Nga sakrifica p\u00ebr liri te vullneti p\u00ebr nd\u00ebrtim \u2013 p\u00ebrgjegj\u00ebsia e shtetit p\u00ebr t\u00eb ardhmen e brezave t\u00eb rinj<\/p>\n
Isuf B.Bajrami<\/p>\n
Nj\u00eb komb q\u00eb nuk investon n\u00eb rinin\u00eb e vet, rrezikon t\u00eb mbetet pa t\u00eb ardhme. Nj\u00eb shtet q\u00eb nuk krijon mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb, nuk mund t\u00eb ankohet pse ata e k\u00ebrkojn\u00eb perspektiv\u00ebn jasht\u00eb vendit.<\/p>\n
Kur shikojm\u00eb fotografit\u00eb e brezave t\u00eb dikursh\u00ebm, t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb nd\u00ebrtonin hekurudha, fabrika, ura, hidrocentrale, hapnin toka t\u00eb reja, mbillnin ullinj, pisha e g\u00ebshtenja dhe ngrinin vepra q\u00eb ndryshonin pamjen e vendit, natyrsh\u00ebm ndiejm\u00eb respekt p\u00ebr energjin\u00eb, p\u00ebrkushtimin dhe vullnetin e tyre p\u00ebr pun\u00eb.<\/p>\n
Kur kujtojm\u00eb rinin\u00eb e Kosov\u00ebs, e cila n\u00eb rrethana t\u00eb jasht\u00ebzakonshme historike u b\u00eb pjes\u00eb e rezistenc\u00ebs dhe luft\u00ebs \u00e7lirimtare, kuptojm\u00eb se \u00e7far\u00eb peshe ka pasur gjithmon\u00eb rinia n\u00eb fatin e kombit ton\u00eb.<\/p>\n
Dikur, rinia u angazhua n\u00eb nd\u00ebrtimin e veprave t\u00eb m\u00ebdha ekonomike dhe infrastrukturore. N\u00eb Kosov\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e saj u mobilizua edhe p\u00ebr ta fituar lirin\u00eb.<\/p>\n
Sot, kur kemi lirin\u00eb dhe institucionet tona, shtrohet nj\u00eb pyetje me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb:<\/p>\n
A po dim\u00eb ta shnd\u00ebrrojm\u00eb lirin\u00eb e fituar n\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr pun\u00eb, dije, zhvillim dhe perspektiv\u00eb p\u00ebr brezat e rinj?<\/p>\n
Nga historia e aksioneve te p\u00ebrgjegj\u00ebsia e brezave<\/p>\n
N\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, aksionet komb\u00ebtare t\u00eb rinis\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb kapitull t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb angazhimit rinor n\u00eb zhvillimin ekonomik dhe shoq\u00ebror t\u00eb vendit.<\/p>\n
Pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb varf\u00ebr dhe me infrastruktur\u00eb t\u00eb pazhvilluar, nisi nj\u00eb proces i gjer\u00eb nd\u00ebrtimi dhe transformimi.<\/p>\n
Rinia u angazhua n\u00eb nd\u00ebrtimin e hekurudhave, rrug\u00ebve, urave, tuneleve, hidrocentraleve, fabrikave, uzinave dhe kombinateve industriale. Ajo mori pjes\u00eb n\u00eb hapjen e tokave t\u00eb reja bujq\u00ebsore, bonifikimin e k\u00ebnetave, nd\u00ebrtimin e kanaleve vadit\u00ebse, krijimin e tarracave malore, mbjelljen e ullinjve, pishave e g\u00ebshtenjave, si dhe n\u00eb zhvillimin e fermave, pemishteve dhe nd\u00ebrmarrjeve bujq\u00ebsore.<\/p>\n
U ngrit\u00ebn objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme industriale, u zhvilluan industria minerare, p\u00ebrpunimi i naft\u00ebs, industria ushqimore dhe deg\u00eb t\u00eb tjera prodhuese. N\u00eb bujq\u00ebsi u hap\u00ebn toka t\u00eb reja, u nd\u00ebrtuan sisteme ujitjeje e kullimi dhe u krijuan struktura t\u00eb reja t\u00eb prodhimit.<\/p>\n
Aksionet komb\u00ebtare t\u00eb rinis\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se \u00e7far\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb brez kur energjia, vullneti dhe idealizmi i tij orientohen drejt q\u00ebllimeve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. Ato p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb kapitull t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb angazhimit rinor n\u00eb nd\u00ebrtimin e infrastruktur\u00ebs, zhvillimin e industris\u00eb, p\u00ebrparimin e bujq\u00ebsis\u00eb dhe transformimin ekonomik t\u00eb vendit.<\/p>\n
M\u00ebsimi q\u00eb mund t\u00eb nxjerrim \u00ebsht\u00eb se energjia e rinis\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr drejtim, organizim, vizion dhe mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb prodhuar rezultate. Sot, ky potencial duhet t\u00eb zhvillohet p\u00ebrmes vullnetarizmit t\u00eb lir\u00eb, edukimit praktik, inovacionit, nd\u00ebrmarr\u00ebsis\u00eb dhe pjes\u00ebmarrjes aktive n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore.<\/p>\n
Rinia q\u00eb kontribuoi p\u00ebr lirin\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb shtetin<\/p>\n
Kosova ka nj\u00eb histori t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb raport me rinin\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb periudh\u00ebn e okupimit, t\u00eb rinjt\u00eb u p\u00ebrball\u00ebn me p\u00ebrjashtim nga institucionet, dhun\u00eb dhe mohim t\u00eb t\u00eb drejtave themelore. Ata u angazhuan n\u00eb rezistenc\u00ebn politike, n\u00eb ruajtjen e arsimit shqip, n\u00eb organizimin qytetar dhe n\u00eb luft\u00ebn \u00e7lirimtare.<\/p>\n
Nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebsaj rinie dha edhe jet\u00ebn p\u00ebr lirin\u00eb e Kosov\u00ebs.<\/p>\n
Pas \u00e7lirimit, vendi hyri n\u00eb nj\u00eb etap\u00eb t\u00eb re historike: nd\u00ebrtimin e institucioneve, rim\u00ebk\u00ebmbjen ekonomike dhe krijimin e nj\u00eb shoq\u00ebrie demokratike.<\/p>\n
Por shtrohet nj\u00eb pyetje q\u00eb meriton reflektim t\u00eb thell\u00eb:<\/p>\n
A arrit\u00ebm ta shnd\u00ebrrojm\u00eb energjin\u00eb, idealizmin dhe potencialin e rinis\u00eb s\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs dhe t\u00eb pasluft\u00ebs n\u00eb nj\u00eb sistem t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrfshirjes s\u00eb brezave t\u00eb rinj n\u00eb nd\u00ebrtimin e shtetit?<\/p>\n
Nuk b\u00ebhet fjal\u00eb q\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit e luft\u00ebs t\u00eb ken\u00eb t\u00eb drejt\u00eb automatike p\u00ebr pozita institucionale. Kontributi p\u00ebr lirin\u00eb meriton respekt t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm, por institucionet duhet t\u00eb funksionojn\u00eb mbi baz\u00ebn e merit\u00ebs, kompetenc\u00ebs, profesionalizmit dhe barazis\u00eb s\u00eb mund\u00ebsive.<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e gjer\u00eb: a jan\u00eb krijuar mekanizma q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb mos mbeten vet\u00ebm spektator\u00eb t\u00eb vendimmarrjes, por t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00ebmarr\u00ebs aktiv\u00eb n\u00eb t\u00eb?<\/p>\n
A jan\u00eb nd\u00ebrtuar institucionet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb nj\u00eb i ri me dije, aft\u00ebsi dhe ide t\u00eb ket\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb kontribuoj\u00eb pa qen\u00eb i varur nga p\u00ebrkat\u00ebsia partiake, lidhjet familjare apo ndikimet politike?<\/p>\n
A jan\u00eb krijuar kushte q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb avancojn\u00eb n\u00eb administrat\u00eb, arsim, ekonomi, shkenc\u00eb dhe institucione publike p\u00ebrmes profesionalizmit dhe rezultateve?<\/p>\n
K\u00ebto pyetje prekin drejtp\u00ebrdrejt cil\u00ebsin\u00eb e shtetnd\u00ebrtimit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e institucioneve ndaj brezave t\u00eb rinj.<\/p>\n
Nuk mjafton t\u00eb kujtohet rinia e luft\u00ebs vet\u00ebm n\u00eb p\u00ebrvjetor\u00eb dhe manifestime p\u00ebrkujtimore. Sakrificat e s\u00eb kaluar\u00ebs marrin kuptimin e tyre t\u00eb plot\u00eb kur shoq\u00ebria arrin t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr brezat q\u00eb vijn\u00eb.<\/p>\n
Liria q\u00eb u fitua me sakrific\u00eb duhet t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb mund\u00ebsi zhvillimi p\u00ebr gjeneratat e ardhshme.<\/p>\n
Keqqeverisja dhe mungesa e vizionit \u2013 kur shteti nuk arrin t’i jap\u00eb perspektiv\u00eb rinis\u00eb<\/p>\n
K\u00ebtu q\u00ebndron nj\u00ebra nga p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb qeverisjes.<\/p>\n
Nuk mund t\u00eb k\u00ebrkohet p\u00ebrkushtim ndaj atdheut, nd\u00ebrsa institucionet nuk arrijn\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb kushtet themelore p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb me dinjitet.<\/p>\n
Nuk mund t\u00eb flitet p\u00ebr zhvillim komb\u00ebtar, n\u00ebse t\u00eb rinjt\u00eb me p\u00ebrgatitje profesionale nuk gjejn\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr t’u d\u00ebshmuar.<\/p>\n
Nuk mund t\u00eb k\u00ebrkohet q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb vendlindje, n\u00ebse pun\u00ebsimi, avancimi profesional dhe mund\u00ebsit\u00eb ekonomike nuk mb\u00ebshteten n\u00eb merit\u00eb, por pengohen nga nepotizmi, politizimi dhe mungesa e transparenc\u00ebs.<\/p>\n
Keqqeverisja nuk matet vet\u00ebm me projektet q\u00eb nuk realizohen. Ajo matet edhe me potencialin njer\u00ebzor q\u00eb humbet, me t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb largohen, me idet\u00eb q\u00eb nuk marrin mb\u00ebshtetje dhe me vitet e humbura t\u00eb nj\u00eb brezi q\u00eb mund t\u00eb kontribuonte n\u00eb zhvillimin e vendit.<\/p>\n
Nj\u00eb qeverisje me vizion nuk duhet t\u00eb mjaftohet me administrimin e problemeve t\u00eb dit\u00ebs. Ajo duhet t\u00eb projektoj\u00eb t\u00eb ardhmen e vendit p\u00ebr dekada.<\/p>\n
Duhet t\u00eb hartoj\u00eb politika dhe programe konkrete p\u00ebr industrin\u00eb, bujq\u00ebsin\u00eb, arsimin, shkenc\u00ebn, teknologjin\u00eb, energjin\u00eb dhe pun\u00ebsimin.<\/p>\n
Duhet t\u00eb krijoj\u00eb lidhje funksionale nd\u00ebrmjet arsimit dhe ekonomis\u00eb, universitetit dhe industris\u00eb, shkoll\u00ebs profesionale dhe tregut t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n
Duhet t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb kan\u00eb ide p\u00ebr prodhim, p\u00ebrpunim, nd\u00ebrmarr\u00ebsi dhe inovacion.<\/p>\n
Nj\u00eb qeverisje q\u00eb nuk krijon mund\u00ebsi p\u00ebr talentin, q\u00eb nuk investon n\u00eb dije dhe q\u00eb nuk e vler\u00ebson profesionalizmin, e dob\u00ebson vet\u00eb baz\u00ebn e zhvillimit t\u00eb vendit.<\/p>\n
Nj\u00eb shtet q\u00eb nuk ka ide dhe projekte konkrete p\u00ebr rinin\u00eb, rrezikon t\u00eb mos ket\u00eb as strategji t\u00eb q\u00ebndrueshme p\u00ebr t\u00eb ardhmen e vet.<\/p>\n
Rinia nuk po e braktis atdheun pa arsye \u2013 mungesa e perspektiv\u00ebs \u00ebsht\u00eb alarm shoq\u00ebror<\/p>\n
Largimi i t\u00eb rinjve nuk duhet par\u00eb vet\u00ebm si vendim individual apo si d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr t\u00eb jetuar n\u00eb nj\u00eb vend m\u00eb t\u00eb zhvilluar. Ai duhet analizuar edhe si tregues i problemeve ekonomike, arsimore dhe institucionale.<\/p>\n
Nj\u00eb i ri q\u00eb p\u00ebrfundon studimet, por nuk gjen pun\u00eb n\u00eb profesionin e tij; nj\u00eb student q\u00eb ka ide, por nuk gjen mb\u00ebshtetje p\u00ebr t’i realizuar; nj\u00eb profesionist q\u00eb sheh se avancimi nuk varet gjithmon\u00eb nga aft\u00ebsia dhe merita, por edhe nga lidhjet dhe ndikimet, fillon ta humb\u00eb besimin se mund ta nd\u00ebrtoj\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb vendin e vet.<\/p>\n
Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi psikologjik, kjo situat\u00eb mund t\u00eb krijoj\u00eb ndjenj\u00ebn e pafuqis\u00eb, pasiguris\u00eb dhe munges\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb. Kur p\u00ebrpjekja individuale nuk shoq\u00ebrohet me mund\u00ebsi reale, motivimi dob\u00ebsohet dhe individi fillon ta k\u00ebrkoj\u00eb zgjidhjen jasht\u00eb mjedisit ku jeton.<\/p>\n
Prandaj, t\u00eb rinjt\u00eb nuk duhet t\u00eb faj\u00ebsohen pse largohen, pa u analizuar arsyet q\u00eb i shtyjn\u00eb drejt k\u00ebtij vendimi.<\/p>\n
Nuk mjafton t’u thuhet t\u00eb rinjve: “Mos ikni nga atdheu!”<\/p>\n
Duhet t\u00eb shtrohet edhe pyetja: \u00e7far\u00eb kushtesh jan\u00eb krijuar q\u00eb ata t\u00eb ken\u00eb arsye t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb?<\/p>\n
Atdheu nuk mbahet vet\u00ebm me thirrje emocionale, n\u00ebse mungojn\u00eb vendet e pun\u00ebs, siguria ekonomike, drejt\u00ebsia institucionale dhe mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr zhvillim profesional.<\/p>\n
Rinia nuk ka nevoj\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr arsye emocionale p\u00ebr ta dashur vendin. Ajo ka nevoj\u00eb p\u00ebr arsye konkrete p\u00ebr ta nd\u00ebrtuar jet\u00ebn n\u00eb t\u00eb.<\/p>\n
Edukimi dhe motivimi \u2013 nga potenciali rinor te puna dhe krijimtaria<\/p>\n
Nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb ket\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb sigurt duhet ta kuptoj\u00eb se orientimi i rinis\u00eb drejt pun\u00ebs, dijes dhe krijimit nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje ekonomike, por mbi t\u00eb gjitha proces edukativ, psikologjik dhe shoq\u00ebror.<\/p>\n
T\u00eb rinjt\u00eb nuk kan\u00eb nevoj\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr diploma, por edhe p\u00ebr formimin e nj\u00eb kulture pune, p\u00ebrgjegj\u00ebsie, bashk\u00ebpunimi dhe iniciative. Ata duhet t\u00eb edukohen q\u00eb ta kuptojn\u00eb pun\u00ebn jo thjesht si domosdoshm\u00ebri p\u00ebr sigurimin e t\u00eb ardhurave, por edhe si m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb realizuar aft\u00ebsit\u00eb personale, p\u00ebr t\u00eb fituar pavar\u00ebsi, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar vet\u00ebbesim dhe p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb kontribut n\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n
Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi psikologjik, angazhimi n\u00eb veprimtari konkrete dhe arritja e rezultateve krijojn\u00eb ndjenj\u00ebn e kompetenc\u00ebs dhe t\u00eb dobis\u00eb personale. Kur i riu sheh se p\u00ebrpjekja e tij prodhon rezultate, rritet motivimi, forcohet vet\u00ebbesimi dhe zhvillohet bindja se ai mund t\u00eb ndikoj\u00eb pozitivisht n\u00eb jet\u00ebn e vet dhe n\u00eb mjedisin ku jeton.<\/p>\n
Prandaj, rinia duhet t\u00eb ket\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb projekte ku mund t\u00eb provoj\u00eb aft\u00ebsit\u00eb, t\u00eb zhvilloj\u00eb talentin dhe t\u00eb shoh\u00eb frytet e pun\u00ebs s\u00eb vet. Kjo mund t\u00eb realizohet p\u00ebrmes laborator\u00ebve shkencor\u00eb, pun\u00ebtorive profesionale, serave bujq\u00ebsore, projekteve teknologjike, nd\u00ebrmarr\u00ebsis\u00eb, aktiviteteve kulturore, sportive dhe aksioneve vullnetare p\u00ebr zhvillimin e komunitetit.<\/p>\n
Nga aspekti pedagogjik, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb edukimi t\u00eb mos mbetet vet\u00ebm n\u00eb kuadrin e m\u00ebsimit teorik. Shkolla dhe universiteti duhet ta lidhin dijen me praktik\u00ebn, teorin\u00eb me p\u00ebrvoj\u00ebn dhe aft\u00ebsimin profesional me nevojat reale t\u00eb ekonomis\u00eb. T\u00eb rinjt\u00eb duhet t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb t\u00eb mendojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur, t\u00eb zgjidhin probleme, t\u00eb punojn\u00eb n\u00eb ekip dhe t’i shnd\u00ebrrojn\u00eb idet\u00eb n\u00eb projekte konkrete.<\/p>\n
Nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ka edhe edukimi p\u00ebr iniciativ\u00eb dhe nd\u00ebrmarr\u00ebsi. N\u00eb vend q\u00eb i riu t\u00eb pres\u00eb gjithmon\u00eb q\u00eb dikush t’i ofroj\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi, ai duhet t\u00eb p\u00ebrgatitet q\u00eb, me mb\u00ebshtetjen e duhur institucionale, t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb krijoj\u00eb vet\u00eb mund\u00ebsi, t\u00eb zhvilloj\u00eb ide dhe t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb veprimtari ekonomike.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, motivimi individual nuk mund ta z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb institucionale. Nuk mund t’u k\u00ebrkohet t\u00eb rinjve t\u00eb jen\u00eb krijues dhe nd\u00ebrmarr\u00ebs, n\u00ebse nuk kan\u00eb qasje n\u00eb arsim cil\u00ebsor, financim, k\u00ebshillim profesional, pun\u00ebsim dhe mund\u00ebsi t\u00eb barabarta. Prandaj, shteti duhet t\u00eb krijoj\u00eb mekanizma konkret\u00eb q\u00eb iniciativa dhe aft\u00ebsia t\u00eb shp\u00ebrblehen, nd\u00ebrsa nepotizmi dhe diskriminimi t\u00eb mos b\u00ebhen penges\u00eb p\u00ebr zhvillimin e tyre.<\/p>\n
Rinia ka nevoj\u00eb edhe p\u00ebr orientim t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorimin e energjis\u00eb dhe koh\u00ebs s\u00eb lir\u00eb. Sporti, kultura, leximi, shkenca, vullnetarizmi dhe aktivitetet krijuese jan\u00eb fusha q\u00eb zhvillojn\u00eb disiplin\u00ebn, k\u00ebmb\u00ebnguljen, solidaritetin dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb shoq\u00ebrore. K\u00ebto nuk jan\u00eb veprimtari dyt\u00ebsore, por pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e formimit t\u00eb personalitetit.<\/p>\n
Duhet t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb kultur\u00eb e re e angazhimit rinor, ku suksesi t\u00eb mos matet vet\u00ebm me pozit\u00ebn q\u00eb arrihet, por edhe me dijen q\u00eb fitohet, pun\u00ebn q\u00eb kryhet, idet\u00eb q\u00eb realizohen dhe vler\u00ebn q\u00eb krijohet p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n
T\u00eb rinjt\u00eb duhet t\u00eb ken\u00eb arsye p\u00ebr t\u00eb \u00ebnd\u00ebrruar, mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb vepruar dhe kushte p\u00ebr t’i realizuar \u00ebndrrat n\u00eb vendin e tyre.<\/p>\n
Protesta \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb demokratike, por nd\u00ebrtimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi shoq\u00ebrore<\/p>\n
Nuk duhet par\u00eb rinia q\u00eb proteston si rini kund\u00ebr atdheut. Shpesh, protesta \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi se t\u00eb rinjt\u00eb nuk jan\u00eb indiferent\u00eb ndaj asaj q\u00eb ndodh n\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n
Ata kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb, arsim cil\u00ebsor, drejt\u00ebsi, transparenc\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi institucionale.<\/p>\n
Por protesta nuk duhet t\u00eb jet\u00eb forma e vetme e angazhimit qytetar.<\/p>\n
Rinia duhet t\u00eb dij\u00eb t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb padrejt\u00ebsin\u00eb, por edhe t\u00eb propozoj\u00eb zgjidhje; t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb llogari, por edhe t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi; t\u00eb kritikoj\u00eb institucionet, por edhe t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e tyre.<\/p>\n
Vandalizmi dhe shkat\u00ebrrimi i pron\u00ebs publike nuk jan\u00eb forma t\u00eb pranueshme t\u00eb angazhimit qytetar. Prona publike \u00ebsht\u00eb pasuri e p\u00ebrbashk\u00ebt dhe d\u00ebmtimi i saj d\u00ebmton t\u00eb gjith\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n
Nga ana tjet\u00ebr, institucionet nuk duhet ta ngat\u00ebrrojn\u00eb kritik\u00ebn me armiq\u00ebsin\u00eb dhe protest\u00ebn me munges\u00ebn e patriotizmit. Nj\u00eb rini q\u00eb k\u00ebrkon llogaridh\u00ebnie mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb prej forcave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zhvillimit demokratik.<\/p>\n
Protesta mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb ndryshim, por dija, puna, organizimi dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia e b\u00ebjn\u00eb ndryshimin t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm.<\/p>\n
\u00c7far\u00eb modeli t\u00eb organizimit dhe zhvillimit i duhet rinis\u00eb?<\/p>\n
Shqip\u00ebria dhe Kosova kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koncept modern t\u00eb organizimit t\u00eb rinis\u00eb, t\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb projekte konkrete dhe n\u00eb mund\u00ebsi reale zhvillimi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga sakrifica p\u00ebr liri te vullneti p\u00ebr nd\u00ebrtim \u2013 p\u00ebrgjegj\u00ebsia e shtetit p\u00ebr t\u00eb ardhmen…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":61460,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-61453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61453"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61462,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61453\/revisions\/61462"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}