{"id":60652,"date":"2026-10-29T13:49:30","date_gmt":"2026-10-29T12:49:30","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=60652"},"modified":"2026-10-29T13:49:30","modified_gmt":"2026-10-29T12:49:30","slug":"paradoksi-i-votes-arabe-vendimtare-per-te-mundur-netanyahun-por-askush-nuk-i-do-ne-qeveri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=60652","title":{"rendered":"Paradoksi i vot\u00ebs arabe\/ Vendimtare p\u00ebr t\u00eb mundur Netanyahun, por askush nuk i do n\u00eb qeveri"},"content":{"rendered":"<p>Zgjedhjet n\u00eb Izrael kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb rezultat historik p\u00ebr partit\u00eb arabe, t\u00eb cilat kan\u00eb siguruar 19 mandate, pothuajse dyfishin e dhjet\u00eb mandateve q\u00eb kishin n\u00eb legjislatur\u00ebn e kaluar. Megjithat\u00eb, asnj\u00eb nga kampet politike nuk ka arritur shumic\u00ebn prej 61 mandatesh t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb formuar qeverin\u00eb, duke l\u00ebn\u00eb t\u00eb hapur t\u00eb ardhmen politike t\u00eb kryeministrit Benjamin Netanyahu.<\/p>\n<p>Sipas rezultateve paraprake, Netanyahu dhe aleat\u00ebt e tij kan\u00eb siguruar 54 mandate, nd\u00ebrsa kampi i opozit\u00ebs i drejtuar nga Gadi Eisenkot ka marr\u00eb 47 mandate. Partit\u00eb arabe, me 19 mandate, kan\u00eb fituar nj\u00eb pesh\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb parlament dhe mund t\u00eb b\u00ebhen vendimtare p\u00ebr formimin e qeveris\u00eb s\u00eb ardhshme.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga rezultatet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb k\u00ebtyre zgjedhjeve \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebmarrja e lart\u00eb e qytetar\u00ebve arab\u00eb t\u00eb Izraelit. N\u00eb qytetin Kafr Qasim, pjes\u00ebmarrja arriti n\u00eb 84,9 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa n\u00eb nivel komb\u00ebtar shifra ishte 77,7 p\u00ebr qind. Kjo tregon mobilizimin e madh t\u00eb komunitetit arab, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb t\u00eb rinjve, t\u00eb cil\u00ebt u p\u00ebrfshin\u00eb aktivisht n\u00eb fushat\u00ebn zgjedhore dhe u b\u00ebn\u00eb thirrje bashk\u00ebmoshatar\u00ebve dhe familjar\u00ebve t\u00eb tyre t\u00eb votonin.<\/p>\n<p>P\u00ebr partit\u00eb arabe, rezultati p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb sukses historik dhe nj\u00eb d\u00ebshmi se ato nuk mund t\u00eb anashkalohen m\u00eb n\u00eb sken\u00ebn politike izraelite. Megjithat\u00eb, mbetet e paqart\u00eb n\u00ebse kjo forc\u00eb e re politike do t\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb qeverisjen e vendit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga partit\u00eb q\u00eb ka fituar v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb Raam, e udh\u00ebhequr nga Mansour Abbas. N\u00eb vitin 2021, kjo parti u b\u00eb pjes\u00eb e koalicionit qeveris\u00ebs t\u00eb Naftali Bennettit dhe Yair Lapidit, duke sh\u00ebnuar her\u00ebn e par\u00eb q\u00eb nj\u00eb parti e pavarur arabe merrte pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb qeveri izraelite.<\/p>\n<p>Strategjia e Abbasit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar te p\u00ebrmir\u00ebsimi i kushteve t\u00eb jetes\u00ebs s\u00eb qytetar\u00ebve arab\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr kriminalitetit, nd\u00ebrtimin e banesave dhe financimin e sh\u00ebrbimeve publike. Sipas mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb tij, k\u00ebto jan\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb prekin drejtp\u00ebrdrejt jet\u00ebn e p\u00ebrditshme t\u00eb komunitetit arab dhe duhet t\u00eb ken\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi ndaj mosmarr\u00ebveshjeve m\u00eb t\u00eb gjera politike.<\/p>\n<p>Problemet jan\u00eb t\u00eb shumta. Viti 2025 u mbyll me 252 qytetar\u00eb arab\u00eb t\u00eb vrar\u00eb, shifra m\u00eb e lart\u00eb e regjistruar ndonj\u00ebher\u00eb. Shqet\u00ebsim mbetet edhe mungesa e mund\u00ebsive ligjore p\u00ebr nd\u00ebrtimin e banesave n\u00eb disa qytete dhe fshatra arabe, si dhe shkurtimet e pretenduara n\u00eb fondet publike t\u00eb parashikuara p\u00ebr zhvillimin e k\u00ebtyre komuniteteve.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, pjes\u00ebmarrja e lart\u00eb e votuesve arab\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb debatit politik. Gjat\u00eb dit\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve, Netanyahu pretendoi n\u00eb rrjetet sociale se votuesit arab\u00eb po v\u00ebrshonin drejt qendrave t\u00eb votimit p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padrejt\u00eb rezultatin. Edhe ministri Bezalel Smotrich b\u00ebri thirrje p\u00ebr mobilizimin e s\u00eb djatht\u00ebs, duke paralajm\u00ebruar p\u00ebr rrezikun e nj\u00eb qeverie t\u00eb majt\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto deklarata rikthyen n\u00eb v\u00ebmendje debatin e vitit 2015, kur Netanyahu kishte paralajm\u00ebruar p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e lart\u00eb t\u00eb arab\u00ebve n\u00eb zgjedhje. Megjithat\u00eb, mobilizimi i k\u00ebtij viti duket se ka pasur nj\u00eb ndikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb rezultatet p\u00ebrfundimtare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rol t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces kan\u00eb luajtur t\u00eb rinjt\u00eb arab\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt u angazhuan n\u00eb universitete, n\u00eb terren dhe n\u00eb rrjetet sociale. Shum\u00eb prej tyre e konsideruan pjes\u00ebmarrjen n\u00eb zgjedhje si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb vendimet q\u00eb prekin komunitetet e tyre, pas viteve t\u00eb trazuara nga pandemia, tensionet politike dhe lufta n\u00eb Gaza.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht rezultatit, formimi i qeveris\u00eb s\u00eb re mbetet i v\u00ebshtir\u00eb. Eisenkot ka deklaruar se nuk sheh parti arabe t\u00eb gatshme p\u00ebr t\u00eb pranuar kushtet e tij, nd\u00ebrsa politikan\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb opozit\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb Avigdor Liebermanin dhe Naftali Bennettin, kan\u00eb p\u00ebrjashtuar marr\u00ebveshjet me partit\u00eb arabe.<\/p>\n<p>Ndryshe nga ata, Yair Golan, drejtues i Demokrat\u00ebve, ka pranuar se ekziston mund\u00ebsia e nj\u00eb shumice prej 65 mandatesh kund\u00ebr Netanyahut, n\u00ebse n\u00eb llogaritje p\u00ebrfshihen edhe deputet\u00ebt arab\u00eb.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb, n\u00eb sken\u00ebn politike izraelite jan\u00eb tri mund\u00ebsi kryesore: krijimi i nj\u00eb qeverie t\u00eb pakic\u00ebs t\u00eb drejtuar nga Eisenkoti, me mb\u00ebshtetjen e jashtme t\u00eb partive arabe; formimi i nj\u00eb koalicioni t\u00eb gjer\u00eb mes Likudit dhe partis\u00eb Yashar, pa p\u00ebrfshirjen e Ben Gvirit dhe Smotrichut; ose zhvillimi i zgjedhjeve t\u00eb reja.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, asnj\u00ebra prej k\u00ebtyre mund\u00ebsive nuk duket e sigurt. Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb \u00ebsht\u00eb se partit\u00eb arabe kan\u00eb arritur rezultatin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb historin\u00eb e tyre dhe se vota e tyre mund t\u00eb jet\u00eb vendimtare p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e qeveris\u00eb s\u00eb ardhshme t\u00eb Izraelit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zgjedhjet n\u00eb Izrael kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb rezultat historik p\u00ebr partit\u00eb arabe, t\u00eb cilat kan\u00eb siguruar&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":60655,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-60652","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60652"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60656,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60652\/revisions\/60656"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}