{"id":49318,"date":"2026-09-07T09:57:41","date_gmt":"2026-09-07T07:57:41","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=49318"},"modified":"2026-09-07T09:57:41","modified_gmt":"2026-09-07T07:57:41","slug":"cfare-pritet-pas-zgjedhjeve-ne-saksoni-anhalt-dhe-fitores-se-partise-se-ekstremit-te-djathte-afd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=49318","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb pritet pas zgjedhjeve n\u00eb Saksoni-Anhalt dhe fitores s\u00eb partis\u00eb se ekstremit t\u00eb djatht\u00eb AFD?"},"content":{"rendered":"<p>Rezultati paraprak i zgjedhjeve tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb. AfD-ja ka marr\u00eb me 43,8 p\u00ebr qind t\u00eb votave shumic\u00ebn t\u00eb fort\u00eb n\u00eb Saksoni-Anhalt. Megjithat\u00eb, kjo nuk mjafton p\u00ebr shumic\u00ebn absolute t\u00eb mandateve n\u00eb parlamentin e landit. Nga 83 vendet n\u00eb Landtag, 39 i takojn\u00eb AfD-s\u00eb.<\/p>\n<p>CDU-ja arriti 17,2 % t\u00eb votave, SPD-ja 9,3 % dhe t\u00eb Gjelbrit 8,9 % \u2013 partit\u00eb q\u00eb mund ta imagjinojn\u00eb nj\u00eb koalicion s\u00eb bashku, arrijn\u00eb vet\u00ebm n\u00eb 31 mandate. E Majta Die Linke me 8,6 p\u00ebr qind fiton tet\u00eb mandate n\u00eb parlamentin e ri. BSW-ja 5,3 %)siguron pes\u00eb mandate. Pyetja kryesore e dit\u00ebve dhe jav\u00ebve n\u00eb vijim \u00ebsht\u00eb tani se si mund t\u00eb formohet nj\u00eb qeveri e re.<\/p>\n<p>Deri kur duhet t\u00eb mblidhet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb parlamenti i ri i landit?<br \/>\nParlamenti i ri i zgjedhur i Saksoni-Anhaltit duhet t\u00eb mblidhet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb jo m\u00eb von\u00eb se n\u00eb dit\u00ebn e 30-t\u00eb pas zgjedhjeve, pra deri m\u00eb 6 tetor 2026. Kjo parashikohet n\u00eb Kushtetut\u00ebn e Landit t\u00eb Saksoni-Anhaltit. Presidenti i parlamentit aktual, Gunnar Schellenberger (CDU), \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb th\u00ebrret parlamentin e ri.<\/p>\n<p>Seanca e par\u00eb drejtohet nga deputeti me p\u00ebrvoj\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb parlamentare, pra nga personi q\u00eb ka qen\u00eb an\u00ebtar i Landtagut p\u00ebr koh\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb seanc\u00eb t\u00eb par\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera: votohet p\u00ebr rregulloren e pun\u00ebs s\u00eb parlamentit, zgjidhet presidenti i ri i Landtagut, dhe hidhen bazat p\u00ebr fillimin e pun\u00ebs s\u00eb parlamentit t\u00eb ri.<\/p>\n<p>Kur zhvillohet zgjedhja e kryeministrit t\u00eb landit ?<br \/>\nN\u00eb Saksoni-Anhalt nuk ekziston asnj\u00eb afat ligjor q\u00eb p\u00ebrcakton deri kur parlamenti i ri rajonal duhet t\u00eb zgjedh\u00eb nj\u00eb kryeminist\u00ebr t\u00eb ri. Kjo sepse ndodh q\u00eb procesi i formimit t\u00eb qeveris\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb dhe t\u00eb zgjas\u00eb.<\/p>\n<p>Procesi q\u00eb pritet \u00ebsht\u00eb: pasi t\u00eb ken\u00eb p\u00ebrfunduar negociatat p\u00ebr nj\u00eb koalicion ose p\u00ebr nj\u00eb form\u00eb bashk\u00ebpunimi mes disa partive, zgjedhja e kryeministrit futet n\u00eb rendin e dit\u00ebs s\u00eb parlamentit. Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb i mundur edhe nj\u00eb skenar tjet\u00ebr: nj\u00eb grup deputet\u00ebsh mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb q\u00eb zgjedhja e kryeministrit t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb rendin e dit\u00ebs edhe para p\u00ebrfundimit t\u00eb bisedimeve p\u00ebr formimin e qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Jav\u00ebt e ardhshme n\u00eb Saksoni-Anhalt do t\u00eb karakterizohen kryesisht nga negociatat politike p\u00ebr gjetjen e nj\u00eb shumice q\u00eb mund t\u00eb siguroj\u00eb zgjedhjen e nj\u00eb kryeministri t\u00eb ri dhe formimin e qeveris\u00eb s\u00eb re \u2013 sh\u00ebnohet k\u00ebshtu fillimi zyrtar i legjislatur\u00ebs s\u00eb re.<\/p>\n<p>Si zgjidhet kryeministri i ri?<br \/>\nZgjedhja e kryeministrit (Ministerpr\u00e4sident) b\u00ebhet p\u00ebrmes nj\u00eb votimi t\u00eb fsheht\u00eb. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se surprizat jan\u00eb t\u00eb mundshme dhe, sidomos n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb me raporte kaq t\u00eb ngushta forcash, rezultati mund t\u00eb ndikohet ndjesh\u00ebm. N\u00eb gar\u00eb mund t\u00eb kandidojn\u00eb disa kandidat\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht.<\/p>\n<p>N\u00eb total mund t\u00eb zhvillohen tre raunde votimi: tek raundi i par\u00eb zgjidhet kandidati q\u00eb merr shumic\u00ebn absolute t\u00eb votave t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb deputet\u00ebve. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se n\u00eb parlamentin me 83 deputet\u00eb duhen t\u00eb pakt\u00ebn 42 vota p\u00ebr nj\u00eb kandidat. N\u00ebse askush nuk arrin shumic\u00ebn absolute n\u00eb raundin e par\u00eb, brenda shtat\u00eb dit\u00ebsh duhet t\u00eb mbahet nj\u00eb votim i dyt\u00eb. Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast k\u00ebrkohet shumica absolute e t\u00eb gjith\u00eb deputet\u00ebve, pra s\u00ebrish t\u00eb pakt\u00ebn 42 vota.<\/p>\n<p>N\u00ebse as raundi i dyt\u00eb nuk sjell rezultat at\u00ebher\u00eb parlamenti ka nj\u00eb hap nd\u00ebrmjet\u00ebsues: Brenda 14 dit\u00ebsh, Landtag-u duhet t\u00eb vendos\u00eb n\u00ebse do t\u00eb shp\u00ebrndahet. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vendim nevojitet shumica e t\u00eb gjith\u00eb deputet\u00ebve. N\u00ebse parlamenti vendos t\u00eb shp\u00ebrndahet, pasojn\u00eb zgjedhje t\u00eb reja.<\/p>\n<p>N\u00ebse parlamenti nuk shp\u00ebrndahet, zhvillohet menj\u00ebher\u00eb nj\u00eb raund i tret\u00eb votimi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb raund mjafton shumica e thjesht\u00eb. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se zgjidhet kandidati q\u00eb merr m\u00eb shum\u00eb vota se kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij. Abstenimet nuk llogariten. N\u00eb fund mund t\u00eb zgjidhet nj\u00eb kryeminist\u00ebr edhe pa mb\u00ebshtetjen e shumic\u00ebs s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb deputet\u00ebve, mjafton t\u00eb ket\u00eb shumic\u00ebn e votave t\u00eb hedhura.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rezultati paraprak i zgjedhjeve tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb. AfD-ja ka marr\u00eb me 43,8 p\u00ebr qind&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49321,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-49318","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49318"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49318\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49322,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49318\/revisions\/49322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}