{"id":61586,"date":"2026-11-02T15:17:42","date_gmt":"2026-11-02T14:17:42","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61586"},"modified":"2026-11-02T15:17:42","modified_gmt":"2026-11-02T14:17:42","slug":"lufta-me-izraelin-shkaterron-bujqesine-e-libanit-demtohen-56-mije-hektare-toke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61586","title":{"rendered":"Lufta me Izraelin shkat\u00ebrron bujq\u00ebsin\u00eb e Libanit, d\u00ebmtohen 56 mij\u00eb hektar\u00eb tok\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Luftimet me Izraelin kan\u00eb shkaktuar d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme n\u00eb sektorin bujq\u00ebsor t\u00eb Libanit, duke prekur rreth 22.5% t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb p\u00ebrgjithshme bujq\u00ebsore t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Sipas ministrit libanez t\u00eb Bujq\u00ebsis\u00eb, Nizar Hani, rreth 56 mij\u00eb hektar\u00eb tok\u00eb jan\u00eb d\u00ebmtuar si pasoj\u00eb e konfliktit.<\/p>\n<p>Ai tha se pjesa m\u00eb e madhe e d\u00ebmeve \u00ebsht\u00eb regjistruar n\u00eb jug t\u00eb Libanit dhe n\u00eb rajonin e Nabatiehut, ku jan\u00eb prekur rreth 52 mij\u00eb hektar\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, 4 mij\u00eb hektar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb ndodhen n\u00eb zon\u00ebn e Baalbek-Hermel.<\/p>\n<p>Pasojat e luft\u00ebs nuk kufizohen vet\u00ebm te tokat bujq\u00ebsore. D\u00ebme t\u00eb m\u00ebdha jan\u00eb regjistruar edhe n\u00eb blegtori dhe bletari. Sipas Hanit, vendi ka humbur mbi 30 mij\u00eb koshere blet\u00ebsh, nd\u00ebrsa n\u00eb jug t\u00eb Libanit jan\u00eb zhdukur rreth 70% e bag\u00ebtive.<\/p>\n<p>T\u00eb prekura r\u00ebnd\u00eb jan\u00eb edhe kulturat e ullirit dhe duhanit. Ministri theksoi se jugu i vendit p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb zon\u00eb ky\u00e7e p\u00ebr prodhimin bujq\u00ebsor, duke siguruar rreth 70% t\u00eb agrumeve dhe 90% t\u00eb bananeve t\u00eb prodhuara n\u00eb Liban.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtyre produkteve furnizon tregun vendas, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr eksportohet n\u00eb Siri, Jordani dhe Irak.<\/p>\n<p>Akuzat p\u00ebr p\u00ebrdorimin e substancave kimike<\/p>\n<p>Ministri libanez ngriti gjithashtu shqet\u00ebsimin p\u00ebr p\u00ebrdorimin e fosforit t\u00eb bardh\u00eb gjat\u00eb operacioneve ushtarake izraelite, si dhe p\u00ebr sp\u00ebrkatjen e zonave pran\u00eb kufirit me herbicidin glifosat.<\/p>\n<p>Sipas tij, analizat e kryera nga institucionet libaneze deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2025 n\u00eb tok\u00eb, uj\u00eb, pyje dhe produkte bujq\u00ebsore evidentuan nivele q\u00eb autoritetet i konsideruan t\u00eb kontrollueshme. Reshjet gjat\u00eb dimrit ndihmuan n\u00eb uljen e pranis\u00eb s\u00eb disa prej k\u00ebtyre substancave.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, rifillimi i luftimeve n\u00eb mars 2026 dhe prania e forcave izraelite n\u00eb disa zona kan\u00eb penguar specialist\u00ebt t\u00eb kryejn\u00eb kontrolle t\u00eb m\u00ebtejshme. Ministria e Bujq\u00ebsis\u00eb planifikon t\u00eb marr\u00eb mostra t\u00eb reja sapo t\u00eb krijohen kushtet p\u00ebr hyrjen n\u00eb zonat e prekura.<\/p>\n<p>P\u00ebrshkall\u00ebzimi i ri i konfliktit, i nisur m\u00eb 2 mars n\u00eb kontekstin e luft\u00ebs mes SHBA-s\u00eb, Izraelit dhe Iranit, deri n\u00eb mesin e tetorit kishte shkaktuar 4.389 viktima dhe 12.424 t\u00eb plagosur n\u00eb Liban.<\/p>\n<p>Rrezikohet prodhimi i ullinjve dhe siguria ushqimore<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga sektor\u00ebt m\u00eb t\u00eb goditur \u00ebsht\u00eb ai i ullirit. Sipas ministrit, rreth 24 mij\u00eb hektar\u00eb me ullinj n\u00eb jug t\u00eb vendit jan\u00eb prekur drejtp\u00ebrdrejt nga lufta.<\/p>\n<p>N\u00eb rreth 750 hektar\u00eb, d\u00ebmet jan\u00eb aq t\u00eb m\u00ebdha sa sip\u00ebrfaqet nuk mund t\u00eb p\u00ebrdoren m\u00eb p\u00ebr kultivim, pas rrafshimit t\u00eb tok\u00ebs dhe shkuljes s\u00eb pem\u00ebve.<\/p>\n<p>Autoritetet kan\u00eb nisur kontrollet n\u00eb fabrikat e p\u00ebrpunimit t\u00eb ullirit pran\u00eb zonave t\u00eb prekura. Deri tani jan\u00eb marr\u00eb rreth 20 mostra, nd\u00ebrsa rezultatet paraprake nuk kan\u00eb evidentuar rrezik p\u00ebr konsumimin e vajit t\u00eb ullirit dhe produkteve t\u00eb testuara.<\/p>\n<p>Konflikti ka ushtruar presion edhe mbi furnizimin me ushqime. N\u00eb fillim t\u00eb luftimeve n\u00eb mars, Libani u p\u00ebrball me v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb tregjet ushqimore p\u00ebr shkak t\u00eb var\u00ebsis\u00eb nga importet bujq\u00ebsore prej Jordanis\u00eb, Siris\u00eb dhe Egjiptit.<\/p>\n<p>Situata nisi t\u00eb stabilizohej n\u00eb prill, fal\u00eb rritjes s\u00eb prodhimit vendas dhe fillimit t\u00eb sezonit t\u00eb frutave dhe perimeve.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, vler\u00ebsimet e Programit Bot\u00ebror t\u00eb Ushqimit (WFP) dhe Organizat\u00ebs s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Ushqimin dhe Bujq\u00ebsin\u00eb (FAO) paralajm\u00ebruan se rreth 1.2 milion\u00eb banor\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrballeshin me v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr sigurimin e ushqimit gjat\u00eb periudh\u00ebs prill-korrik 2026.<\/p>\n<p>Siria dhe Turqia, partner\u00eb p\u00ebr rim\u00ebk\u00ebmbjen<\/p>\n<p>P\u00ebrball\u00eb d\u00ebmeve t\u00eb shkaktuara nga lufta, Libani po k\u00ebrkon t\u00eb forcoj\u00eb bashk\u00ebpunimin tregtar dhe bujq\u00ebsor me vendet fqinje.<\/p>\n<p>Ministri Hani e cil\u00ebsoi Sirin\u00eb si nj\u00eb partnere strategjike, p\u00ebr shkak t\u00eb kufirit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj p\u00ebr eksportet libaneze. P\u00ebrve\u00e7 shk\u00ebmbimeve tregtare, dy vendet bashk\u00ebpunojn\u00eb edhe n\u00eb parandalimin e s\u00ebmundjeve t\u00eb kafsh\u00ebve, p\u00ebrfshir\u00eb s\u00ebmundjen e k\u00ebmb\u00ebve dhe goj\u00ebs.<\/p>\n<p>R\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr sektorin ka edhe rihapja e tregut saudit p\u00ebr produktet libaneze, pas gati pes\u00eb vitesh kufizime. Sipas ministrit, eksportet e disa produkteve bujq\u00ebsore u rrit\u00ebn me 20 deri n\u00eb 40% gjat\u00eb tremujorit t\u00eb tret\u00eb, krahasuar me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Bejruti po avancon edhe drejt nj\u00eb marr\u00ebveshjeje bashk\u00ebpunimi me Turqin\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e bujq\u00ebsis\u00eb. Sipas Hanit, dokumenti \u00ebsht\u00eb pothuajse gati p\u00ebr n\u00ebnshkrim dhe parashikon furnizimin me fidan\u00eb e materiale bujq\u00ebsore, shk\u00ebmbimin e ekspertiz\u00ebs dhe mb\u00ebshtetjen n\u00eb p\u00ebrballimin e zjarreve pyjore.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht shkat\u00ebrrimeve t\u00eb m\u00ebdha dhe v\u00ebshtir\u00ebsive n\u00eb prodhim, ministri vler\u00ebson se rritja e prodhimit vendas dhe rikthimi i disa tregjeve t\u00eb eksportit po ndihmojn\u00eb Libanin t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb pasojat ekonomike t\u00eb konfliktit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Luftimet me Izraelin kan\u00eb shkaktuar d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme n\u00eb sektorin bujq\u00ebsor t\u00eb Libanit, duke prekur&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":61589,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-61586","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61586"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61590,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61586\/revisions\/61590"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}