{"id":61068,"date":"2026-10-31T11:09:49","date_gmt":"2026-10-31T10:09:49","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61068"},"modified":"2026-10-31T11:09:49","modified_gmt":"2026-10-31T10:09:49","slug":"kane-shkelur-premtimet-akuza-te-forta-per-gjigandet-e-inteligjences-artificiale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61068","title":{"rendered":"\u201cKan\u00eb shkelur premtimet\u201d, akuza t\u00eb forta p\u00ebr gjigand\u00ebt e Inteligjenc\u00ebs Artificiale"},"content":{"rendered":"<p>Fizikani i MIT-it dhe themeluesi i Future of Life Institute, Max Tegmark, ka vler\u00ebsuar q\u00ebndrimin e Papa Leoni XIV mbi inteligjenc\u00ebn artificiale, duke theksuar se mesazhi i tij p\u00ebrmban udh\u00ebzime konkrete morale p\u00ebr debatet q\u00eb po zhvillohen sot n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr gazet\u00ebn italiane Corriere della Sera, Tegmark tha se Papa ka k\u00ebrkuar ndalimin e arm\u00ebve autonome vdekjeprur\u00ebse dhe ka kund\u00ebrshtuar dh\u00ebnien e personalitetit juridik inteligjenc\u00ebs artificiale, duke n\u00ebnvizuar se robot\u00ebt nuk duhet t\u00eb ken\u00eb t\u00eb drejta.<\/p>\n<p>Tegmark e cil\u00ebsoi ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00ebndrimin e Pap\u00ebs p\u00ebr ndalimin e arm\u00ebve autonome dhe p\u00ebr mosnjohjen e t\u00eb drejtave ligjore p\u00ebr bot\u00ebt e inteligjenc\u00ebs artificiale.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb pik\u00eb shum\u00eb interesante, sepse jav\u00ebn e ardhshme Papa do t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb n\u00eb Argjentin\u00eb, vendi i par\u00eb n\u00eb bot\u00eb q\u00eb ka propozuar legalizimin e kompanive t\u00eb drejtuara nga inteligjenca artificiale, pa pranin\u00eb e njer\u00ebzve. Shpresoj q\u00eb t\u2019i thot\u00eb presidentit Javier Milei t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb q\u00eb na tha neve\u201d, u shpreh ai.<\/p>\n<p>Sipas Tegmark, Papa ka theksuar gjithashtu se njer\u00ebzimi duhet t\u00eb synoj\u00eb nd\u00ebrtimin e mjeteve teknologjike dhe jo krijimin e qenieve t\u00eb vet\u00ebdijshme apo t\u00eb atyre q\u00eb mund t\u00eb meritojn\u00eb t\u00eb drejta.<\/p>\n<p>\u201cLetra p\u00ebr moratoriumin e AI-s\u00eb ishte sukses, edhe pse nuk e ndali gar\u00ebn\u201d<\/p>\n<p>Tegmark kujtoi edhe letr\u00ebn e hapur t\u00eb vitit 2023, e cila k\u00ebrkonte nj\u00eb moratorium prej t\u00eb pakt\u00ebn gjasht\u00eb muajsh p\u00ebr zhvillimin e inteligjenc\u00ebs artificiale. Nisma u firmos nga shum\u00eb shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb njohur dhe nga Elon Musk.<\/p>\n<p>Ai tha se, megjith\u00ebse moratoriumi nuk u arrit, letra pati nj\u00eb ndikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, pasi b\u00ebri q\u00eb shqet\u00ebsimet p\u00ebr rreziqet e AI-s\u00eb t\u00eb b\u00ebheshin t\u00eb pranueshme publikisht.<\/p>\n<p>\u201cKur ChatGPT sapo kishte dal\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb thoshin privatisht se ishte e rrezikshme t\u00eb vazhdohej n\u00eb at\u00eb drejtim, por askush nuk kishte guximin t\u00eb dilte publikisht. Ne e b\u00ebm\u00eb k\u00ebt\u00eb dhe sot mendoj se ishte nj\u00eb sukses i madh\u201d, tha Tegmark.<\/p>\n<p>Ai e p\u00ebrshkroi gar\u00ebn mes kompanive t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale si nj\u00eb \u201ctragjedi greke\u201d, duke p\u00ebrmendur Anthropic, Google dhe OpenAI, t\u00eb cilat, sipas tij, kan\u00eb shkelur premtimet e tyre.<\/p>\n<p>Tegmark theksoi se drejtuesit e kompanive kryesore t\u00eb AI-s\u00eb jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr rreziqet, por jan\u00eb t\u00eb bllokuar n\u00eb nj\u00eb gar\u00eb q\u00eb nuk arrijn\u00eb ta ndalin vet\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cPjesa tjet\u00ebr e bot\u00ebs duhet t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb dhe t\u2019i ndihmoj\u00eb t\u00eb dalin nga kjo situat\u00eb\u201d, u shpreh ai.<\/p>\n<p>\u201cKa uri p\u00ebr lidership moral\u201d<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht rreziqeve, Tegmark tha se \u00ebsht\u00eb optimist, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje ndryshimin e madh t\u00eb debatit politik amerikan mbi inteligjenc\u00ebn artificiale gjat\u00eb muajve t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrmendi edhe l\u00ebvizjen \u201cPro-Human\u201d, e cila, sipas tij, po fiton terren n\u00eb Shtetet e Bashkuara, nd\u00ebrsa theksoi se shoq\u00ebria ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb udh\u00ebheqje q\u00eb vendos interesin njer\u00ebzor p\u00ebrpara fitimit dhe pushtetit.<\/p>\n<p>\u201cKa uri p\u00ebr lidership moral, sepse shumica e argumenteve q\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb motivohen vet\u00ebm nga fitimi ose nga m\u00ebnyra se si t\u2019i japim m\u00eb shum\u00eb pushtet k\u00ebtij apo atij shteti. N\u00eb k\u00ebt\u00eb skenar vjen Papa, i cili flet p\u00ebr at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb moralisht e drejt\u00eb t\u00eb b\u00ebhet\u201d, deklaroi Tegmark.<\/p>\n<p>Ai parashikoi se q\u00ebndrimi i Pap\u00ebs mund t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si bota e trajton inteligjenc\u00ebn artificiale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fizikani i MIT-it dhe themeluesi i Future of Life Institute, Max Tegmark, ka vler\u00ebsuar q\u00ebndrimin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":61071,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-61068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61068"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61072,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61068\/revisions\/61072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}