{"id":56908,"date":"2026-10-14T11:07:28","date_gmt":"2026-10-14T09:07:28","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=56908"},"modified":"2026-10-14T11:07:28","modified_gmt":"2026-10-14T09:07:28","slug":"sulm-kibernetik-ne-350-supermarkete-ne-france","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=56908","title":{"rendered":"Sulm kibernetik n\u00eb 350 supermarkete n\u00eb Franc\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb sulm i pazakont\u00eb kibernetik ka goditur t\u00eb pakt\u00ebn 350 supermarkete n\u00eb Franc\u00eb, duke shkaktuar probleme t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb sistemet e ftohjes dhe duke detyruar hedhjen e tonelatave me mish, peshk dhe produkte t\u00eb ngrira. Deri m\u00eb tani, askush nuk e ka marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr sulmin dhe nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkuar asnj\u00eb shp\u00ebrblim, \u00e7ka e b\u00ebn edhe m\u00eb misterioze ngjarjen.<\/p>\n<p>Sulmi ndodhi gjat\u00eb nat\u00ebs mes s\u00eb diel\u00ebs dhe s\u00eb h\u00ebn\u00ebs, kur hakerat arrit\u00ebn t\u00eb merrnin kontrollin nga distanca t\u00eb sistemeve t\u00eb ftohjes n\u00eb supermarkete t\u00eb disa prej rrjeteve m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb vend, p\u00ebrfshir\u00eb Carrefour, Monoprix, Intermarch\u00e9 dhe Coop\u00e9rative U. Si pasoj\u00eb, frigorifer\u00ebt u nxeh\u00ebn, duke rrezikuar sasi t\u00eb m\u00ebdha ushqimesh q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ruajtje n\u00eb temperatura t\u00eb ul\u00ebta.<\/p>\n<p>Prokuroria e Parisit ka nisur nj\u00eb hetim p\u00ebr t\u00eb zbuluar autor\u00ebt dhe m\u00ebnyr\u00ebn se si u krye sulmi. N\u00eb hetime \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe agjencia franceze p\u00ebr sigurin\u00eb kibernetike, e cila po p\u00ebrpiqet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb origjin\u00ebn e sulmit dhe t\u00eb kuptoj\u00eb se si u arrit t\u00eb merrej kontrolli i sistemeve t\u00eb ftohjes.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb i shqet\u00ebson m\u00eb shum\u00eb hetuesit \u00ebsht\u00eb fakti se sulmi nuk shoq\u00ebrohet me k\u00ebrkesa p\u00ebr para dhe as nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb ndonj\u00eb mesazh politik. Zakonisht, grupet kriminale q\u00eb kryejn\u00eb sulme t\u00eb tilla k\u00ebrkojn\u00eb para p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb sulmin ose p\u00ebr t\u00eb rikthyer sistemet n\u00eb funksion, nd\u00ebrsa grupet me motive politike shpesh e marrin publikisht p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr veprimet e tyre. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, nuk ka ndodhur asnj\u00ebra.<\/p>\n<p>Dyshimet jan\u00eb shtuar edhe p\u00ebr shkak t\u00eb situat\u00ebs s\u00eb tensionuar t\u00eb siguris\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb. Qeveria franceze ka ngritur nivelin e alarmit p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimeve lidhur me operacionet hibride ruse. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, nj\u00eb pjes\u00eb e dyshimeve jan\u00eb drejtuar nga Moska, por deri tani nuk ka prova q\u00eb konfirmojn\u00eb p\u00ebrfshirjen e Rusis\u00eb n\u00eb sulmin ndaj supermarketeve.<\/p>\n<p>Presidenti francez Emmanuel Macron ka zhvilluar s\u00eb fundmi takime me drejtuesit e partive politike dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e sh\u00ebrbimeve t\u00eb inteligjenc\u00ebs p\u00ebr t\u00eb diskutuar rritjen e k\u00ebrc\u00ebnimeve. Nd\u00ebrkoh\u00eb, autoritetet kan\u00eb k\u00ebrkuar shtimin e masave t\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr infrastrukturat kritike dhe objektet e r\u00ebnd\u00ebsishme, p\u00ebr t\u2019i mbrojtur ato nga sulmet kibernetike, sabotazhet dhe sulmet me dron\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas ekspert\u00ebve t\u00eb siguris\u00eb, sulme t\u00eb tilla mund t\u00eb shkaktojn\u00eb d\u00ebme t\u00eb m\u00ebdha edhe pa p\u00ebrdorur teknologji ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb avancuar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, problemi mund t\u00eb jet\u00eb lidhur me sistemet e vjetruara t\u00eb kontrollit t\u00eb frigorifer\u00ebve, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve p\u00ebrdornin pajisje t\u00eb prodhuara nga kompania daneze Danfoss. Disa prej k\u00ebtyre sistemeve nuk ishin p\u00ebrdit\u00ebsuar, nd\u00ebrsa prodhuesi kishte k\u00ebshilluar m\u00eb her\u00ebt klient\u00ebt t\u00eb instalonin versionet m\u00eb t\u00eb reja t\u00eb programeve ose t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsonin pajisjet e vjetra.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht kjo e b\u00ebn ngjarjen shqet\u00ebsuese p\u00ebr autoritetet franceze: nj\u00eb dob\u00ebsi teknike n\u00eb pajisje t\u00eb zakonshme mund t\u00eb shkaktoj\u00eb pasoja t\u00eb m\u00ebdha ekonomike dhe t\u00eb ndikoj\u00eb drejtp\u00ebrdrejt te qytetar\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat dit\u00eb, nj\u00eb problem informatik goditi edhe grupin holandez Ahold Delhaize, i cili zot\u00ebron supermarkete n\u00eb Holand\u00eb dhe n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Megjithat\u00eb, Qendra Komb\u00ebtare Holandeze p\u00ebr Sigurin\u00eb Kibernetike ka p\u00ebrjashtuar nj\u00eb lidhje mes k\u00ebtij incidenti dhe sulmit n\u00eb Franc\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, autor\u00ebt e sulmit mbeten t\u00eb panjohur, nd\u00ebrsa hetuesit po p\u00ebrpiqen t\u00eb zbulojn\u00eb n\u00ebse b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb veprim kriminal, nj\u00eb sabotazh t\u00eb organizuar apo nj\u00eb operacion me motive t\u00eb tjera.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb sulm i pazakont\u00eb kibernetik ka goditur t\u00eb pakt\u00ebn 350 supermarkete n\u00eb Franc\u00eb, duke shkaktuar&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":56911,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-56908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56912,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56908\/revisions\/56912"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/56911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}