{"id":5743,"date":"2026-04-24T09:11:48","date_gmt":"2026-04-24T09:11:48","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=5743"},"modified":"2026-04-24T09:11:48","modified_gmt":"2026-04-24T09:11:48","slug":"deri-ne-4-milione-dollare-per-te-kaluar-kanalin-e-panamase-shkak-bllokimi-i-ngushtices-se-hormuzit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=5743","title":{"rendered":"Deri n\u00eb 4 milion\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr t\u00eb kaluar Kanalin e Panamas\u00eb, shkak bllokimi i Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit"},"content":{"rendered":"<p>Bizneset kan\u00eb shpenzuar deri n\u00eb 4 milion\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur anije p\u00ebrmes Kanalit t\u00eb Panamas\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Ngushtica e Hormuzit \u00ebsht\u00eb praktikisht e mbyllur, sipas Autoritetit t\u00eb Kanalit t\u00eb Panamas\u00eb, n\u00eb nj\u00eb veprim q\u00eb ka krijuar nj\u00eb ndryshim sizmik n\u00eb flukset tregtare globale.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa kalimi n\u00ebp\u00ebr rrug\u00ebn ujore zakonisht b\u00ebhet me nj\u00eb tarif\u00eb fikse n\u00ebp\u00ebrmjet rezervimeve, kompanit\u00eb pa rezervime mund t\u00eb kalojn\u00eb duke paguar nj\u00eb tarif\u00eb shtes\u00eb n\u00eb nj\u00eb ankand p\u00ebr slotet, t\u00eb cilat i jepen ofertuesit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb presin me dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra pran\u00eb brigjeve t\u00eb Panama City-t.<\/p>\n<p>Ky \u00e7mim \u00ebsht\u00eb rritur ndjesh\u00ebm n\u00eb jav\u00ebt e fundit, nd\u00ebrsa Irani dhe Shtetet e Bashkuara kan\u00eb bllokuar rrug\u00ebn kryesore t\u00eb transportit detar, Ngushtic\u00ebn e Hormuzit, dhe k\u00ebrkesa p\u00ebr k\u00ebto vende \u00ebsht\u00eb rritur ndjesh\u00ebm. Anijet kan\u00eb udh\u00ebtuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrmes Kanalit t\u00eb Panamas\u00eb, pasi d\u00ebrgesat ridrejtohen dhe bler\u00ebsit blejn\u00eb nga vende t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb shmangur tregtin\u00eb p\u00ebrmes rrug\u00ebs ujore tashm\u00eb t\u00eb pabes\u00eb t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme.<\/p>\n<p>\u201cMe t\u00eb gjitha bombardimet, raketat, dron\u00ebt&#8230; kompanit\u00eb po thon\u00eb se \u00ebsht\u00eb m\u00eb e sigurt dhe m\u00eb pak e kushtueshme t\u00eb kalosh Kanalin e Panamas\u00eb\u201d, tha Rodrigo Noriega, avokat dhe analist n\u00eb Panama City. \u201cE gjith\u00eb kjo po ndikon n\u00eb zinxhir\u00ebt global\u00eb t\u00eb furnizimit.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Noriega tha se qeveria e Panamas\u00eb po \u201cmaksimizon at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb fitoj\u00eb nga Kanali i Panamas\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7mimi mesatar p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00ebp\u00ebr kanal varion midis 300,000 dhe 400,000 dollar\u00ebve, var\u00ebsisht nga anija. M\u00eb par\u00eb, p\u00ebr t\u00eb kaluar m\u00eb her\u00ebt, bizneset paguanin 250,000 deri n\u00eb 300,000 dollar\u00eb shtes\u00eb. N\u00eb jav\u00ebt e fundit, kostoja mesatare shtes\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb rreth 425,000 dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Ricaurte V\u00e1squez, administratori i kanalit, tha se nj\u00eb kompani tjet\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebn nuk do ta p\u00ebrmendte, pagoi 4 milion\u00eb dollar\u00eb shtes\u00eb kur anija e saj e karburantit duhej t\u00eb ndryshonte destinacionin e saj p\u00ebr shkak t\u00eb tensioneve t\u00eb vazhdueshme gjeopolitike.<\/p>\n<p>\u201cIshte nj\u00eb anije q\u00eb transportonte karburant p\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb dhe ata e ridrejtuan at\u00eb n\u00eb Singapor, dhe duhej t\u00eb shkonte atje sepse Singaporit po i mbaron karburanti\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Kompani t\u00eb tjera t\u00eb naft\u00ebs paguan nj\u00eb shum\u00eb prej 3 milion\u00eb dollar\u00ebsh p\u00ebrve\u00e7 tarif\u00ebs s\u00eb kalimit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar kalimin e tyre p\u00ebrball\u00eb \u00e7mimeve n\u00eb rritje t\u00eb naft\u00ebs.<\/p>\n<p>V\u00e1squez tha se anijet nuk jan\u00eb grumbulluar n\u00eb kanal, por p\u00ebrkundrazi kostot mund t&#8217;i atribuohen nd\u00ebrrimeve t\u00eb minut\u00ebs s\u00eb fundit dhe urgjenc\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe nga anijet q\u00eb duhet t\u00eb shkojn\u00eb nga nj\u00eb pik\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn m\u00eb shpejt p\u00ebr shkak t\u00eb kaosit m\u00eb t\u00eb madh tregtar.<\/p>\n<p>V\u00e1squez theksoi se kostot nuk ishin nj\u00eb norm\u00eb e p\u00ebrgjithshme tregu, por m\u00eb tep\u00ebr nj\u00eb kosto e p\u00ebrkohshme e mbajtur mbi supet e kompanive.<\/p>\n<p>\u00abAta vendosin se sa i lart\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb \u00e7mimi\u00bb, tha V\u00e1squez.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb q\u00eb po fiton m\u00eb shum\u00eb para nga biznesi i ri, qeveria e Panamas\u00eb \u00ebsht\u00eb goditur gjithashtu nga lufta gjeopolitike.<\/p>\n<p>T\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn, ministria e jashtme e vendit akuzoi Iranin p\u00ebr sekuestrimin e paligjsh\u00ebm t\u00eb nj\u00eb anijeje me flamur t\u00eb Panamas\u00eb nga kompania italiane, MSC Francesca, n\u00eb Ngushtic\u00ebn e Hormuzit.<\/p>\n<p>Panamaja, nj\u00eb vend me nj\u00eb nga regjistrat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb anijeve n\u00eb bot\u00eb, tha se anija u \u201cmor me forc\u00eb\u201d nga Irani. Nuk ishte menj\u00ebher\u00eb e qart\u00eb n\u00ebse anija mbeti n\u00ebn autoritetin iranian.<\/p>\n<p>\u201cKjo p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb sulm serioz ndaj siguris\u00eb detare dhe p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzim t\u00eb panevojsh\u00ebm, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare po mb\u00ebshtet q\u00eb Ngushtica e Hormuzit t\u00eb mbetet e hapur p\u00ebr lundrim nd\u00ebrkomb\u00ebtar pa k\u00ebrc\u00ebnime apo detyrim t\u00eb \u00e7far\u00ebdo lloji\u201d, tha kompania.<\/p>\n<p>Noriega, analisti, tha se shuma q\u00eb kompanit\u00eb po paguajn\u00eb p\u00ebr t\u00eb kaluar Kanalin e Panamas\u00eb mund t\u00eb rritet vet\u00ebm n\u00ebse konflikti vazhdon t\u00eb zgjatet, pasi \u00e7mimet e naft\u00ebs tashm\u00eb po rriten ndjesh\u00ebm. \u00c7mimi i nj\u00eb fu\u00e7ie nafte t\u00eb pap\u00ebrpunuar Brent u rrit p\u00ebr pak koh\u00eb mbi 107 dollar\u00eb k\u00ebt\u00eb jav\u00eb, nga rreth 66 dollar\u00eb p\u00ebr fu\u00e7i nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cAskush nuk i parashikoi efektet e mundshme q\u00eb (lufta) do t\u00eb kishte n\u00eb tregtin\u00eb globale\u201d, tha Noriega.\/ AP.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bizneset kan\u00eb shpenzuar deri n\u00eb 4 milion\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur anije p\u00ebrmes Kanalit t\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":5746,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-5743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5747,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5743\/revisions\/5747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}