{"id":4701,"date":"2026-04-22T16:35:18","date_gmt":"2026-04-22T16:35:18","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=4701"},"modified":"2026-04-22T16:35:18","modified_gmt":"2026-04-22T16:35:18","slug":"saga-ballkanike-e-luan-staroves-si-e-njoha-une-luan-staroven","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=4701","title":{"rendered":"Saga Ballkanike  e Luan Staroves.Si e njoha une Luan Staroven?"},"content":{"rendered":"<p>Luan Starova<br \/>\nKushdo q\u00eb e ka takuar Luan Starov\u00ebn n\u00eb Shkup, Pogradec apo Paris, mahnitej nga qet\u00ebsia e tij. Ai nuk fliste si nj\u00eb &#8220;shkrimtar i madh&#8221;, por si nj\u00eb njeri q\u00eb k\u00ebrkonte t\u00eb kuptonte tjetrin.<br \/>\nAi njihej si njeriu i rrethuar nga librat. Biblioteka e pasur e babait t\u00eb tij, e cila \u00ebsht\u00eb epiqendra e shum\u00eb romaneve, ishte &#8220;vendi&#8221; ku t\u00eb gjith\u00eb e njihnin shpirtin e tij \u2013 nj\u00eb njeri q\u00eb besonte se kultura mund t\u00eb shp\u00ebtonte Ballkanin nga urrejtja<br \/>\nNe e njohim Starov\u00ebn si shkrimtarin q\u00eb shkroi n\u00eb shqip dhe maqedonisht, duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu nj\u00eb ikon\u00eb e komunikimit nd\u00ebretnik. Ai ishte &#8220;ambasadori&#8221; i p\u00ebrhersh\u00ebm i let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb bot\u00eb.<br \/>\n N\u00eb shkrimet e tij, ai njihet si v\u00ebzhguesi i holl\u00eb i detajeve t\u00eb vogla (si rruga e ngjalave n\u00eb Oh\u00ebr apo dhia e fundit n\u00eb mal) q\u00eb fshehin t\u00eb v\u00ebrteta t\u00eb m\u00ebdha historike.<br \/>\nShkrimtar\u00eb dhe intelektual\u00eb t\u00eb shquar, si brenda bot\u00ebs shqiptare ashtu edhe n\u00eb at\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e kan\u00eb konsideruar Luan Starov\u00ebn si nj\u00eb figur\u00eb qendrore t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb ballkanike. pas Ismail Kadares\u00eb, ai cil\u00ebsohet si shkrimtari shqiptar m\u00eb i njohur dhe m\u00eb i p\u00ebrkthyer n\u00eb bot\u00eb.<br \/>\n Akademiku Ali Aliu dhe kritiku i njohur e ka quajtur Starov\u00ebn &#8220;nj\u00eb nga shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kombit&#8221; dhe vepr\u00ebn e tij &#8220;nj\u00eb monument kulturor shpirt\u00ebror q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb i p\u00ebrjetsh\u00ebm&#8221;.<br \/>\n: Kritik\u00eb si Henry-Noel Gelinau dhe botues t\u00eb m\u00ebdhenj francez\u00eb si<br \/>\nFayard(i cili botoi veprat Librat e Babait dhe Koha e Dhive) e kan\u00eb njohur at\u00eb si nj\u00eb mjesht\u00ebr t\u00eb &#8220;Sag\u00ebs Ballkanike&#8221;, duke e krahasuar shpesh me z\u00ebrat m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb evropiane.<br \/>\nVepra e tij \u00ebsht\u00eb par\u00eb nga elita intelektuale si nj\u00eb &#8220;ur\u00eb&#8221; komunikimi, ku historia personale e familjes Starova kthehet n\u00eb nj\u00eb mit universal p\u00ebr mbijetes\u00ebn dhe azilin.<br \/>\nMiti n\u00eb krijimtarin\u00eb e Luan Starov\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb legjend\u00eb e lasht\u00eb, por nj\u00eb mjet artistik p\u00ebr t\u00eb shpjeguar identitetin, mbijetes\u00ebn dhe historin\u00eb komplekse t\u00eb Ballkanit. Ai e nd\u00ebrton k\u00ebt\u00eb mit p\u00ebrmes ciklit t\u00eb tij t\u00eb famsh\u00ebm letrar t\u00eb quajtur &#8221;<br \/>\nSaga Ballkanike, i cili p\u00ebrfshin rreth 20 romane.<br \/>\nStarova e trajton Ballkanin si nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ku kufijt\u00eb ndryshojn\u00eb vazhdimisht, duke krijuar nj\u00eb mit t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm t\u00eb &#8220;bregut t\u00eb azilit&#8221; dhe l\u00ebvizjes s\u00eb njer\u00ebzve si nj\u00eb odis\u00e9 ballkanike<br \/>\nP\u00ebrmes personazheve si &#8220;Babai&#8221; (intelektuali q\u00eb mbledh libra) dhe &#8220;N\u00ebna&#8221; (si tek romani Erveheja), ai mitizon historin\u00eb familjare duke e kthyer at\u00eb n\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb popujve t\u00eb rajonit.<br \/>\nAi p\u00ebrdor simbole si dhia apo ngjalat (p.sh. tek Koha e Dhive apo Rruga e Ngjalave) p\u00ebr t\u00eb krijuar mitema q\u00eb shpjegojn\u00eb absurditetin e ideologjive dhe rezistenc\u00ebn e natyr\u00ebs njer\u00ebzore ndaj diktaturave.<br \/>\n Luan Starova konsiderohet nj\u00eb shkrimtar i p\u00ebrmasave bot\u00ebrore, i vler\u00ebsuar jo vet\u00ebm n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare dhe ballkanike, por edhe n\u00eb qarqet m\u00eb t\u00eb larta letrare evropiane.<br \/>\nAi ka pasur nj\u00eb sukses t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb Franc\u00eb, ku sht\u00ebpit\u00eb botuese prestigjioze si Fayard kan\u00eb botuar kryeveprat e tij si Librat e Babait dhe Koha e Dhive. P\u00ebr kontributin e tij kulturor, ai u dekorua me titullin e lart\u00eb Oficer i Legjionit t\u00eb Nderit nga shteti francez n\u00eb vitin 2017.<br \/>\nCikli i tij prej rreth 20 romanesh konsiderohet nj\u00eb nga projektet m\u00eb ambicioze letrare n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore, duke u krahasuar shpesh me veprat e autor\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj si Ismail Kadare p\u00ebr nga forca narrative dhe trajtimi i miteve ballkanike.<br \/>\nVepra e tij shihet si nj\u00eb &#8220;ur\u00eb&#8221; mes Lindjes dhe Per\u00ebndimit, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb nga z\u00ebrat m\u00eb autentik\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb respektuar t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore q\u00eb ka dal\u00eb nga Ballkani.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Luan Starova Kushdo q\u00eb e ka takuar Luan Starov\u00ebn n\u00eb Shkup, Pogradec apo Paris, mahnitej&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3205,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-4701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4701"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4704,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4701\/revisions\/4704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}