{"id":60834,"date":"2026-10-30T10:06:07","date_gmt":"2026-10-30T09:06:07","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=60834"},"modified":"2026-10-30T10:06:07","modified_gmt":"2026-10-30T09:06:07","slug":"vrasjet-ne-dhunen-familjare-ne-kosove-kur-kerkesa-per-ndihme-nuk-e-shpeton-viktimen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=60834","title":{"rendered":"VRASJET N\u00cb DHUN\u00cbN FAMILJARE N\u00cb KOSOV\u00cb: KUR K\u00cbRKESA P\u00cbR NDIHM\u00cb NUK E SHP\u00cbTON VIKTIM\u00cbN"},"content":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Muhamet Racaj,<\/p>\n<p>Dhuna familjare \u2013 dukuri shoq\u00ebrore dhe rrezik kriminal<\/p>\n<p>Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi sociologjik dhe kriminologjik, vrasjet n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb dhun\u00ebs familjare nuk jan\u00eb raste t\u00eb izoluara, por pasoja t\u00eb nj\u00eb dukurie q\u00eb k\u00ebrkon parandalim, trajtim institucional dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi shoq\u00ebrore.<br \/>\nDhuna familjare mund t\u00eb filloj\u00eb me k\u00ebrc\u00ebnime, kontroll psikologjik, frik\u00ebsim dhe sulme fizike, por n\u00eb rastet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda mund t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb me humbjen e jet\u00ebs. Rreziku b\u00ebhet ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsues kur dhuna p\u00ebrs\u00ebritet, k\u00ebrc\u00ebnimet intensifikohen dhe viktima k\u00ebrkon ndihm\u00eb nga institucionet.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebto rrethana, parandalimi nuk duhet t\u00eb filloj\u00eb pas tragjedis\u00eb, por n\u00eb momentin kur identifikohen shenjat e para t\u00eb rrezikut.<\/p>\n<p>Faktet dhe d\u00ebshmit\u00eb praktike<br \/>\nSipas raportimeve t\u00eb bazuara n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e Policis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, nga viti 2010 deri m\u00eb 26 tetor 2026, 67 gra jan\u00eb vrar\u00eb nga familjar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb. Vet\u00ebm gjat\u00eb vitit 2026 jan\u00eb raportuar tet\u00eb gra t\u00eb vrara n\u00eb kontekstin e dhun\u00ebs familjare. K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna d\u00ebshmojn\u00eb seriozitetin e dukuris\u00eb, megjith\u00ebse nuk p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb statistik\u00eb t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr periudh\u00ebn q\u00eb nga \u00e7lirimi i Kosov\u00ebs m\u00eb 1999.<br \/>\nBurimet: Radio Evropa e Lir\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat e Policis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb p\u00ebrcjella nga Reporteri.net, 26 tetor 2026.<br \/>\nRasti i fundit, n\u00eb t\u00eb cilin viktima kishte k\u00ebrkuar ndihm\u00eb nga Policia dhe Prokuroria, por megjithat\u00eb u vra, e b\u00ebn edhe m\u00eb t\u00eb domosdosh\u00ebm shqyrtimin e funksionimit t\u00eb mekanizmave t\u00eb mbrojtjes. Hetimet duhet t\u00eb sqarojn\u00eb n\u00ebse ankesat u trajtuan me urgjenc\u00ebn e nevojshme, n\u00ebse rreziku u vler\u00ebsua si\u00e7 duhet dhe n\u00ebse u nd\u00ebrmor\u00ebn masat ligjore p\u00ebr mbrojtjen e saj.<br \/>\nKur nj\u00eb grua k\u00ebrkon ndihm\u00eb dhe m\u00eb pas humb jet\u00ebn, nuk mjafton t\u00eb hetohet vet\u00ebm autori i krimit. Duhet t\u00eb shqyrtohet edhe n\u00ebse institucionet i p\u00ebrmbush\u00ebn detyrimet e tyre. Kjo nuk n\u00ebnkupton paragjykim t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb s\u00eb zyrtar\u00ebve, por domosdoshm\u00ebrin\u00eb e llogaridh\u00ebnies mbi baz\u00ebn e provave.<br \/>\n\u00c7far\u00eb duhet t\u00eb ndryshoj\u00eb?<\/p>\n<p>Kosova duhet t\u00eb forcoj\u00eb vler\u00ebsimin e rrezikut, reagimin e shpejt\u00eb policor, bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrmjet Policis\u00eb, Prokuroris\u00eb dhe gjykatave, si dhe mbik\u00ebqyrjen e zbatimit t\u00eb urdhrave mbrojt\u00ebs. \u00c7do ankes\u00eb duhet t\u00eb trajtohet seriozisht dhe \u00e7do k\u00ebrc\u00ebnim me rrezik t\u00eb lart\u00eb duhet t\u00eb pasohet me masa konkrete.<br \/>\nPo ashtu, nevojitet edukim shoq\u00ebror p\u00ebr t\u00eb luftuar mentalitetin q\u00eb dhun\u00ebn familjare e konsideron \u00e7\u00ebshtje private. Heshtja, frika dhe relativizimi i dhun\u00ebs mund ta l\u00ebn\u00eb viktim\u00ebn pa mbrojtjen q\u00eb i nevojitet.<\/p>\n<p>P\u00ebrfundim<br \/>\nVrasjet n\u00eb dhun\u00ebn familjare nuk mund t\u00eb parandalohen vet\u00ebm me ligje dhe d\u00ebnime t\u00eb r\u00ebnda. Ato k\u00ebrkojn\u00eb institucione profesionale, koordinim t\u00eb vazhduesh\u00ebm dhe nd\u00ebrhyrje n\u00eb koh\u00eb.<br \/>\nK\u00ebrkesa p\u00ebr ndihm\u00eb nuk duhet t\u00eb mbetet vet\u00ebm nj\u00eb ankes\u00eb e regjistruar n\u00eb dokumente; ajo duhet t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb mbrojtje reale p\u00ebr jet\u00ebn e njeriut.<br \/>\nShteti ka detyrimin t\u00eb veproj\u00eb para tragjedis\u00eb, jo vet\u00ebm t\u00eb reagoj\u00eb pas saj. \u00c7do rast duhet t\u00eb analizohet me profesionaliz\u00ebm, nd\u00ebrsa \u00e7do mang\u00ebsi e v\u00ebrtetuar institucionale duhet t\u00eb pasohet me p\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe masa konkrete p\u00ebr t\u00eb parandaluar p\u00ebrs\u00ebritjen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Muhamet Racaj, Dhuna familjare \u2013 dukuri shoq\u00ebrore dhe rrezik kriminal Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi sociologjik&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11324,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-60834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60834"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60837,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60834\/revisions\/60837"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}