QEVERIA P\u00cbRBALL\u00cb RINIS\u00cb: KUR PUSHTETI P\u00cbRBALLET ME KUFIJT\u00cb E LIGJIT<\/p>\n
Isuf B.Bajrami<\/p>\n
Legjitimiteti politik nuk matet me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta kontrolluar kund\u00ebrshtimin, por me m\u00ebnyr\u00ebn se si qeveria reagon ndaj pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb qytetare, garanton lirit\u00eb demokratike dhe mban p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr ushtrimin e pushtetit.<\/p>\n
Ngjarjet gjat\u00eb protestave n\u00eb Shqip\u00ebri e rikthejn\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb debatit nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje thelb\u00ebsore p\u00ebr funksionimin e demokracis\u00eb: p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb garantuar rendin publik pa cenuar t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb themelore t\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n
Raportimet p\u00ebr p\u00ebrdorimin e forc\u00ebs ndaj protestuesve, ve\u00e7an\u00ebrisht ndaj t\u00eb rinjve dhe t\u00eb miturve, nuk mund t\u00eb trajtohen vet\u00ebm si \u00e7\u00ebshtje e menaxhimit policor. Ato k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb politike, t\u00eb standardeve t\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb institucioneve t\u00eb siguris\u00eb dhe t\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs se si pushteti ekzekutiv reagon ndaj kund\u00ebrshtimit qytetar.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb demokraci funksionale, protesta nuk \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb e dob\u00ebsis\u00eb s\u00eb qeverisjes. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga format p\u00ebrmes t\u00eb cilave qytetar\u00ebt shprehin pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb, kund\u00ebrshtojn\u00eb vendimet politike dhe k\u00ebrkojn\u00eb llogaridh\u00ebnie.<\/p>\n
Pik\u00ebrisht n\u00eb momente t\u00eb tilla provohet pjekuria politike e qeverisjes: n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb dalluar kund\u00ebrshtimin nga k\u00ebrc\u00ebnimi, protest\u00ebn paq\u00ebsore nga veprimet e dhunshme dhe ushtrimin e ligjsh\u00ebm t\u00eb autoritetit nga p\u00ebrdorimi i tepruar i forc\u00ebs.<\/p>\n
Qeveria nuk e d\u00ebshmon autoritetin e saj duke e heshtur kund\u00ebrshtimin, por duke treguar se mund ta p\u00ebrballoj\u00eb at\u00eb pa cenuar parimet mbi t\u00eb cilat mb\u00ebshtetet rendi demokratik.<\/p>\n
Ky \u00ebsht\u00eb standardi me t\u00eb cilin duhet t\u00eb vler\u00ebsohet p\u00ebrgjegj\u00ebsia politike n\u00eb \u00e7do situat\u00eb ku pak\u00ebnaq\u00ebsia qytetare p\u00ebrplaset me institucionet publike.<\/p>\n
P\u00ebrgjegj\u00ebsia politike dhe kufijt\u00eb e autoritetit<\/p>\n
Qeveria ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr politikat e siguris\u00eb publike, drejtimin politik t\u00eb institucioneve ekzekutive dhe krijimin e kushteve q\u00eb ligji t\u00eb zbatohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebtrajtshme. Kjo p\u00ebrgjegj\u00ebsi nuk n\u00ebnkupton nd\u00ebrhyrje politike n\u00eb \u00e7do vendim operacional t\u00eb policis\u00eb, por k\u00ebrkon q\u00eb institucionet n\u00ebn autoritetin ekzekutiv t\u00eb funksionojn\u00eb mbi baz\u00ebn e ligjit, profesionalizmit dhe llogaridh\u00ebnies.<\/p>\n
Kur nj\u00eb protest\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohet, detyrimi p\u00ebr t\u00eb ruajtur rendin publik \u00ebsht\u00eb i padiskutuesh\u00ebm. Po aq i padiskutuesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb detyrimi p\u00ebr t\u00eb garantuar q\u00eb nd\u00ebrhyrja policore t\u00eb jet\u00eb e ligjshme, e domosdoshme dhe proporcionale.<\/p>\n
K\u00ebto dy k\u00ebrkesa nuk p\u00ebrjashtojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. P\u00ebrkundrazi, ato p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb dy an\u00eb t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs p\u00ebrgjegj\u00ebsi institucionale.<\/p>\n
Ruajtja e rendit nuk mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb arsyetim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr \u00e7do veprim t\u00eb forcave t\u00eb siguris\u00eb. Po k\u00ebshtu, pretendimet p\u00ebr dhun\u00eb policore nuk e p\u00ebrjashtojn\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb hetuar aktet e dhunshme t\u00eb kryera nga protestuesit.<\/p>\n
\u00c7do rast duhet t\u00eb vler\u00ebsohet mbi baz\u00ebn e fakteve konkrete.<\/p>\n
N\u00ebse protestuesit sulmojn\u00eb punonj\u00ebsit e policis\u00eb, d\u00ebmtojn\u00eb pron\u00ebn apo kryejn\u00eb vepra t\u00eb tjera t\u00eb paligjshme, p\u00ebrgjegj\u00ebsia e tyre duhet t\u00eb p\u00ebrcaktohet sipas ligjit. N\u00ebse punonj\u00ebsit e policis\u00eb p\u00ebrdorin forc\u00eb p\u00ebrtej kufijve t\u00eb lejuar, edhe kjo duhet t\u00eb hetohet dhe t\u00eb sjell\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n
Asnj\u00ebra rrethan\u00eb nuk e anulon tjetr\u00ebn.<\/p>\n
P\u00ebrgjegj\u00ebsia politike e qeveris\u00eb q\u00ebndron edhe n\u00eb garantimin e kushteve q\u00eb k\u00ebto parime t\u00eb zbatohen n\u00eb praktik\u00eb, pa standarde t\u00eb dyfishta dhe pa mbrojtje automatike t\u00eb personave t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb.<\/p>\n
Nj\u00eb qeveri q\u00eb k\u00ebrkon respektimin e ligjit duhet t\u00eb garantoj\u00eb edhe mekanizmat q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb kontrollin e ushtrimit t\u00eb pushtetit.<\/p>\n
T\u00eb miturit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia e qeverisjes<\/p>\n
Pretendimet p\u00ebr dhun\u00eb ndaj t\u00eb miturve gjat\u00eb protestave p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb nga aspektet m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje. Ato k\u00ebrkojn\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, jo vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb personave t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb, por edhe p\u00ebr shkak t\u00eb detyrimeve q\u00eb institucionet publike kan\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n
T\u00eb miturit nuk p\u00ebrjashtohen nga zbatimi i ligjit, por mosha e tyre k\u00ebrkon garanci t\u00eb posa\u00e7me gjat\u00eb \u00e7do nd\u00ebrhyrjeje policore, shoq\u00ebrimi apo procedure ligjore. \u00c7do pretendim p\u00ebr keqtrajtim duhet t\u00eb shqyrtohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paanshme, nd\u00ebrsa p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrcaktohen mbi baz\u00ebn e provave.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, p\u00ebrgjegj\u00ebsia e qeveris\u00eb nuk q\u00ebndron n\u00eb paragjykimin e rezultateve t\u00eb hetimeve, por n\u00eb garantimin e funksionimit t\u00eb mekanizmave institucional\u00eb q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb zbardhjen e plot\u00eb t\u00eb ngjarjeve.<\/p>\n
Heshtja institucionale, relativizimi i pretendimeve apo mbrojtja automatike e veprimeve policore do t\u00eb d\u00ebmtonin besimin publik. Po aq problematike do t\u00eb ishte shpallja e faj\u00ebsis\u00eb pa hetim dhe pa prova.<\/p>\n
Qasja e p\u00ebrgjegjshme k\u00ebrkon transparenc\u00eb, hetim efektiv dhe respektim t\u00eb procedurave ligjore.<\/p>\n
N\u00ebse v\u00ebrtetohet se punonj\u00ebs t\u00eb policis\u00eb kan\u00eb tejkaluar kompetencat, p\u00ebrgjegj\u00ebsit duhet t\u00eb mbajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi. N\u00ebse hetimi evidenton mang\u00ebsi n\u00eb organizimin, udh\u00ebzimin apo mbik\u00ebqyrjen e operacionit, ato duhet t\u00eb shqyrtohen nga organet kompetente. P\u00ebrgjegj\u00ebsia e drejtuesve institucional\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrcaktohet n\u00eb baz\u00eb t\u00eb rolit, kompetencave dhe veprimeve konkrete, jo p\u00ebrmes supozimeve politike.<\/p>\n
Mbrojtja e institucioneve nuk mund t\u00eb jet\u00eb q\u00ebllim n\u00eb vetvete. Q\u00ebllimi duhet t\u00eb jet\u00eb mbrojtja e ligjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb veprimeve t\u00eb tyre.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb miturit, sepse m\u00ebnyra se si trajtohen ata nga autoritetet publike ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb besimin e brezit t\u00eb ri te drejt\u00ebsia dhe institucionet.<\/p>\n
Protesta nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim, por e drejt\u00eb demokratike<\/p>\n
Nj\u00eb nga gabimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb interpretimin politik t\u00eb protestave \u00ebsht\u00eb barazimi i kund\u00ebrshtimit me k\u00ebrc\u00ebnimin ndaj rendit publik.<\/p>\n
Protesta \u00ebsht\u00eb instrument demokratik p\u00ebrmes t\u00eb cilit qytetar\u00ebt shprehin pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb dhe k\u00ebrkojn\u00eb ndryshime. Ajo mund t\u00eb drejtohet kund\u00ebr politikave qeveritare, vendimeve t\u00eb institucioneve apo m\u00ebnyr\u00ebs se si ushtrohet pushteti. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, reagimi ndaj saj k\u00ebrkon maturi politike dhe profesionaliz\u00ebm institucional.<\/p>\n
Qeveria nuk mund ta konsideroj\u00eb kund\u00ebrshtimin si problem q\u00eb duhet zgjidhur vet\u00ebm p\u00ebrmes mekanizmave t\u00eb siguris\u00eb. Ajo duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb dalloj\u00eb \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebrhyrje policore nga ato q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjigje politike.<\/p>\n
Kur protestuesit kryejn\u00eb veprime t\u00eb dhunshme, zbatimi i ligjit \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm. Kur protestuesit shprehin pak\u00ebnaq\u00ebsi ndaj politikave qeveritare, p\u00ebrgjigjja nuk mund t\u00eb jet\u00eb reduktimi i k\u00ebrkesave t\u00eb tyre n\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb rendit publik.<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb dy dimensione t\u00eb ndryshme q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb ndryshme institucionale.<\/p>\n
N\u00ebse nj\u00eb protest\u00eb shoq\u00ebrohet me shkat\u00ebrrim t\u00eb pron\u00ebs, sulme apo akte t\u00eb tjera t\u00eb paligjshme, p\u00ebrgjegj\u00ebsia duhet t\u00eb jet\u00eb individuale dhe e bazuar n\u00eb prova. Veprimet e disa pjes\u00ebmarr\u00ebsve nuk mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb delegjitimuar t\u00eb gjith\u00eb protest\u00ebn apo p\u00ebr t\u00eb cenuar t\u00eb drejt\u00ebn e t\u00eb tjer\u00ebve p\u00ebr tubim paq\u00ebsor.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb, pak\u00ebnaq\u00ebsia politike nuk mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb justifikuar dhun\u00ebn ndaj punonj\u00ebsve t\u00eb policis\u00eb apo d\u00ebmtimin e pron\u00ebs publike dhe private.<\/p>\n
Nj\u00eb demokraci funksionale k\u00ebrkon respektimin e t\u00eb drejtave dhe p\u00ebrmbushjen e detyrimeve nga t\u00eb gjitha pal\u00ebt.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, qeveria ka nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb politike: t\u00eb mos e trajtoj\u00eb kritik\u00ebn si sfid\u00eb personale ndaj pushtetit, por si pjes\u00eb t\u00eb funksionimit normal t\u00eb demokracis\u00eb.<\/p>\n
Qeverisja demokratike nuk n\u00ebnkupton munges\u00ebn e kund\u00ebrshtimit, por aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta p\u00ebrballuar at\u00eb pa e shnd\u00ebrruar dallimin politik n\u00eb konflikt me institucionet.<\/p>\n
P\u00ebrgjegj\u00ebsia e qeveris\u00eb p\u00ebr veprimet e institucioneve ekzekutive<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb politike n\u00eb raste t\u00eb tilla, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb b\u00ebhet dallimi nd\u00ebrmjet p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb individuale t\u00eb punonj\u00ebsve t\u00eb policis\u00eb, p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb drejtuese brenda institucionit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb politike t\u00eb qeveris\u00eb.<\/p>\n
K\u00ebto nivele lidhen me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, por nuk jan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta.<\/p>\n
Punonj\u00ebsi i policis\u00eb p\u00ebrgjigjet p\u00ebr veprimet e veta. Drejtuesit p\u00ebrkat\u00ebs p\u00ebrgjigjen, brenda kompetencave t\u00eb tyre, p\u00ebr organizimin, mbik\u00ebqyrjen dhe zbatimin e detyrave institucionale. Qeveria, nga ana e saj, mban p\u00ebrgjegj\u00ebsi politike p\u00ebr drejtimin ekzekutiv, politikat q\u00eb zbaton dhe standardet e llogaridh\u00ebnies q\u00eb garanton.<\/p>\n
Ky dallim nuk duhet t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb shmangur p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb politike. P\u00ebrkundrazi, ai mund\u00ebson q\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia t\u00eb identifikohet me sakt\u00ebsi dhe t\u00eb mos mbetet n\u00eb nivelin e deklaratave t\u00eb p\u00ebrgjithshme.<\/p>\n
N\u00ebse nj\u00eb nd\u00ebrhyrje policore shoq\u00ebrohet me pretendime serioze p\u00ebr shkelje, p\u00ebrgjegj\u00ebsia politike e qeveris\u00eb lidhet edhe me m\u00ebnyr\u00ebn se si ajo reagon: a k\u00ebrkon zbardhjen e fakteve, a garanton transparenc\u00eb, a mb\u00ebshtet funksionimin e mekanizmave t\u00eb pavarur t\u00eb kontrollit dhe a nd\u00ebrmerr masa kur konstatohen mang\u00ebsi institucionale?<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb \u00e7\u00ebshtje legjitime p\u00ebr vler\u00ebsimin e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb qeveris\u00ebse.<\/p>\n
Nj\u00eb qeveri nuk mund t\u00eb shpallet automatikisht p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr \u00e7do veprim individual t\u00eb nj\u00eb punonj\u00ebsi policie. Por as nuk mund t\u00eb shk\u00ebputet nga detyrimi politik p\u00ebr t\u00eb garantuar q\u00eb institucionet ekzekutive funksionojn\u00eb sipas ligjit dhe q\u00eb pretendimet p\u00ebr shkelje trajtohen seriozisht.<\/p>\n
P\u00ebrgjegj\u00ebsia politike nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me faj\u00ebsin\u00eb penale. E para lidhet me drejtimin, politikat, mbik\u00ebqyrjen dhe besimin publik; e dyta p\u00ebrcaktohet sipas ligjit dhe p\u00ebrmes procedurave p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n
Ngat\u00ebrrimi i tyre e dob\u00ebson analiz\u00ebn. Po aq e d\u00ebmshme \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekja p\u00ebr ta p\u00ebrdorur dallimin nd\u00ebrmjet tyre si arsye p\u00ebr t\u00eb shmangur \u00e7do vler\u00ebsim politik.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb demokraci, qeverisja nuk vler\u00ebsohet vet\u00ebm nga vendimet q\u00eb merr, por edhe nga m\u00ebnyra se si p\u00ebrballet me problemet q\u00eb lindin gjat\u00eb zbatimit t\u00eb tyre.<\/p>\n
Rinia dhe kriza e besimit politik<\/p>\n
P\u00ebrtej p\u00ebrplasjes konkrete nd\u00ebrmjet protestuesve dhe policis\u00eb, ngjarje t\u00eb tilla ngren\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb: cil\u00ebsin\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnies nd\u00ebrmjet qeverisjes dhe brezit t\u00eb ri.<\/p>\n
Pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e t\u00eb rinjve mund t\u00eb lidhen me arsimin, mund\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebsimit, kushtet ekonomike, meritokracin\u00eb dhe perspektiv\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ardhmen. Shkaqet konkrete t\u00eb \u00e7do proteste duhet t\u00eb vler\u00ebsohen mbi baz\u00ebn e k\u00ebrkesave t\u00eb shprehura dhe t\u00eb fakteve t\u00eb dokumentuara.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, nj\u00eb parim \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: protestat nuk mund t\u00eb analizohen vet\u00ebm p\u00ebrmes pasojave q\u00eb shkaktojn\u00eb n\u00eb rendin publik. Ato k\u00ebrkojn\u00eb edhe shqyrtimin e \u00e7\u00ebshtjeve q\u00eb i kan\u00eb nxjerr\u00eb qytetar\u00ebt n\u00eb rrug\u00eb.<\/p>\n
Qeveria ka instrumentet institucionale p\u00ebr t’iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebrkesave shoq\u00ebrore, p\u00ebr t\u00eb shpjeguar politikat e saj dhe p\u00ebr t\u00eb korrigjuar vendimet kur faktet tregojn\u00eb se nevojiten ndryshime.<\/p>\n
Kur k\u00ebto instrumente nuk p\u00ebrdoren n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive, pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb rrezikojn\u00eb t\u00eb mbeten t\u00eb pazgjidhura dhe marr\u00ebdh\u00ebnia nd\u00ebrmjet qytetar\u00ebve dhe institucioneve t\u00eb karakterizohet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga mosbesimi.<\/p>\n
Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do protest\u00eb d\u00ebshmon d\u00ebshtimin e qeveris\u00eb apo se \u00e7do k\u00ebrkes\u00eb e protestuesve duhet t\u00eb pranohet. Do t\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb qeveri demokratike duhet t’i trajtoj\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb si pjes\u00eb t\u00eb realitetit politik dhe t’u p\u00ebrgjigjet me argumente, vendimmarrje dhe llogaridh\u00ebnie.<\/p>\n
Reagimi ndaj kritik\u00ebs \u00ebsht\u00eb po aq i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm sa vet\u00eb politika q\u00eb kritikohet.<\/p>\n
Kur kund\u00ebrshtimi trajtohet kryesisht si problem p\u00ebr t’u kontrolluar, hap\u00ebsira p\u00ebr shqyrtim politik ngushtohet. Kur ai trajtohet si pjes\u00eb e procesit demokratik, krijohen mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb dalluar k\u00ebrkesat legjitime, shkeljet konkrete dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb institucionale.<\/p>\n
P\u00ebr nj\u00eb qeveri, kjo nuk \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb dob\u00ebsie. \u00cbsht\u00eb pjes\u00eb e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb qeverisur n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri ku qytetar\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb mos pajtohen me vendimet e pushtetit.<\/p>\n
Kur deklaratat politike nuk mjaftojn\u00eb<\/p>\n
N\u00eb situata t\u00eb tensionuara, deklaratat publike t\u00eb qeveris\u00eb kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi, por ato nuk mund ta z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb veprimin institucional.<\/p>\n
D\u00ebnimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i dhun\u00ebs, thirrjet p\u00ebr qet\u00ebsi apo deklaratat p\u00ebr rikthimin e rendit nuk jan\u00eb t\u00eb mjaftueshme kur ekzistojn\u00eb pretendime konkrete p\u00ebr shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n
Nevojiten sqarimi i fakteve, transparenca mbi veprimet institucionale dhe p\u00ebrgjigje t\u00eb arsyetuara ndaj \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb ngritura.<\/p>\n
N\u00ebse jan\u00eb kryer shkelje, ato duhet t\u00eb identifikohen dhe t\u00eb trajtohen sipas ligjit. N\u00ebse veprimet policore kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb ligjshme, edhe ky p\u00ebrfundim duhet t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb nj\u00eb shqyrtim t\u00eb besuesh\u00ebm t\u00eb rrethanave.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb dyja rastet, transparenca \u00ebsht\u00eb m\u00eb e dobishme se mbrojtja politike e parakohshme.<\/p>\n
P\u00ebrgjegj\u00ebsia e qeveris\u00eb matet edhe me gatishm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb garantuar q\u00eb institucionet kompetente t\u00eb veprojn\u00eb pa presion dhe q\u00eb p\u00ebrfundimet e tyre t\u00eb shqyrtohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paanshme.<\/p>\n
Nj\u00eb qeveri q\u00eb k\u00ebrkon besimin publik duhet t\u00eb tregoj\u00eb se llogaridh\u00ebnia nuk varet nga interesat politike t\u00eb momentit. Standardet e ligjshm\u00ebris\u00eb duhet t\u00eb vlejn\u00eb edhe n\u00eb situatat kur rezultatet e hetimeve mund t\u00eb jen\u00eb politikisht t\u00eb pak\u00ebndshme.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, \u00e7do reagim institucional rrezikon t\u00eb interpretohet si p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb mbrojtur pushtetin, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb zbardh\u00eb ngjarjen.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, \u00e7\u00ebshtja nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm se \u00e7far\u00eb deklaron qeveria pas nj\u00eb proteste, por \u00e7far\u00eb masash nd\u00ebrmerr p\u00ebr t\u00eb garantuar transparenc\u00ebn, ligjshm\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n
Autoriteti politik provohet nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia<\/p>\n
Ngjarjet gjat\u00eb protestave n\u00eb Shqip\u00ebri e vendosin qeverisjen p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb prove q\u00eb nuk mund t\u00eb reduktohet n\u00eb menaxhimin e nj\u00eb situate t\u00eb tensionuar. Ato k\u00ebrkojn\u00eb shqyrtimin e marr\u00ebdh\u00ebnies nd\u00ebrmjet pushtetit ekzekutiv, institucioneve t\u00eb siguris\u00eb dhe t\u00eb drejtave t\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n
Qeveria ka p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb politike t\u00eb garantoj\u00eb funksionimin e institucioneve ekzekutive brenda kufijve t\u00eb ligjit, pa nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pap\u00ebrshtatshme n\u00eb p\u00ebrcaktimin e p\u00ebrgjegj\u00ebsive individuale dhe pa z\u00ebvend\u00ebsuar pun\u00ebn e organeve kompetente.<\/p>\n
Policia ka detyrimin t\u00eb ruaj\u00eb rendin publik dhe t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb profesionale, proporcionale dhe t\u00eb ligjshme. Protestuesit kan\u00eb detyrimin t\u00eb respektojn\u00eb ligjin dhe t\u00eb mos ushtrojn\u00eb dhun\u00eb. Organet kompetente kan\u00eb detyrimin t\u00eb hetojn\u00eb shkeljet dhe t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb mbi baz\u00ebn e provave.<\/p>\n
K\u00ebto p\u00ebrgjegj\u00ebsi nuk e p\u00ebrjashtojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Ato p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb kushtet themelore t\u00eb nj\u00eb rendi demokratik funksional.<\/p>\n
Por qeveria, si ushtruese e pushtetit ekzekutiv, ka nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb politike p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si garanton standardet e qeverisjes, si reagon ndaj pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb qytetare dhe si siguron q\u00eb institucionet n\u00ebn autoritetin e saj t\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me ligjin.<\/p>\n
Kjo p\u00ebrgjegj\u00ebsi nuk mund t\u00eb matet vet\u00ebm me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb rikthyer qet\u00ebsin\u00eb n\u00eb rrug\u00eb. Ajo duhet t\u00eb vler\u00ebsohet edhe p\u00ebrmes transparenc\u00ebs, llogaridh\u00ebnies, respektimit t\u00eb lirive themelore dhe aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t’iu p\u00ebrgjigjur problemeve q\u00eb ushqejn\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb shoq\u00ebrore.<\/p>\n
Nj\u00eb qeveri nuk e d\u00ebshmon forc\u00ebn politike duke e imponuar qet\u00ebsin\u00eb p\u00ebrmes frik\u00ebs, por duke garantuar rendin pa cenuar ligjin dhe duke p\u00ebrballuar kritik\u00ebn pa e trajtuar at\u00eb si k\u00ebrc\u00ebnim ndaj pushtetit.<\/p>\n
Shkopi i gom\u00ebs mund t\u00eb jet\u00eb mjet i p\u00ebrdorimit t\u00eb forc\u00ebs n\u00eb rrethana t\u00eb p\u00ebrcaktuara ligj\u00ebrisht, por nuk mund t\u00eb jet\u00eb simboli me t\u00eb cilin matet autoriteti i qeverisjes. Autoriteti politik mb\u00ebshtetet te legjitimiteti, nd\u00ebrsa legjitimiteti forcohet p\u00ebrmes p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb, ligjshm\u00ebris\u00eb dhe besimit publik.<\/p>\n
N\u00ebse v\u00ebrtetohen shkelje ndaj t\u00eb rinjve apo t\u00eb miturve, ato duhet t\u00eb marrin p\u00ebrgjigjen p\u00ebrkat\u00ebse ligjore. N\u00ebse jan\u00eb kryer akte dhune nga protestuesit, edhe ato duhet t\u00eb trajtohen sipas ligjit. Asnj\u00ebra nuk mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb justifikuar tjetr\u00ebn.<\/p>\n
N\u00eb fund, \u00e7\u00ebshtja thelb\u00ebsore nuk \u00ebsht\u00eb n\u00ebse qeveria arrin ta kontrolloj\u00eb nj\u00eb protest\u00eb, por n\u00ebse arrin ta ushtroj\u00eb pushtetin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb rendi publik, t\u00eb drejtat qytetare dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia institucionale t\u00eb mos vihen n\u00eb kund\u00ebrshtim me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn.<\/p>\n
Qeverisja demokratike nuk provohet n\u00eb munges\u00eb t\u00eb kund\u00ebrshtimit, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si pushteti sillet kur kund\u00ebrshtimi b\u00ebhet i pak\u00ebndsh\u00ebm.<\/p>\n
Vendi i Lek\u00ebs,21.10.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
QEVERIA P\u00cbRBALL\u00cb RINIS\u00cb: KUR PUSHTETI P\u00cbRBALLET ME KUFIJT\u00cb E LIGJIT Isuf B.Bajrami Legjitimiteti politik nuk…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":58896,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-58893","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58893"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58897,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58893\/revisions\/58897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/58896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}