{"id":54213,"date":"2026-10-01T13:54:48","date_gmt":"2026-10-01T11:54:48","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=54213"},"modified":"2026-10-01T13:54:48","modified_gmt":"2026-10-01T11:54:48","slug":"e-frikshme-ne-shba-rreth-1000-femije-u-abuzuan-nga-270-prifterinj-katolike-ne-massachusetts","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=54213","title":{"rendered":"E frikshme n\u00eb SHBA: Rreth 1,000 f\u00ebmij\u00eb u abuzuan nga 270 prift\u00ebrinj katolik\u00eb n\u00eb Massachusetts"},"content":{"rendered":"<p>M\u00eb shum\u00eb se 270 klerik\u00eb katolik\u00eb kan\u00eb abuzuar seksualisht me rreth 1.000 f\u00ebmij\u00eb n\u00eb tri dioqeza t\u00eb Massachusetts-it p\u00ebr disa dekada, sipas nj\u00eb raporti hetimor t\u00eb publikuar dje nga Prokurorja e P\u00ebrgjithshme e k\u00ebtij shteti amerikan.<\/p>\n<p>Raporti i Prokurores s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb Massachusetts-it, Andrea Joy Campbell, konsiderohet regjistrimi i par\u00eb i plot\u00eb publik i rasteve t\u00eb abuzimit dhe d\u00ebshtimeve institucionale q\u00eb lejuan p\u00ebrhapjen e fenomenit p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00eb shekulli n\u00eb dioqezat katolike t\u00eb Fall River, Springfield dhe Worcester.<\/p>\n<p>Lexo edhe:<br \/>\nShtohen arrestimet p\u00ebr krime zgjedhore\/ Todd Blanche: Zbatimi i ligjit \u00ebsht\u00eb themelor p\u00ebr demokracin\u00eb<br \/>\nPjesa m\u00eb e madhe e rasteve t\u00eb abuzimit t\u00eb p\u00ebrshkruara n\u00eb detaje n\u00eb raport ka ndodhur para vitit 2002 \u2014 vit kur skandali i abuzimit seksual nga klerik\u00ebt doli n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare, fal\u00eb raportimeve t\u00eb gazet\u00ebs Boston Globe, t\u00eb cilat u nderuan me \u00c7mimin Pulitzer, mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si zyrtar\u00ebt e Arqidioqez\u00ebs Katolike Romake t\u00eb Bostonit kishin fshehur sistematikisht abuzimet seksuale t\u00eb kryera nga prift\u00ebrinj.<\/p>\n<p>Hetimi i Prokurores s\u00eb P\u00ebrgjithshme evidentoi probleme t\u00eb ngjashme q\u00eb kishin ndodhur prej vitesh n\u00eb k\u00ebto tri dioqeza n\u00eb zona t\u00eb tjera t\u00eb Massachusetts-it. Sipas Campbell, drejtuesit e dioqezave e dinin se prift\u00ebrinj dhe klerik\u00eb t\u00eb tjer\u00eb po abuzonin me f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>\u00abShum\u00eb shpesh ata mbronin reputacionin e kish\u00ebs n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb mbronin f\u00ebmij\u00ebt\u00bb, deklaroi Campbell.<\/p>\n<p>Raporti identifikoi t\u00eb pakt\u00ebn 275 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb klerit, t\u00eb akuzuar p\u00ebr abuzimin e 944 f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>\u00abPas \u00e7do numri q\u00ebndron nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb, siguria e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb shkelur, nj\u00eb familje jeta e s\u00eb cil\u00ebs ka ndryshuar p\u00ebrgjithmon\u00eb dhe nj\u00eb i mbijetuar q\u00eb ka mbartur traum\u00ebn e k\u00ebtij abuzimi p\u00ebr vite me radh\u00eb dhe, n\u00eb shum\u00eb raste, p\u00ebr dekada\u00bb, deklaroi ajo para gazetar\u00ebve.<\/p>\n<p>Dioqeza e Worcester-it, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb, tha se do ta shqyrtoj\u00eb raportin \u00abp\u00ebr t\u00eb identifikuar \u00e7do p\u00ebrmir\u00ebsim shtes\u00eb q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur viktimave t\u00eb abuzimit dhe p\u00ebr t\u00eb vazhduar forcimin e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr mbrojtjen e f\u00ebmij\u00ebve\u00bb.<\/p>\n<p>Ipeshkvi i Fall River, Edgar da Cunha, k\u00ebrkoi falje p\u00ebr t\u00eb mbijetuarit e abuzimit seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, duke th\u00ebn\u00eb se \u00ab\u00ebsht\u00eb thell\u00ebsisht i pik\u00eblluar p\u00ebr incidentet dhe praktikat e s\u00eb kaluar\u00ebs, t\u00eb cilat pasqyrojn\u00eb d\u00ebshtimet tragjike n\u00eb mbrojtjen e an\u00ebtar\u00ebve tan\u00eb m\u00eb t\u00eb pambrojtur\u00bb.<\/p>\n<p>Ipeshkvi i Springfield-it, William Byrne, e cil\u00ebsoi raportin si \u00abnj\u00eb m\u00ebsim p\u00ebrul\u00ebsie\u00bb. Ai tha se, p\u00ebrpara publikimit t\u00eb raportit, dioqeza e tij kishte punuar intensivisht p\u00ebr t\u00eb korrigjuar gabimet e s\u00eb kaluar\u00ebs, duke vendosur politika dhe procedura t\u00eb reja q\u00eb marrin parasysh traum\u00ebn e viktimave.<\/p>\n<p>Zbulimet e Boston Globe n\u00eb vitin 2002 \u2014 t\u00eb cilat m\u00eb von\u00eb u paraqit\u00ebn edhe n\u00eb filmin \u201cSpotlight\u201d, fitues i \u00e7mimit Oscar n\u00eb vitin 2015 \u2014 shkaktuan nj\u00eb val\u00eb hetimesh n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. K\u00ebto hetime zbuluan raste t\u00eb ngjashme n\u00eb dioqeza t\u00eb ndryshme dhe nxit\u00ebn legjislatur\u00ebn e Massachusetts-it t\u00eb miratonte nj\u00eb s\u00ebr\u00eb reformash.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2019, Prokurorja e at\u00ebhershme e P\u00ebrgjithshme, Maura Healey (sot guvernatore e Massachusetts-it), nisi nj\u00eb hetim penal ndaj Dioqezave Katolike Romake t\u00eb Fall River, Springfield dhe Worcester, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00ebse vet\u00eb dioqezat ose drejtuesit e tyre mbanin p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr mbik\u00ebqyrjen e klerik\u00ebve q\u00eb kishin abuzuar me f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>Campbell, e cila ka deklaruar se edhe ajo vet\u00eb ka qen\u00eb viktim\u00eb e abuzimit nga nj\u00eb i af\u00ebrm, tha se zyra e saj i referoi tri \u00e7\u00ebshtje autoriteteve lokale t\u00eb prokuroris\u00eb gjat\u00eb hetimit. Kjo \u00e7oi n\u00eb ngritjen e akuzave n\u00eb nj\u00eb rast n\u00eb Worcester.<\/p>\n<p>Ajo sqaroi se zyra e saj nuk ngriti akuza n\u00eb disa raste, ose sepse veprimet n\u00eb fjal\u00eb nuk ishin t\u00eb paligjshme n\u00eb koh\u00ebn kur ishin kryer, ose sepse kishte kaluar afati ligjor i parashkrimit.<\/p>\n<p>Campbell theksoi se raporti nxori n\u00eb pah nevoj\u00ebn q\u00eb dioqezat t\u00eb nd\u00ebrmarrin reforma dhe q\u00eb shteti t\u00eb miratoj\u00eb ligje t\u00eb reja p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e viktimave t\u00eb abuzimit, duke p\u00ebrfshir\u00eb heqjen e afatit t\u00eb parashkrimit p\u00ebr padit\u00eb civile q\u00eb lidhen me abuzimin seksual t\u00eb t\u00eb miturve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00eb shum\u00eb se 270 klerik\u00eb katolik\u00eb kan\u00eb abuzuar seksualisht me rreth 1.000 f\u00ebmij\u00eb n\u00eb tri&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":54216,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-54213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54213"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54217,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54213\/revisions\/54217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}