{"id":57886,"date":"2026-10-17T14:37:23","date_gmt":"2026-10-17T12:37:23","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=57886"},"modified":"2026-10-17T14:37:23","modified_gmt":"2026-10-17T12:37:23","slug":"kercenimi-rus-ndaj-gjermanise-sa-serioz-eshte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=57886","title":{"rendered":"K\u00ebrc\u00ebnimi rus ndaj Gjermanis\u00eb: Sa serioz \u00ebsht\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p>Ekspert\u00ebt besojn\u00eb se Gjermania duhet t\u00eb p\u00ebrgatitet m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr provokimet ruse. Dhe ata paralajm\u00ebrojn\u00eb kund\u00ebr ides\u00eb se nd\u00ebrprerja e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr Ukrain\u00ebn do ta b\u00ebnte Gjermanin\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurt.<\/p>\n<p>Paralajm\u00ebrimet se nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim rus k\u00ebrc\u00ebnon gjithashtu Gjermanin\u00eb po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb shpeshta. Presidenti i Zyr\u00ebs Federale p\u00ebr Mbrojtjen e Kushtetut\u00ebs, Sinan Selen, deklaroi t\u00eb h\u00ebn\u00ebn m\u00eb 12 tetor n\u00eb Berlin se sulmet e fshehta dhe p\u00ebrpjekjet p\u00ebr destabilizim t\u00eb kryera nga Rusia  kund\u00ebr Gjermanis\u00eb dhe shteteve t\u00eb tjera evropiane \u201cnuk jan\u00eb nj\u00eb tendenc\u00eb kalimtare, por nj\u00eb sulm hibrid afatgjat\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Sipas Selen-it, k\u00ebrc\u00ebnimi rus nuk do t\u00eb zhdukej as me p\u00ebrfundimin e luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb. \u201cP\u00ebr Rusin\u00eb, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb rishikim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb hart\u00ebs s\u00eb Evrop\u00ebs dhe t\u00eb rolit t\u00eb saj brenda Evrop\u00ebs dhe n\u00eb politik\u00ebn globale. \u2018 Ne do t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb p\u00ebrballemi me agresion nga Rusia jo vet\u00ebm n\u00eb Ukrain\u00eb, por edhe n\u00eb shtetet baltike, Poloni dhe, mbi t\u00eb gjitha, n\u00eb Gjermani.\u201d<br \/>\nRusia \u00ebsht\u00eb ende e angazhuar n\u00eb Ukrain\u00eb \u2013 p\u00ebr momentin<br \/>\nMinistri i Brendsh\u00ebm Alexander Dobrindt tani e p\u00ebrshkruan situat\u00ebn e k\u00ebrc\u00ebnimit me k\u00ebto fjal\u00eb: \u2018Vendi yn\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb luft\u00eb, por ne jemi objektivi i p\u00ebrditsh\u00ebm i nj\u00eb lufte hibride. \u2018  Q\u00ebllimi i Rusis\u00eb , tha ai, nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb mund\u00eb Gjermanin\u00eb ushtarakisht, \u2018por t\u00eb na n\u00ebnshtroj\u00eb politikisht dhe nga pik\u00ebpamja sociale\u2019.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ekspert\u00ebt e siguris\u00eb nuk jan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb bindur se Rusia synon v\u00ebrtet vet\u00ebm ndikim politik dhe social. Q\u00eb n\u00eb vitin e kaluar, studiuesi i shkencave politike Carlo Masala deklaroi n\u00eb programin e ARD-s\u00eb \u2018Maischberger\u2019: \u2018Rusia po p\u00ebrgatitet p\u00ebr nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb madhe.\u2019 Dhe ai nuk po i referohej vet\u00ebm nj\u00eb lufte kibernetike. Inspektori i P\u00ebrgjithsh\u00ebm Carsten Breuer, oficeri m\u00eb i lart\u00eb i Bundeswehr-it, e mb\u00ebshtet k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, Rusia mbetet shum\u00eb e angazhuar n\u00eb Ukrain\u00eb. Sipas Sekretarit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb NATO-s, Mark Rutte, aktualisht nuk ka asnj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim ushtarak t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm p\u00ebr territorin e NATO-s.  Megjithat\u00eb, sipas vler\u00ebsimeve q\u00eb p\u00ebrputhen t\u00eb ekspert\u00ebve ushtarak\u00eb, sh\u00ebrbimeve t\u00eb inteligjenc\u00ebs evropiane dhe Ministris\u00eb Federale t\u00eb Mbrojtjes s\u00eb Gjermanis\u00eb, Rusia do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje, m\u00eb e vonta deri n\u00eb vitin 2029, p\u00ebrsa i p\u00ebrket fuqis\u00eb njer\u00ebzore dhe pajisjeve, t\u00eb zhvilloj\u00eb nj\u00eb luft\u00eb konvencionale kund\u00ebr NATO-s. Industria ruse e armatimit po punon me kapacitet t\u00eb plot\u00eb. Dhe Moska planifikon t\u00eb rris\u00eb personelin e saj ushtarak n\u00eb 1.5 milion\u00eb ushtar\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, megjithat\u00eb, situata \u00ebsht\u00eb ndryshe, sipas Stefan Meister-it, ekspert p\u00ebr Evrop\u00ebn Lindore n\u00eb Shoq\u00ebrin\u00eb Gjermane p\u00ebr Politik\u00eb t\u00eb Jashtme: \u201cMendoj se Rusia aktualisht nuk ka interes t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb nj\u00eb konflikt ushtarak t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me NATO-n. Ajo d\u00ebshiron t\u00eb testoj\u00eb NATO-n dhe gjithashtu t\u00eb demonstroj\u00eb fuqin\u00eb e saj,\u201d i tha ai DW.<\/p>\n<p>Nj\u00eb p\u00ebrballje ushtarake aksidentale?<br \/>\nMarrim, p\u00ebr shembull, sulmin e d\u00ebshtuar me dron bomb\u00eb kund\u00ebr nj\u00eb avioni transportues ukrainas n\u00eb aeroportin Leipzig-Halle n\u00eb gusht. Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e ndihm\u00ebs ushtarake t\u00eb destinuar p\u00ebr Ukrain\u00ebn kalon p\u00ebrmes Leipzig-ut. Pak m\u00eb von\u00eb, qeveria federale gjermane u bind se Rusia q\u00ebndronte pas sulmit dhe e b\u00ebri publike k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Pse u synua posa\u00e7\u00ebrisht Gjermania? \u201cMendoj se Gjermania ka qen\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb objektiv kryesor p\u00ebr ndikimin rus dhe luft\u00ebn hibride. Rusia e konsideron Gjermanin\u00eb si \u00e7el\u00ebsin e vendimmarrjes evropiane. Gjermania tani luan nj\u00eb rol kryesor n\u00eb mb\u00ebshtetjen e Ukrain\u00ebs,\u201d tha eksperti i siguris\u00eb Nico Lange p\u00ebr DW.<\/p>\n<p>Akuzimi i Rusis\u00eb nga qeveria gjermane u ndoq nga nj\u00eb p\u00ebrg\u00ebnjeshtrim i zem\u00ebruar nga Moska. Ministri i Jasht\u00ebm Sergej Lavrov deklaroi se kjo sh\u00ebnoi \u201cfillimin e nj\u00eb lufte t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u2018. Megjithat\u00eb, nuk ka pasur asnj\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzim t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, sipas Stefan Meister-it, ekziston ende rreziku q\u00eb situata t\u00eb dal\u00eb jasht\u00eb kontrollit pas nj\u00eb provokimi rus dhe kund\u00ebrmasave p\u00ebrkat\u00ebse: \u2018Ju rr\u00ebzoni pa dashje nj\u00eb avion q\u00eb doje ta largoje, dhe kjo shkakton nj\u00eb reagim zinxhir. Por nuk mendoj se Rusia aktualisht synon nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu, por m\u00eb tep\u00ebr provokime, p\u00ebr\u00e7arje dhe b\u00ebrjen t\u00eb pasigurt\u00eb t\u00eb popullat\u00ebs.\u201d<\/p>\n<p>AfD: m\u00eb shum\u00eb para p\u00ebr Gjermanin\u00eb pa mb\u00ebshtetje p\u00ebr Ukrain\u00ebn<br \/>\nJo t\u00eb gjith\u00eb e mb\u00ebshtesin mendimin se Gjermania \u00ebsht\u00eb n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnim nga Rusia \u2013 ose besojn\u00eb se ky k\u00ebrc\u00ebnim mund t\u00eb shmanget. Politikan\u00ebt, ve\u00e7an\u00ebrisht brenda AfD-s\u00eb \u2013 disa prej t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb t\u00eb ekstremit t\u00eb djatht\u00eb \u2013 si dhe BSW, parti populiste e majt\u00eb, duan t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me Rusin\u00eb pavar\u00ebsisht luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, t\u00eb rifillojn\u00eb furnizimet me energji ruse dhe t\u00eb ndalojn\u00eb mb\u00ebshtetjen p\u00ebr Ukrain\u00ebn. Tino Chrupalla i AfD-s\u00eb tha n\u00eb fillim t\u00eb shtatorit gjat\u00eb fushat\u00ebs p\u00ebr zgjedhjet rajonale: \u201cNjer\u00ebzit jan\u00eb lodhur me k\u00ebt\u00eb shkall\u00ebzim, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ndaj Rusis\u00eb, dhe me miliardat q\u00eb po shp\u00ebrdorohen atje p\u00ebr nj\u00eb sistem q\u00eb, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, financohet me parat\u00eb e tatimpaguesve gjerman\u00eb. Njer\u00ebzve u ka ardhur n\u00eb maj\u00eb t\u00eb hund\u00ebs.\u201d<\/p>\n<p>Mesazhi zuri vend. AfD-ja arriti fitore t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb t\u00eb treja zgjedhjet rajonale. N\u00eb Saksoni-Anhalt, ajo u b\u00eb pa dyshim forca kryesore politike dhe mund t\u00eb udh\u00ebheq\u00eb atje qeverin\u00eb rajonale n\u00eb t\u00eb ardhmen. Kjo do t\u00eb ishte nj\u00eb premier\u00eb n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>Roderich Kiesewetter, politikan i CDU p\u00ebr sigurin\u00eb, megjithat\u00eb i tha DW-s\u00eb se nuk ekziston lidhja e pretenduar nga AfD dhe BSW, argumenti i tyre se ndalimi i ndihm\u00ebs p\u00ebr Ukrain\u00ebn do t\u00eb thot\u00eb siguri m\u00eb e madhe dhe, rrjedhimisht, m\u00eb shum\u00eb burime p\u00ebr politik\u00ebn sociale gjermane:<\/p>\n<p>\u201cShpenzimet p\u00ebr arsimin, politik\u00ebn sociale dhe infrastruktur\u00ebn jan\u00eb t\u00eb mundura vet\u00ebm n\u00ebse jetojm\u00eb n\u00eb liri dhe demokraci, dhe mbi t\u00eb gjitha n\u00eb siguri. Kushdo q\u00eb beson se do t\u00eb kemi m\u00eb shum\u00eb para p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet sociale n\u00ebse ndalojm\u00eb mb\u00ebshtetjen p\u00ebr Ukrain\u00ebn dhe i lejojm\u00eb Rusis\u00eb t\u00eb veproj\u00eb si t\u00eb doj\u00eb, ose gabon r\u00ebnd\u00eb, ose vepron si mjet i propagand\u00ebs ruse.\u201d<\/p>\n<p>Mentalitet pacicifist prej disa dekadash<br \/>\nBazuar n\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit, Bundeswehr aktualisht po p\u00ebrjeton nj\u00eb program t\u00eb gjer\u00eb modernizimi, t\u00eb financuar me burime t\u00eb konsiderueshme. Megjithat\u00eb, Bundeswehr po has v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb gjetur mjaftuesh\u00ebm rekrut\u00eb p\u00ebr rritjen e planifikuar t\u00eb numrit t\u00eb personelit. Nx\u00ebn\u00ebsit e shkollave po protestojn\u00eb kund\u00ebr sh\u00ebrbimit ushtarak t\u00eb detyruesh\u00ebm \u2013 ashtu si\u00e7 protestuan s\u00eb fundmi n\u00eb favor t\u00eb nj\u00eb mbrojtjeje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb klim\u00ebs. Ministri i Mbrojtjes, Boris Pistorius (SPD), u kritikua gjithashtu nga an\u00ebtar\u00eb t\u00eb partis\u00eb s\u00eb tij kur deklaroi se Gjermania duhet t\u00eb jet\u00eb \u2018e aft\u00eb p\u00ebr luft\u00eb\u2019. P\u00ebr shum\u00ebk\u00ebnd, kjo ting\u00ebllonte tep\u00ebr luftarake.<\/p>\n<p>A \u00ebsht\u00eb Gjermania e p\u00ebrgatitur p\u00ebr nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim, p\u00ebrfshir\u00eb edhe at\u00eb ushtarak?<br \/>\nStefan Meister beson: \u201cAjo nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrgatitur mir\u00eb as ushtarakisht, as n\u00eb sfer\u00ebn civile, dhe as popullsia nuk \u00ebsht\u00eb mend\u00ebrisht e p\u00ebrgatitur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Mund t\u00eb shihni protestat kund\u00ebr sh\u00ebrbimit ushtarak t\u00eb detyruesh\u00ebm dhe kund\u00ebr ushtris\u00eb, t\u00eb cilat vazhdojn\u00eb t\u00eb zhvillohen edhe pse Gjermanis\u00eb i duhet sh\u00ebrbimi ushtarak i detyruesh\u00ebm. Ne jemi rritur p\u00ebr dekada n\u00eb k\u00ebt\u00eb kultur\u00eb t\u00eb pacifizmit dhe brenda nj\u00eb zone t\u00eb rehatis\u00eb. Mendoj se q\u00ebndrueshm\u00ebria e shoq\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e kufizuar, por mbi t\u00eb gjitha, ne absolutisht nuk jemi p\u00ebrgatitur mend\u00ebrisht p\u00ebr luft\u00eb as nuk jemi gati ta p\u00ebrballojm\u00eb at\u00eb. \u201c<\/p>\n<p>Kancelari Friedrich Merz dhe CDU-ja e tij po p\u00ebrballen me presion politik n\u00eb rritje, ve\u00e7an\u00ebrisht nga e djathta, p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar mb\u00ebshtetjen p\u00ebr Ukrain\u00ebn. Por Merz nuk lodhet kurr\u00eb duke theksuar se, n\u00ebn drejtimin e tij, Ukraina do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb marr\u00eb mb\u00ebshtetje. Edhe siguria e Gjermanis\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, ai udh\u00ebtoi s\u00eb fundmi n\u00eb Kiev ku, s\u00eb bashku me presidentin ukrainas Volodimir Zelenski, pati mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shihte me syt\u00eb e tij shkall\u00ebn e shkat\u00ebrrimit t\u00eb shkaktuar nga Rusia.<\/p>\n<p>Por kjo gjithashtu do t\u00eb thot\u00eb se k\u00ebrc\u00ebnimi rus do t\u00eb vazhdoj\u00eb dhe madje do t\u00eb intensifikohet, shpjegon Stefan Meister i K\u00ebshillit Gjerman p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebniet e Jashtme: \u201cBesoj se do t\u00eb shohim nj\u00eb rritje t\u00eb madhe t\u00eb k\u00ebtij lloji sulmesh (si ai n\u00eb Leipzig) dhe provokimeve me dron\u00eb. Do t\u00eb shohim sulme ndaj infrastruktur\u00ebs, dhe madje edhe ndaj personave t\u00eb caktuar brenda kompleksit ushtarako-industrial. Besoj se ky \u00ebsht\u00eb rreziku i v\u00ebrtet\u00eb, konkret me t\u00eb cilin p\u00ebrballet aktualisht Gjermania n\u00eb muajt n\u00eb vijim.\u201d\/DW\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert\u00ebt besojn\u00eb se Gjermania duhet t\u00eb p\u00ebrgatitet m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr provokimet ruse. Dhe ata paralajm\u00ebrojn\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":57889,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,2],"tags":[],"class_list":["post-57886","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57886"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57890,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57886\/revisions\/57890"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/57889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}