{"id":60384,"date":"2026-10-28T12:18:23","date_gmt":"2026-10-28T11:18:23","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=60384"},"modified":"2026-10-28T12:18:23","modified_gmt":"2026-10-28T11:18:23","slug":"spanja-viti-i-zi-i-hekurudhave-perplasja-e-trenave-rikthen-friken-e-tragjedive","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=60384","title":{"rendered":"Spanja, viti i zi i hekurudhave! P\u00ebrplasja e trenave rikthen frik\u00ebn e tragjedive"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebrplasja e dy trenave t\u00eb pasagjer\u00ebve k\u00ebt\u00eb t\u00eb m\u00ebrkur\u00eb, 28 tetor, n\u00eb provinc\u00ebn e Toledos n\u00eb Spanj\u00eb, ka rikthyer shqet\u00ebsimet p\u00ebr sigurin\u00eb e transportit hekurudhor n\u00eb vend. Aksidenti ndodhi n\u00eb zon\u00ebn mes Mora y Orgaz dhe Urda, vet\u00ebm 283 dit\u00eb pas tragjedis\u00eb s\u00eb 18 janarit n\u00eb Adamuz, ku humb\u00ebn jet\u00ebn 46 persona.<\/p>\n<p>Sipas informacioneve t\u00eb para, nj\u00eb tren i kompanis\u00eb Iryo, q\u00eb udh\u00ebtonte nga Madridi drejt Seviljes, \u00ebsht\u00eb goditur nga pas nga nj\u00eb tren i kompanis\u00eb Renfe, i cili po l\u00ebvizte n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin drejtim. Nga p\u00ebrplasja, t\u00eb pakt\u00ebn tre vagon\u00eb kan\u00eb dal\u00eb nga shinat. Ende nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb p\u00ebrse treni i dyt\u00eb nuk ka arritur t\u00eb frenoj\u00eb n\u00eb koh\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb dh\u00ebnat paraprake nuk tregojn\u00eb se aksidenti \u00ebsht\u00eb shkaktuar nga ndonj\u00eb defekt n\u00eb shina.<\/p>\n<p>Ngjarja vjen pas nj\u00eb viti t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr hekurudhat spanjolle, t\u00eb shoq\u00ebruar me aksidente, defekte teknike dhe vonesa t\u00eb shumta. Vet\u00ebm dy dit\u00eb pas tragjedis\u00eb s\u00eb Adamuzit, nj\u00eb tjet\u00ebr aksident n\u00eb Gelida, pran\u00eb Barcelon\u00ebs, i mori jet\u00ebn nj\u00eb makinisti t\u00eb trenave t\u00eb udh\u00ebtar\u00ebve dhe la t\u00eb plagosur 37 persona.<\/p>\n<p>Q\u00eb prej janarit, rrjeti hekurudhor n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Spanj\u00ebs ka funksionuar me kapacitet t\u00eb kufizuar. Autoritetet vendos\u00ebn uljen e shpejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb disa linja ku ishin konstatuar probleme, si mas\u00eb parandaluese p\u00ebr t\u00eb shmangur aksidente t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb kritikave \u00ebsht\u00eb vendosur edhe mir\u00ebmbajtja e infrastruktur\u00ebs hekurudhore. Kompania shtet\u00ebrore Adif, p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr administrimin e rrjetit, kishte kryer kat\u00ebr kontrolle n\u00eb zon\u00ebn e aksidentit t\u00eb Adamuzit, nga mesi i tetorit 2025 deri m\u00eb 7 janar 2026. Megjithat\u00eb, tragjedia ndodhi n\u00eb nj\u00eb segment ku dy pjes\u00eb shinash ishin bashkuar me saldim. Nj\u00eb raport i Guardia Civil, i publikuar n\u00eb shtator, forcoi dyshimet se problemi mund t\u00eb kishte lidhje me k\u00ebt\u00eb bashkim. Hetimet p\u00ebr shkaqet e aksidentit vazhdojn\u00eb.<\/p>\n<p>Problemet e hekurudhave spanjolle nuk kufizohen vet\u00ebm te aksidentet e r\u00ebnda. Gjat\u00eb muajve t\u00eb fundit jan\u00eb regjistruar vjedhje t\u00eb kabllove t\u00eb bakrit, defekte n\u00eb trenat e rinj Avril S-106, si dhe nj\u00eb incident n\u00eb t\u00eb cilin nj\u00eb vagon bosh i kompanis\u00eb Renfe u shk\u00ebput nga treni dhe vazhdoi t\u00eb l\u00ebvizte pa kontroll mes stacioneve Chamart\u00edn dhe Atocha.<\/p>\n<p>Situata ka shkaktuar edhe vonesa t\u00eb shumta p\u00ebr pasagjer\u00ebt. Gjat\u00eb ver\u00ebs s\u00eb vitit 2025, kat\u00ebr n\u00eb dhjet\u00eb trena nuk respektuan oraret e parashikuara. P\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebtyre problemeve, ministri spanjoll i Transportit, \u00d3scar Puente, u paraqit n\u00eb Parlament p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb shpjegime mbi gjendjen e sistemit hekurudhor, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb linjave me shpejt\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Ministri pranoi se problemet mund t\u00eb vazhdojn\u00eb edhe p\u00ebr disa vite. Sipas tij, nj\u00eb nga arsyet \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i nj\u00ebkohsh\u00ebm i trenave t\u00eb rinj dhe atyre t\u00eb vjet\u00ebr. Mjetet e reja, si Avril S-106, p\u00ebrballen me v\u00ebshtir\u00ebsi teknike gjat\u00eb p\u00ebrshtatjes n\u00eb rrjet, nd\u00ebrsa trenat e vjet\u00ebr kan\u00eb probleme p\u00ebr shkak t\u00eb konsumimit dhe p\u00ebrdorimit p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr shqet\u00ebsim lidhet me shtimin e numrit t\u00eb kompanive q\u00eb ofrojn\u00eb sh\u00ebrbime hekurudhore, pas liberalizimit t\u00eb tregut. Ekspert\u00ebt dhe sindikatat kan\u00eb paralajm\u00ebruar se qarkullimi m\u00eb i shpesht\u00eb i trenave, p\u00ebrfshir\u00eb mjete m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda, po ushtron gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb presion mbi infrastruktur\u00ebn ekzistuese.<\/p>\n<p>Edhe vet\u00eb ministri Puente ka pranuar se rrjeti hekurudhor ka vuajtur nga mungesa e investimeve gjat\u00eb viteve t\u00eb m\u00ebparshme, duke theksuar nevoj\u00ebn p\u00ebr modernizimin e tij.<\/p>\n<p>P\u00ebrplasja e fundit n\u00eb Toledo i shtohet k\u00ebshtu nj\u00eb serie ngjarjesh q\u00eb kan\u00eb ngritur pik\u00ebpyetje p\u00ebr sigurin\u00eb dhe funksionimin e hekurudhave spanjolle. Nd\u00ebrsa hetimet pritet t\u00eb sqarojn\u00eb shkaqet e aksidentit t\u00eb 28 tetorit, autoritetet p\u00ebrballen me presion n\u00eb rritje p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e infrastruktur\u00ebs, mir\u00ebmbajtjen e trenave dhe garantimin e siguris\u00eb s\u00eb pasagjer\u00ebve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrplasja e dy trenave t\u00eb pasagjer\u00ebve k\u00ebt\u00eb t\u00eb m\u00ebrkur\u00eb, 28 tetor, n\u00eb provinc\u00ebn e Toledos&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":60390,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-60384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60391,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60384\/revisions\/60391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}