{"id":59926,"date":"2026-10-27T09:34:51","date_gmt":"2026-10-27T08:34:51","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=59926"},"modified":"2026-10-27T09:43:27","modified_gmt":"2026-10-27T08:43:27","slug":"serwer-paralajmeron-edhe-pas-renies-se-vuciqit-ndikimi-rus-ne-serbi-mbetet-i-fuqishem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=59926","title":{"rendered":"Serwer paralajm\u00ebron: Edhe pas r\u00ebnies s\u00eb Vu\u00e7iqit, ndikimi rus n\u00eb Serbi mbetet i fuqish\u00ebm"},"content":{"rendered":"<p>Serwer paralajm\u00ebron: Edhe pas r\u00ebnies s\u00eb Vu\u00e7iqit, ndikimi rus n\u00eb Serbi mbetet i fuqish\u00ebm<\/p>\n<p>Profesori amerikan n\u00eb Universitetin Johns Hopkins, Daniel Serwer, ka analizuar humbjen e Aleksandar Vu\u00e7iqit n\u00eb zgjedhjet parlamentare t\u00eb Serbis\u00eb dhe fitoren e List\u00ebs Studentore, duke vler\u00ebsuar se largimi i tij nga pushteti mund t\u00eb hap\u00eb rrug\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb orientim gradual t\u00eb Serbis\u00eb drejt Per\u00ebndimit, ndon\u00ebse ndikimi i Rusis\u00eb dhe Kin\u00ebs mbetet nj\u00eb sfid\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb publikuar n\u00eb faqen e tij, Serwer ka kritikuar ashp\u00ebr qeverisjen e Vu\u00e7iqit, duke e akuzuar p\u00ebr forcimin e autoritarizmit, kontrollin e mediave, korrupsionin dhe p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb minuar shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs, nd\u00ebrsa nj\u00ebkoh\u00ebsisht ruante marr\u00ebdh\u00ebnie me Washingtonin dhe Brukselin.<\/p>\n<p>Sipas tij, Vu\u00e7iq e pranoi humbjen zgjedhore \u201cme dinjitet dhe pa vones\u00eb\u201d, nd\u00ebrsa Lista Studentore, e cila pritet t\u00eb siguroj\u00eb nd\u00ebrmjet 135 dhe 140 mandate n\u00eb Parlamentin me 250 ul\u00ebse, do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb avantazh t\u00eb konsideruesh\u00ebm n\u00ebse arrin ta ruaj\u00eb unitetin.<\/p>\n<p>Serwer rikujton se Vu\u00e7iq fillimisht ishte paraqitur si politikan i orientuar drejt Bashkimit Evropian, por pas zgjedhjes president kishte forcuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb lidhjet me Mosk\u00ebn dhe Pekinin.<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb pas, iu drejtua gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb Mosk\u00ebs dhe Pekinit p\u00ebr arm\u00eb dhe teknologji, nd\u00ebrsa vazhdoi t\u2019i mbante n\u00eb pritje Washingtonin dhe Brukselin me premtime p\u00ebr litium dhe municione p\u00ebr Ukrain\u00ebn. Washingtoni ia ktheu me mb\u00ebshtetje t\u00eb tepruar politike, nd\u00ebrsa Brukseli me vazhdimin e negociatave p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin e Serbis\u00eb\u201d, shkruan Serwer.<\/p>\n<p>Ai thekson se Vu\u00e7iq shpenzoi shuma t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr riarmatimin e Serbis\u00eb dhe vazhdimisht u p\u00ebrpoq t\u00eb minonte shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs, nd\u00ebrsa formalisht merrte pjes\u00eb n\u00eb dialogun e nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nga Bashkimi Evropian.<\/p>\n<p>\u201cVu\u00e7iqi e riarmatosi Serbin\u00eb me kosto t\u00eb m\u00ebdha dhe u p\u00ebrpoq ta minonte shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs, nd\u00ebrsa shtirej sikur po negocionte p\u00ebr at\u00eb q\u00eb BE-ja e quante normalizim politik\u201d, vler\u00ebson profesori amerikan.<\/p>\n<p>Sipas Serwerit, orientimi i Vu\u00e7iqit drejt Lindjes u shoq\u00ebrua me p\u00ebrkeq\u00ebsimin e standardeve demokratike dhe forcimin e praktikave autoritare brenda Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cAi i vuri mediat n\u00ebn kontrollin e qeveris\u00eb, nd\u00ebrsa u shp\u00ebrndante kontrata njer\u00ebzve t\u00eb af\u00ebrt dhe nuk arrinte t\u2019i arrestonte kriminel\u00ebt q\u00eb vepronin hapur\u201d, shkruan ai.<\/p>\n<p>Profesori amerikan vler\u00ebson se Bashkimi Evropian vet\u00ebm gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb fundit filloi t\u00eb kuptonte, si\u00e7 i quan ai, pabesit\u00eb e Vu\u00e7iqit, duke ngadal\u00ebsuar procesin e integrimit evropian t\u00eb Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrmend gjithashtu ftohjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve me administrat\u00ebn amerikane pas d\u00ebshtimit t\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshjeje t\u00eb premtuar Jared Kushnerit, si dhe kritikat gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb ashpra t\u00eb kongresist\u00ebve amerikan\u00eb ndaj lidhjeve t\u00eb Beogradit me Rusin\u00eb dhe Kin\u00ebn.<\/p>\n<p>Duke analizuar fitoren e List\u00ebs Studentore, Serwer vler\u00ebson se l\u00ebvizja arriti ta shnd\u00ebrroj\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb qytetare n\u00eb nj\u00eb forc\u00eb politike q\u00eb sfidoi nj\u00eb sistem t\u00eb fuqish\u00ebm pushteti.<\/p>\n<p>Ai thekson se k\u00ebrkesat e student\u00ebve fillimisht ishin p\u00ebrqendruar n\u00eb kund\u00ebrshtimin e dhun\u00ebs, m\u00eb pas n\u00eb mbrojtjen e mjedisit dhe s\u00eb fundmi n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit.<\/p>\n<p>Programi i tyre, sipas tij, p\u00ebrfshin sundimin e ligjit, lirin\u00eb e mediave, meritokracin\u00eb, arsimin, pun\u00ebsimin, strehimin dhe sh\u00ebndet\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Serwer paralajm\u00ebron se shumica e re parlamentare do t\u00eb p\u00ebrballet me v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs politike dhe rezistenc\u00ebs s\u00eb pritshme nga strukturat e SNS-s\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNjer\u00ebzit e Vu\u00e7iqit, me p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb procedurat parlamentare dhe n\u00eb manovrat politike, pa dyshim do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb \u00e7mos p\u00ebr t\u2019ua v\u00ebshtir\u00ebsuar pun\u00ebn\u201d, shkruan ai.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga sfidat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, sipas profesorit amerikan, do t\u00eb jet\u00eb politika e jashtme dhe ve\u00e7an\u00ebrisht q\u00ebndrimi i shumic\u00ebs s\u00eb re ndaj Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Serwer v\u00ebren se student\u00ebt deri m\u00eb tani kan\u00eb folur pak p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme dhe se disa nga q\u00ebndrimet e tyre nuk japin shum\u00eb arsye p\u00ebr optimiz\u00ebm.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrmend Memorandumin e Kragujevcit, n\u00eb t\u00eb cilin p\u00ebrs\u00ebritet pretendimi i Serbis\u00eb p\u00ebr sovranitet mbi Kosov\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cMemorandumi i tyre i Kragujevcit p\u00ebrs\u00ebriti pretendimin e Serbis\u00eb p\u00ebr sovranitet mbi Kosov\u00ebn, por t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb ekspert nga Beogradi dyshon se ata do t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr ta zbutur, n\u00ebse jo p\u00ebr ta zgjidhur, k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje\u201d, shkruan Serwer.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ai pret q\u00eb deputet\u00ebt e rinj t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrshpejtimin e integrimit evropian dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Sa u p\u00ebrket Rusis\u00eb dhe Kin\u00ebs, Serwer nuk pret shk\u00ebputje t\u00eb menj\u00ebhershme t\u00eb Beogradit nga k\u00ebto dy fuqi.<\/p>\n<p>\u201cAta nuk do t\u00eb shk\u00ebputen p\u00ebrfundimisht nga Rusia dhe Kina. E para ende kontrollon aparatin e siguris\u00eb serbe, i cili do t\u00eb ket\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb proces t\u00eb thell\u00eb lustracioni. Kina siguron shum\u00eb investime, t\u00eb cilat Serbia do t\u00eb duhet t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u2019i mir\u00ebpres\u00eb\u201d, shkruan ai.<\/p>\n<p>Sipas tij, skenari m\u00eb realist \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kthes\u00eb graduale e Serbis\u00eb drejt Per\u00ebndimit, q\u00eb do t\u00eb korrigjonte orientimin e theksuar t\u00eb Vu\u00e7iqit drejt Mosk\u00ebs dhe Pekinit.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb analiz\u00ebs, Serwer e vendos humbjen e Vu\u00e7iqit edhe n\u00eb kontekstin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar, duke p\u00ebrmendur mb\u00ebshtetjen q\u00eb p\u00ebrkrah\u00ebsit e l\u00ebvizjes MAGA i kishin dh\u00ebn\u00eb atij.<\/p>\n<p>Ai e interpreton rezultatin si pjes\u00eb t\u00eb nj\u00eb reagimi m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb kund\u00ebr korrupsionit, retorik\u00ebs p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse dhe praktikave autoritare.<\/p>\n<p>\u201cNjer\u00ebzit jan\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00eb dhe t\u00eb lodhur duke qen\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00eb dhe t\u00eb lodhur. G\u00ebnjeshtrat e hapura, racizmi grotesk, grumbullimi i parave p\u00ebrmes korrupsionit, gjuha fyese dhe shfryt\u00ebzimi i njer\u00ebzve t\u00eb varf\u00ebr po nxisin reagim. Lavjerr\u00ebsi po l\u00ebkundet\u201d, p\u00ebrfundon Serwer. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Serwer paralajm\u00ebron: Edhe pas r\u00ebnies s\u00eb Vu\u00e7iqit, ndikimi rus n\u00eb Serbi mbetet i fuqish\u00ebm Profesori&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":59949,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-59926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59926"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59926\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59931,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59926\/revisions\/59931"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/59949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}