{"id":54512,"date":"2026-10-03T11:24:22","date_gmt":"2026-10-03T09:24:22","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=54512"},"modified":"2026-10-03T11:24:22","modified_gmt":"2026-10-03T09:24:22","slug":"kriza-e-naftes-ndez-perplasjen-shba-be-uashingtoni-kerkon-hapjen-e-rezervave-evropiane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=54512","title":{"rendered":"Kriza e naft\u00ebs ndez p\u00ebrplasjen SHBA\u2013BE: Uashingtoni k\u00ebrkon hapjen e rezervave evropiane"},"content":{"rendered":"<p>Shkruna: Nefail Emini<br \/>\nZyrtar\u00ebt e Bashkimit Evropian zhvilluan nj\u00eb takim urgjent, pasi administrata e Donald Trumpit i b\u00ebri presion Evrop\u00ebs q\u00eb t\u00eb v\u00ebr\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim rezervat e saj strategjike t\u00eb naft\u00ebs, me synimin p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar rritjen e ndjeshme t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb karburanteve n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<br \/>\nLufta SHBA\u2013Izrael kund\u00ebr Iranit, krahas luft\u00ebs Rusi\u2013Ukrain\u00eb, ka ushtruar presion t\u00eb fort\u00eb mbi tregjet globale t\u00eb energjis\u00eb dhe ka kontribuar n\u00eb rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb naft\u00ebs. Kjo situat\u00eb po krijon gjithashtu kosto politike p\u00ebr administrat\u00ebn Trump, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb mesmandatit.<\/p>\n<p>N\u00eb Shtetet e Bashkuara, \u00e7mimet e karburanteve jan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm, duke arritur jav\u00ebn e kaluar nj\u00eb nivel rekord prej 6.53 dollar\u00ebsh p\u00ebr gallon, ose rreth 1.73 dollar\u00eb p\u00ebr lit\u00ebr, duke pasur parasysh se nj\u00eb gallon amerikan p\u00ebrmban 3.78 litra. Sipas Komisionit Evropian, edhe n\u00eb Evrop\u00eb \u00e7mimi mesatar i karburantit ka arritur nj\u00eb nivel historik prej 2.24 eurosh p\u00ebr lit\u00ebr.<br \/>\nPresioni i SHBA-s\u00eb ndaj Ukrain\u00ebs<br \/>\nN\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, administrata Trump i ka b\u00ebr\u00eb presion Ukrain\u00ebs p\u00ebr t\u00eb kufizuar sulmet ndaj objekteve t\u00eb industris\u00eb ruse t\u00eb naft\u00ebs. Gjat\u00eb nj\u00eb bisede telefonike me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky n\u00eb mesin e shtatorit, Trumpi theksoi se b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr \u201cnaft\u00eb, naft\u00eb, naft\u00eb\u201d, duke n\u00ebnvizuar shqet\u00ebsimin e tij p\u00ebr ndikimin e sulmeve ukrainase ndaj sektorit energjetik rus dhe pasojat e mundshme t\u00eb tyre mbi furnizimin global dhe \u00e7mimet e naft\u00ebs.<\/p>\n<p>Trump thirrje Evrop\u00ebs p\u00eb ti liruar rezervat e tyre strategjike<\/p>\n<p>Presidenti Trump ka deklaruar se u ka k\u00ebtkuar vendeve evropiane t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim menj\u00ebher\u00eb rezervat e tyre strategjike t\u00eb naft\u00ebs, n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb ulur presionin mbi tregun global t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, i b\u00ebri thirrje Evrop\u00ebs q\u00eb \u201cmenj\u00ebher\u00eb\u201d t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb rezervat e saj strategjike. Nd\u00ebrkoh\u00eb, Sekretari i Energjis\u00eb i SHBA-s\u00eb, Chris Wright, u ka k\u00ebrkuar vendeve evropiane t\u00eb lirojn\u00eb rreth 120 milion\u00eb fu\u00e7i naft\u00eb nga rezervat e tyre gjat\u00eb nj\u00eb periudhe tremujore, me synimin p\u00ebr t\u00eb frenuar rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb naft\u00ebs, ose, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, t\u00eb p\u00ebrballen me kufizime t\u00eb mundshme t\u00eb eksporteve.<br \/>\nGjermania dhe Franca disponojn\u00eb rezervat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb naft\u00ebs dhe produkteve t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb, sipas statistikave zyrtare t\u00eb Eurostatit.<br \/>\nRregulloret e Bashkimit Evropian k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb shtetet an\u00ebtare t\u00eb mbajn\u00eb rezerva t\u00eb detyrueshme nafte n\u00eb nj\u00eb nivel q\u00eb mbulon t\u00eb pakt\u00ebn 90 dit\u00eb importe neto ose 61 dit\u00eb konsum t\u00eb brendsh\u00ebm, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb nivelit q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lart\u00eb.<br \/>\nP\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebtyre k\u00ebrkesave, Bashkimi Evropian disponon rezerva strategjike nafte duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se Shtetet e Bashkuara: rreth 37.5 milion\u00eb ton\u00eb, krahasuar me 14.1 milion\u00eb ton\u00eb n\u00eb SHBA.<br \/>\nMegjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht k\u00ebtyre rezervave t\u00eb konsiderueshme, Evropa mbetet shum\u00eb e varur nga importet e naft\u00ebs dhe produkteve energjetike nga Shtetet e Bashkuara. Tashm\u00eb, Uashingtoni po k\u00ebrc\u00ebnon t\u00eb \u201cmbyll\u00eb rubinetin\u201d p\u00ebr Evrop\u00ebn, duke e rritur m\u00eb tej presionin mbi tregun evropian.<br \/>\nEksportet amerikane t\u00eb naft\u00ebs drejt Evrop\u00ebs p\u00ebrb\u00ebnin rreth 41% n\u00eb shtator, nd\u00ebrsa zyrtar\u00ebt evropian\u00eb deklaruan se Shtetet e Bashkuara siguruan rreth gjysm\u00ebn e importeve evropiane n\u00eb gusht.<br \/>\nP\u00ebrplasja brenda BE-s\u00eb p\u00ebr rezervat strategjike<br \/>\nPik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb po shfaqen edhe dallimet mes kryeqyteteve evropiane. Zyrtar\u00ebt francez\u00eb propozuan nj\u00eb lirim t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb rezervave strategjike t\u00eb naft\u00ebs dhe produkteve t\u00eb saj gjat\u00eb bisedimeve emergjente t\u00eb zhvilluara sot, pasi Uashingtoni u k\u00ebrkoi vendeve evropiane t\u00eb p\u00ebrdorin rezervat e tyre ose t\u00eb p\u00ebrballen me mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb ndalimi potencialisht paralizues t\u00eb eksporteve t\u00eb karburanteve.<\/p>\n<p>Berlini, nga ana tjet\u00ebr, ka shfaqur nj\u00eb qasje m\u00eb t\u00eb rezervuar dhe ka hezituar t\u00eb liroj\u00eb ndonj\u00eb sasi nga rezervat e veta. Gjermania dhe vende t\u00eb tjera evropiane nuk duan q\u00eb rezervat strategjike t\u00eb p\u00ebrdoren thjesht si instrument p\u00ebr t\u00eb ndikuar mbi \u00e7mimet n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Q\u00ebndrimi i tyre \u00ebsht\u00eb se rezervat duhet t\u00eb vihen n\u00eb p\u00ebrdorim vet\u00ebm n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi real ndaj siguris\u00eb s\u00eb furnizimit.<br \/>\nKjo p\u00ebrplasje e hap nj\u00eb debat m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb brenda Bashkimit Evropian: deri ku duhet t\u00eb p\u00ebrdoren rezervat strategjike p\u00ebr t\u00eb zbutur nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb \u00e7mimeve dhe, mbi t\u00eb gjitha, kush duhet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb momentin kur ato duhet t\u00eb lirohen? P\u00ebr Evrop\u00ebn, \u00e7\u00ebshtja nuk lidhet vet\u00ebm me \u00e7mimin e naft\u00ebs, por edhe me sigurin\u00eb energjetike, var\u00ebsin\u00eb nga furnizuesit e jasht\u00ebm dhe aft\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr t\u00eb ruajtur nj\u00eb rezerv\u00eb strategjike n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrprerjeje reale t\u00eb furnizimeve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruna: Nefail Emini Zyrtar\u00ebt e Bashkimit Evropian zhvilluan nj\u00eb takim urgjent, pasi administrata e Donald&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54515,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,32],"tags":[],"class_list":["post-54512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed","category-top-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54512"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54516,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54512\/revisions\/54516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}