{"id":59752,"date":"2026-10-26T13:09:11","date_gmt":"2026-10-26T12:09:11","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=59752"},"modified":"2026-10-26T13:09:11","modified_gmt":"2026-10-26T12:09:11","slug":"si-e-mposhten-studentet-nje-autokrat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=59752","title":{"rendered":"Si e mposht\u00ebn student\u00ebt nj\u00eb autokrat"},"content":{"rendered":"<p>Inteligjenca e turm\u00ebs. Ky \u00ebsht\u00eb sekreti i suksesit t\u00eb studenteve dhe student\u00ebve q\u00eb prej dy vitesh po punojn\u00eb p\u00ebr ta transformuar Serbin\u00eb. Eksperimenti demokratik, i cili t\u00eb diel\u00ebn u shp\u00ebrblye nga shumica e popullsis\u00eb, \u00ebsht\u00eb unik edhe sepse fitoren zgjedhore nuk e arriti asnj\u00eb parti, por nj\u00eb kolektiv i arsyes s\u00eb p\u00ebrqendruar dhe i dijes s\u00eb ndar\u00eb mes t\u00eb gjith\u00ebve.<\/p>\n<p>Fitorja e list\u00ebs studentore i detyrohet ve\u00e7an\u00ebrisht k\u00ebmb\u00ebnguljes s\u00eb t\u00eb rinjve, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb investuan gjith\u00eb koh\u00ebn e lir\u00eb, parat\u00eb dhe energjin\u00eb e tyre. Q\u00eb n\u00eb fillim ra n\u00eb sy niveli i lart\u00eb i organizimit t\u00eb l\u00ebvizjes. Gjith\u00e7ka vendosej me votim demokratik nga baza, student\u00ebt silleshin me kujdes dhe q\u00ebndrimet radikale liheshin m\u00ebnjan\u00eb p\u00ebrmes proceseve t\u00eb gjata vendimmarr\u00ebse dhe diskutimeve. N\u00eb plan t\u00eb par\u00eb q\u00ebndronin kompromisi dhe q\u00ebllimi i p\u00ebrbashk\u00ebt, konkretisht zgjedhjet.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces m\u00ebsuan jo vet\u00ebm se sa e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb Kushtetuta dhe cilat nisma ligjore mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb nevojshme. Ata hartuan s\u00eb bashku propozime p\u00ebr reforma dhe, gjat\u00eb k\u00ebtij procesi, p\u00ebrjetuan nj\u00eb eksperiment t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb demokratik, t\u00eb cilin nuk e kishte par\u00eb askush m\u00eb par\u00eb. As n\u00eb Serbi, as n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn.<\/p>\n<p>L\u00ebvizja m\u00eb e madhe demokratike e kontinentit, ku mor\u00ebn pjes\u00eb dhjet\u00ebra mij\u00ebra njer\u00ebz, nuk \u00ebsht\u00eb aspak nj\u00eb manifestim revolucionar\u00ebsh. Sigurisht, t\u00eb rinjt\u00eb shijuan edhe memet n\u00eb rrjetet sociale dhe shpik\u00ebn batuta e slogane. Por, n\u00eb thelb, ata vepruan me disiplin\u00eb t\u00eb lart\u00eb, si nj\u00eb grup skaut\u00ebsh n\u00eb nj\u00eb ekspedit\u00eb jasht\u00ebzakonisht sfiduese.<\/p>\n<p>Unitet dhe profesionaliz\u00ebm<\/p>\n<p>P\u00ebrs\u00ebri e p\u00ebrs\u00ebri, atyre iu desh t\u00eb riorganizoheshin, t\u00eb p\u00ebrcaktonin objektiva t\u00eb reja dhe t\u00eb p\u00ebrqendroheshin te thelb\u00ebsorja. Ata takoheshin n\u00eb asamble plenare dhe n\u00eb komitete organizative, kryesisht n\u00eb internet. Votohej se kush do t\u00eb fliste publikisht dhe kur duhej t\u00eb ndodhte kjo. P\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb e mbajt\u00ebn t\u00eb fsheht\u00eb list\u00ebn me 250 emrat e kandidateve dhe kandidat\u00ebve t\u00eb tyre. Ata u besuan profesor\u00ebve t\u00eb universiteteve t\u00eb tyre dhe ekspert\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe e dinin se regjimi do t\u00eb nd\u00ebrmerrte menj\u00ebher\u00eb veprime kund\u00ebr t\u00eb gjith\u00ebve, emrat e t\u00eb cil\u00ebve do t\u00eb b\u00ebheshin publik\u00eb. Prandaj, ata m\u00ebsuan edhe t\u00eb ruanin sekretin dhe t\u00eb shfaqnin unitet p\u00ebrball\u00eb publikut. Edhe tani, pas zgjedhjeve, ende nuk dihet qart\u00eb se kush \u00ebsht\u00eb parashikuar p\u00ebr postet ministrore. Por nj\u00eb plan ekziston tashm\u00eb.<\/p>\n<p>Kabinet ekspert\u00ebsh<\/p>\n<p>E sigurt \u00ebsht\u00eb se vendin do ta qeveris\u00eb nj\u00eb kabinet ekspert\u00ebsh. P\u00ebr student\u00ebt, p\u00ebrpar\u00ebsia tani \u00ebsht\u00eb forcimi i prokurorive dhe krijimi i nj\u00eb nj\u00ebsie hetimore policore, e cila do t\u00eb hetoj\u00eb korrupsionin dhe shp\u00ebrdorimin e detyr\u00ebs nga regjimi i Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7it.<\/p>\n<p>Personat q\u00eb kan\u00eb lidhje me krimin e organizuar duhet t\u00eb largohen. Mediet duhet t\u00eb \u00e7lirohen nga kontrolli politik. P\u00ebrvoja n\u00eb shtetet e tjera tregon se largimi i personave t\u00eb korruptuar nga drejt\u00ebsia, policia dhe administrata k\u00ebrkon vite, n\u00ebse respektohen standardet e shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs.<\/p>\n<p>Gabimet e epok\u00ebs pas Milloshevi\u00e7it<\/p>\n<p>T\u00eb diel\u00ebn e kaluar, serb\u00ebt rifituan nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb liris\u00eb s\u00eb tyre, por ende mbetet shum\u00eb pun\u00eb p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb. Ata q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb rezultate t\u00eb menj\u00ebhershme tani, nuk po i sh\u00ebrbejn\u00eb domosdoshm\u00ebrisht k\u00ebtij q\u00ebllimi. N\u00ebse reformat nuk shkojn\u00eb n\u00eb thell\u00ebsi, do t\u00eb ndodh\u00eb ajo q\u00eb ndodhi pas rr\u00ebzimit t\u00eb Sllobodan Milloshevi\u00e7it n\u00eb vitin 2000. Sistemi i Milloshevi\u00e7it u rikthye nga dera e pasme p\u00ebrmes Vu\u00e7i\u00e7it. Dhe liria humbi s\u00ebrish.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, duke pasur parasysh se student\u00ebt arrit\u00ebn t\u2019ua p\u00ebrcillnin mesazhin e tyre votuesve, pavar\u00ebsisht disavantazheve t\u00eb m\u00ebdha mediatike \u2014 n\u00eb televizion pothuajse nuk raportohej fare p\u00ebr ta dhe, kur raportohej, b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr lajme negative \u2014, mund t\u00eb priten shum\u00eb gj\u00ebra prej tyre.<\/p>\n<p>L\u00ebvizja studentore \u00ebsht\u00eb interesante edhe sepse u testuan strategji t\u00eb reja komunikimi. Nj\u00eb nga elementet m\u00eb t\u00eb suksesshme ishin marshimet. P\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb udh\u00ebtuan nga nj\u00eb fshat n\u00eb tjetrin, nga nj\u00eb qytet n\u00eb tjetrin, duke p\u00ebrshkuar t\u00eb gjitha an\u00ebt e Serbis\u00eb. Gjat\u00eb k\u00ebtyre marshimeve, shum\u00eb prej t\u00eb cilave i b\u00ebn\u00eb edhe me bi\u00e7iklet\u00eb, ata nuk bisedonin vet\u00ebm me nj\u00ebri-tjetrin, por edhe me popullsin\u00eb vendase, e cila shpesh i priste t\u00eb rinjt\u00eb sikur t\u00eb ishin heronjt\u00eb dhe heroinat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb kishte nxjerr\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb Serbia.<\/p>\n<p>Dhuna e regjimit kund\u00ebr shpres\u00ebs<\/p>\n<p>Dhe ndoshta t\u00eb till\u00eb jan\u00eb v\u00ebrtet. Sepse p\u00ebr dy vjet me radh\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb u fyejn\u00eb, u diskredituan dhe u sulmuan nga regjimi i Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7it. Huligan\u00ebt ushtruan vazhdimisht dhun\u00eb kund\u00ebr l\u00ebvizjes protestuese: t\u00eb rinjt\u00eb u rrah\u00ebn, makina u p\u00ebrplas\u00ebn me protestuesit, telefonat celular\u00eb u p\u00ebrgjuan dhe student\u00ebt u arrestuan.<\/p>\n<p>Vu\u00e7i\u00e7 u b\u00eb duksh\u00ebm nervoz, sepse ishte m\u00ebsuar t\u00eb manipulonte njer\u00ebzit. Por stili i tij agresiv nuk funksiononte m\u00eb. Shum\u00eb serb\u00eb thjesht pushuan s\u00eb besuari dhe s\u00eb pasuri frik\u00eb prej tij. Nd\u00ebrkoh\u00eb, ata i mor\u00ebn seriozisht student\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt shkonin n\u00eb fshatrat e tyre dhe i pyesnin se cilat ishin shqet\u00ebsimet dhe k\u00ebrkesat e tyre.<\/p>\n<p>Zgjedhjet n\u00eb Serbi tregojn\u00eb gjithashtu se takimet e v\u00ebrteta mes njer\u00ebzve mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb bind\u00ebse sesa nj\u00eb makineri partiake e vajisur mir\u00eb dhe e financuar me shum\u00eb para. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mesazh i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha demokracit\u00eb, por edhe p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb detyrohen t\u00eb jetojn\u00eb n\u00ebn regjime autoritare. Shpresa e jasht\u00ebzakonshme q\u00eb buron nga zgjedhjet n\u00eb Serbi po p\u00ebrhapet shum\u00eb p\u00ebrtej kufijve t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Vu\u00e7i\u00e7 dor\u00ebzohet<\/p>\n<p>Pothuajse askush nuk priste q\u00eb Vu\u00e7i\u00e7 ta l\u00ebshonte pushtetin kaq shpejt. Gjat\u00eb dy viteve t\u00eb fundit, ai ishte treguar imun ndaj \u00e7do kritike dhe nuk e kuptonte se sa shum\u00eb i irritonte njer\u00ebzit me q\u00ebndrimin e tij paternalist dhe vet\u00eblavd\u00ebrimin e vazhduesh\u00ebm. T\u00eb diel\u00ebn, serb\u00ebt votuan kund\u00ebr t\u00eb ashtuquajturit at\u00eb t\u00eb madh, q\u00eb gjoja mund t\u00eb menaxhonte gjith\u00e7ka.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, zgjedhjet ishin edhe nj\u00eb vot\u00eb kund\u00ebr nj\u00eb modeli autoritar, i cili \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnjosur thell\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb serbe. N\u00eb vend t\u00eb tij, njer\u00ebzit zgjodh\u00ebn ekspert\u00eb relativisht t\u00eb panjohur; askush nga lista studentore nuk ishte promovuar m\u00eb par\u00eb si nj\u00eb figur\u00eb e madhe udh\u00ebheq\u00ebse.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb parti<\/p>\n<p>Eksperimenti demokratik tani vazhdon. Sepse l\u00ebvizja studentore as d\u00ebshiron, as mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb parti, por synon t\u00eb krijoj\u00eb kushtet p\u00ebr nj\u00eb shtet demokratik t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs dhe t\u00eb rivendos\u00eb ndarjen e pushteteve: nj\u00eb drejt\u00ebsi t\u00eb pavarur, nj\u00eb polici t\u00eb reformuar dhe media t\u00eb lira.<\/p>\n<p>T\u00eb diel\u00ebn n\u00eb mbr\u00ebmje, komisionerja e BE-s\u00eb p\u00ebr Zgjerimin, Marta Kos, deklaroi se k\u00ebto synime t\u00eb student\u00ebve pasqyronin vlerat e BE-s\u00eb. Sipas Kos, tani mund t\u00eb nis\u00eb nj\u00eb kapitull i ri. \u201cDyert e Bashkimit Evropian jan\u00eb t\u00eb hapura dhe ne jemi t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb ecim p\u00ebrpara s\u00eb bashku\u201d, deklaroi ajo.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtjet e BE-s\u00eb<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, edhe BE-ja mund t\u00eb hap\u00eb nj\u00eb kapitull t\u00eb ri n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me Serbin\u00eb. Deri m\u00eb tani, me politik\u00ebn e saj t\u00eb pajtimit dhe tolerimit ndaj Vu\u00e7i\u00e7it, Brukseli i ka zhg\u00ebnjyer vazhdimisht forcat reformiste. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, shum\u00eb serb\u00eb nuk kan\u00eb m\u00eb besim te fuqia e tranzicionit q\u00eb duhet t\u00eb vij\u00eb nga Brukseli.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak se programi me 11 pika i student\u00ebve p\u00ebrputhet n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe me propozimet e BE-s\u00eb p\u00ebr reforma, po krijohet nj\u00eb dritare e favorshme mund\u00ebsish p\u00ebr t\u00eb dyja pal\u00ebt. BE-ja mund t\u00eb tregoj\u00eb m\u00eb n\u00eb fund s\u00ebrish pranin\u00eb dhe forc\u00ebn e saj n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore. Kjo do t\u00eb ishte e p\u00ebrshtatshme edhe p\u00ebrball\u00eb politik\u00ebs agresive energjetike t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb Ballkan, n\u00ebn drejtimin e presidentit Donald Trump.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb partner\u00ebt e mundsh\u00ebm t\u00eb l\u00ebvizjes studentore duhet ta din\u00eb nj\u00eb gj\u00eb: t\u00eb rinjt\u00eb e Serbis\u00eb nuk lejojn\u00eb q\u00eb askush t\u2019i p\u00ebrvet\u00ebsoj\u00eb p\u00ebr interesat e veta. Pik\u00ebrisht kund\u00ebr k\u00ebsaj po luftojn\u00eb ata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inteligjenca e turm\u00ebs. Ky \u00ebsht\u00eb sekreti i suksesit t\u00eb studenteve dhe student\u00ebve q\u00eb prej dy&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":59755,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-59752","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59752"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59756,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59752\/revisions\/59756"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/59755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}