{"id":59707,"date":"2026-10-26T11:46:13","date_gmt":"2026-10-26T10:46:13","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=59707"},"modified":"2026-10-26T11:46:13","modified_gmt":"2026-10-26T10:46:13","slug":"zgjedhjet-ne-izrael-netanyahu-rrezikon-te-humbase-pushtetin-pas-vitesh-ne-krye-te-vendit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=59707","title":{"rendered":"Zgjedhjet n\u00eb Izrael, Netanyahu rrezikon t\u00eb humbas\u00eb pushtetin pas vitesh n\u00eb krye t\u00eb vendit"},"content":{"rendered":"<p>Izraeli voton nes\u00ebr, m\u00eb 27 tetor n\u00eb zgjedhjet parlamentare, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb nga sulmi i Hamasit m\u00eb 7 tetor 2023. Pas gati tre vitesh konfliktesh dhe tensionesh politike, rreth 7.3 milion\u00eb votues do t\u00eb vendosin n\u00ebse Benjamin Netanyahu do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb drejtoj\u00eb vendin apo do t\u2019i hap\u00eb rrug\u00eb nj\u00eb qeverie t\u00eb re.<\/p>\n<p>Zgjedhjet zhvillohen n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb polarizuar, ku \u00e7\u00ebshtjet kryesore jan\u00eb siguria, p\u00ebrgjegj\u00ebsia politike p\u00ebr sulmet e 7 tetorit, lufta dhe marr\u00ebdh\u00ebniet me institucionet e vendit.<\/p>\n<p>Qytetar\u00ebt nuk votojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt p\u00ebr kryeministrin, por p\u00ebr partit\u00eb politike. Izraeli \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zon\u00eb e vetme zgjedhore dhe 120 vendet n\u00eb parlament, Knesset, ndahen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proporcionale mes partive q\u00eb marrin t\u00eb pakt\u00ebn 3.25% t\u00eb votave. Qendrat e votimit do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb hapura nga ora 07:00 deri n\u00eb 22:00, nd\u00ebrsa rezultatet zyrtare pritet t\u00eb publikohen deri m\u00eb 4 n\u00ebntor.<\/p>\n<p>Sipas sondazheve t\u00eb fundit, asnj\u00ebri prej dy blloqeve kryesore nuk pritet t\u00eb siguroj\u00eb 61 vendet e nevojshme p\u00ebr shumic\u00ebn parlamentare. Partia e Netanyahut dhe aleat\u00ebt e tij t\u00eb djatht\u00eb parashikohen t\u00eb marrin rreth 50 vende, nd\u00ebrsa opozita mund t\u00eb arrij\u00eb deri n\u00eb 56.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto kushte, formimi i qeveris\u00eb do t\u00eb varet nga marr\u00ebveshjet mes partive. Presidenti Isaac Herzog do t\u2019ia besoj\u00eb mandatin p\u00ebr krijimin e qeveris\u00eb kandidatit q\u00eb ka m\u00eb shum\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb siguroj\u00eb mb\u00ebshtetjen e shumic\u00ebs parlamentare.<\/p>\n<p>Benjamin Netanyahu, \u00ebsht\u00eb kryeministri m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb n\u00eb historin\u00eb e Izraelit. Ai u zgjodh p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 1996 dhe ka drejtuar vendin p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb periudh\u00ebs q\u00eb nga viti 2009. Megjithat\u00eb, karriera e tij \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me akuza p\u00ebr korrupsion, mashtrim dhe shkelje t\u00eb besimit publik, t\u00eb cilat ai i mohon.<\/p>\n<p>Netanyahu \u00ebsht\u00eb kritikuar edhe p\u00ebr d\u00ebshtimet e siguris\u00eb q\u00eb paraprin\u00eb sulmin e Hamasit m\u00eb 7 tetor 2023. Ai ka kund\u00ebrshtuar krijimin e nj\u00eb komisioni shtet\u00ebror hetimor p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb. Gjat\u00eb fushat\u00ebs, kryeministri ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah goditjet ushtarake ndaj Hamasit, Hezbollahut dhe Iranit, si dhe marr\u00ebdh\u00ebniet me presidentin amerikan Donald Trump.<\/p>\n<p>Partia e tij, Likud, parashikohet t\u00eb marr\u00eb rreth 19 deri n\u00eb 21 vende, m\u00eb pak se 32 vendet q\u00eb siguroi n\u00eb zgjedhjet e vitit 2022. P\u00ebr t\u00eb formuar qeverin\u00eb, Netanyahu do t\u00eb ket\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e partive fetare dhe nacionaliste t\u00eb s\u00eb djatht\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb forcat e drejtuara nga Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, opozita p\u00ebrb\u00ebhet nga parti me bindje t\u00eb ndryshme politike, t\u00eb bashkuara kryesisht nga synimi p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund qeverisjes s\u00eb Netanyahut. Nd\u00ebr figurat kryesore jan\u00eb ish-kryeministri Naftali Bennett, ish-shefi i shtabit t\u00eb ushtris\u00eb Gadi Eisenkot, Avigdor Lieberman dhe drejtuesi i s\u00eb majt\u00ebs Yair Golan.<\/p>\n<p>Eisenkot k\u00ebrkon nj\u00eb hetim shtet\u00ebror p\u00ebr sulmet e 7 tetorit, sh\u00ebrbim t\u00eb detyruesh\u00ebm ushtarak ose civil p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt dhe forcimin e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb gjyq\u00ebsorit. Bennett, nga ana tjet\u00ebr, p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb alternativ\u00eb t\u00eb s\u00eb djatht\u00ebs dhe synon t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb votuesit q\u00eb duan ndryshim t\u00eb kryeministrit pa mb\u00ebshtetur politikat e s\u00eb majt\u00ebs. Lieberman k\u00ebrkon masa t\u00eb ashpra p\u00ebr sigurin\u00eb, por kund\u00ebrshton privilegjet e komuniteteve ultraortodokse dhe mb\u00ebshtet sh\u00ebrbimin ushtarak p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p>Partia Demokrat\u00ebt, e drejtuar nga Yair Golan, mbron t\u00eb drejtat civile, pavar\u00ebsin\u00eb e Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb dhe rritjen e investimeve n\u00eb sh\u00ebrbimet publike. Golan mb\u00ebshtet zgjidhjen me dy shtete, por vler\u00ebson se njohja e menj\u00ebhershme e nj\u00eb shteti palestinez nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrshtatshme n\u00eb rrethanat aktuale.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rol vendimtar mund t\u00eb luajn\u00eb edhe partit\u00eb arabe, t\u00eb cilat sipas sondazheve mund t\u00eb sigurojn\u00eb nga 14 deri n\u00eb 16 vende n\u00eb parlament. Lista e Bashkuar k\u00ebrkon barazi t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr qytetar\u00ebt arab\u00eb t\u00eb Izraelit dhe krijimin e nj\u00eb shteti palestinez, nd\u00ebrsa partia Ra\u2019am i kushton r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr kriminalitetit dhe p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb kushteve t\u00eb jetes\u00ebs n\u00eb qytetet arabe.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, shumica e drejtuesve t\u00eb opozit\u00ebs kan\u00eb p\u00ebrjashtuar p\u00ebrfshirjen e partive arabe n\u00eb nj\u00eb koalicion qeveris\u00ebs. Kjo mund ta v\u00ebshtir\u00ebsoj\u00eb formimin e nj\u00eb qeverie alternative ndaj Netanyahut, edhe n\u00ebse opozita arrin t\u00eb siguroj\u00eb m\u00eb shum\u00eb vende se blloku i tij.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr \u00e7\u00ebshtje e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb sh\u00ebrbimi ushtarak i hebrenjve ultraortodoks\u00eb. Partit\u00eb Shas dhe Judaizmi i Bashkuar i Tor\u00ebs k\u00ebrkojn\u00eb ruajtjen e p\u00ebrjashtimeve p\u00ebr student\u00ebt e shkollave fetare dhe vazhdimin e financimit t\u00eb institucioneve fetare. K\u00ebto k\u00ebrkesa bien ndesh me q\u00ebndrimet e disa partive opozitare, t\u00eb cilat k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb sh\u00ebrbimi ushtarak ose civil t\u00eb jet\u00eb i detyruesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p>Rezultati i zgjedhjeve do t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb ardhmen politike t\u00eb Netanyahut, por edhe drejtimin e Izraelit n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e siguris\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebniet me palestinez\u00ebt dhe funksionimin e institucioneve demokratike.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb parlament t\u00eb ndar\u00eb dhe pa nj\u00eb shumic\u00eb t\u00eb qart\u00eb, negociatat pas zgjedhjeve pritet t\u00eb jen\u00eb vendimtare. N\u00ebse asnj\u00ebra pal\u00eb nuk arrin t\u00eb formoj\u00eb qeverin\u00eb, vendi mund t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb tjet\u00ebr ng\u00ebr\u00e7 politik dhe me mund\u00ebsin\u00eb e zgjedhjeve t\u00eb reja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Izraeli voton nes\u00ebr, m\u00eb 27 tetor n\u00eb zgjedhjet parlamentare, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb nga&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":59710,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-59707","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59707"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59711,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59707\/revisions\/59711"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/59710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}