzon si nj\u00eb arm\u00eb p\u00ebr destabilizim t\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs dhe potencialisht edhe p\u00ebr shp\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Projekti i ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d nga ana e zyrtar\u00ebve t\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs shihet dhe \u00ebsht\u00eb komentuar n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme. Projekti \u201cbota serbe\u201d g\u00ebzon nj\u00eb simpati dhe gjen mb\u00ebshtetje n\u00eb entitetin ser bt\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs. Sipas an\u00ebtarit t\u00eb presidenc\u00ebs trepal\u00ebshe t\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs, Millorad Dodik, nuk egziston nj\u00eb projekt i cili b\u00ebn thirje p\u00ebr krijimin e Serbis\u00eb s\u00eb Madhe.<\/p>\n<p>Millorad Dodik i thot\u00eb se \u201cProjekti yn\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb forcojm\u00eb Republika S\u00ebrpsk\u00ebn n\u00eb at\u00eb mas\u00eb sa t\u00eb jemi nj\u00eb shtet i pavarur n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon. Tregimi p\u00ebr \u2018Bot\u00ebn serbe\u2019 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori p\u00ebr vlerat q\u00eb njer\u00ebzit kan\u00eb, dhe ato jan\u00eb vlerat q\u00eb lidhen me besimin dhe identitetin ton\u00eb\u201d.(2)<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb lidhje me q\u00ebndrimet e shprehura nga ana e politikanit dhe zyrtarit t\u00eb lart\u00eb shtet\u00ebror t\u00eb Serbis\u00eb Aleksandar Vulin n\u00eb lidhje me projektin e ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d kan\u00eb reaguar dhe i kan\u00eb shprehur q\u00ebndriimet e tyre edhe zyrtar\u00ebt shtet\u00ebror nga Bosnj\u00eb dhe Hercegovina.<\/p>\n<p>Ish Ministrja e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs Bisera Turkoviq n\u00eb lidhje me q\u00ebndrimet e Aleksandar Vulin p\u00ebr projektin \u201cbota serbe\u201d \u00ebsht\u00eb shprehur se ajo ka pritur q\u00eb presidenti i Serbis\u00eb Aleksandar Vu\u00e7iq t\u00eb distanohej menj\u00ebher\u00eb nga deklaratat dhe q\u00ebndrimet e politikanit dhe zyrtarit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb Aleksandar Vulin, sepse n\u00eb rast t\u00eb kund\u00ebrt, ashtu si\u00e7 u shpreh ajo, heshtja e presidentit t\u00eb Serbis\u00eb Aleksandar Vu\u00e7iq len\u00eb t\u00eb kuptohet se politika zyrtare e Serbis\u00eb synon q\u00eb t\u00eb prish\u00eb Marr\u00ebveshjen e Paqes s\u00eb Dejtonit me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb aneksoj\u00eb pjes\u00ebn e Republik\u00ebs Srpska t\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs.<\/p>\n<p>Ish Ministrja e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme e Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs Bisera Turkoviq \u00ebsht\u00eb shprehur p\u00ebr q\u00ebndrimet e politikanit veteran nacionalist serb dhe zyrtarit t\u00eb lart\u00eb shtet\u00ebror t\u00eb Serbis\u00eb Aleksandar Vulin se \u201cdeklarata e Vullinit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkelje flagrante e Marr\u00ebveshjes s\u00eb Paqes t\u00eb Dejtonit, destabilizim i t\u00eb gjith\u00eb rajonit t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor dhe nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr qytetar\u00ebt e Bosnje dhe Hercegovin\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt u mbrojt\u00ebn nga agresioni dhe gjenocidi 26 vjet m\u00eb pare\u201d. N\u00ebnkryetari i Dhom\u00ebs s\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb Asambles\u00eb Parlamentare t\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00ebs, Denis Zvizdiq, i vler\u00ebsoi deklaratat e Vullinit si hegjemoniste, nd\u00ebrsa z\u00ebvend\u00ebspresidenti i Federat\u00ebs s\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00ebs, Millan Dunoviq, tha se p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb ringjallur Serbin\u00eb e madhe nuk kontribuon n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve fqinj\u00ebsore.(3)<\/p>\n<p>Projekti i ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d \u00ebsht\u00eb vazhdim\u00ebsi e projektve, dokumenteve dhe elaborateve t\u00eb hartuara nga Kisha Ortodokse Serbe dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Serbis\u00eb duke nisur q\u00eb nga Na\u00e7ertanie e deri tek projekti i ahtuquajtur \u201cbota serbe\u201d, t\u00eb cil\u00ebt nd\u00ebmrjet tyre mund t\u00eb dallojn\u00eb p\u00ebr nga forma, m\u00ebnyra dhe instrumentet t\u00eb cil\u00ebt i parashohin se si munden t\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb realizojn\u00eb q\u00ebllimin e tyre, port \u00eb gjith\u00eb s\u00ebbashku kan\u00eb pasur vet\u00ebm nj\u00eb q\u00ebllim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt e ai \u00ebsht\u00eb krijimi i Serbis\u00eb s\u00eb Madhe.<\/p>\n<p>Politika t\u00eb cil\u00ebn e promovon dhe synon q\u00eb ta realizoj\u00eb Serbia n\u00ebp\u00ebrmjet projektit t\u00eb ashtuquajtur \u201cbota serbe\u201d synon t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb fort\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet rajonale me shtetet e tjera t\u00eb rajonit t\u00eb Ballkanit, duke synuar q\u00eb t\u00eb realizoj\u00eb edhe nj\u00eb tjet\u00ebr q\u00ebllim final t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb Ballkan i cili \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb destabilizim t\u00eb k\u00ebtij rajoni dhe t\u00eb pengoj\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin e shteteve t\u00eb Ballkanike n\u00eb Bashkimin Evropian p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb sa m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Literatura:<\/p>\n<p>1. Luk\u00e1\u0161 Hor\u00e1k, Petr \u010cerm\u00e1k, Building the \u201cSerbian World\u201d &#8211; Serbia\u2019s Impact on Security and Stability in the Western Balkans, Policy Paper \/ 05 March 2026, Association for International Affairs, Praha, 2026, p, 6 2. https:\/\/dosja.al\/bota-serbe-koncepti-qe-po-zemeron-vendet-e-ballkanit-perendimor 3. https:\/\/dosja.al\/bota-serbe-koncepti-qe-po-zemeron-vendet-e-ballkanit-perendimor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PhD candidat: Gzim Rushiti N\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, ndikimi serb \u00ebsht\u00eb i mish\u00ebruar n\u00eb kuadrin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40017,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-46053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46053"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46068,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46053\/revisions\/46068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}