{"id":61708,"date":"2026-11-03T09:25:17","date_gmt":"2026-11-03T08:25:17","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61708"},"modified":"2026-11-03T09:25:17","modified_gmt":"2026-11-03T08:25:17","slug":"fruthi-alarmon-shba-ne-humb-jeten-nje-femije-ne-nju-jork-pas-me-shume-se-30-vitesh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61708","title":{"rendered":"Fruthi alarmon SHBA-n\u00eb, humb jet\u00ebn nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb n\u00eb Nju Jork pas m\u00eb shum\u00eb se 30 vitesh"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb ka humbur jet\u00ebn si pasoj\u00eb e fruthit n\u00eb shtetin e Nju Jorkut, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur vendi po p\u00ebrballet me nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj s\u00ebmundjeje infektive. Lajmi u konfirmua t\u00eb h\u00ebn\u00ebn (2 n\u00ebntor) nga autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb Nju Jorkut, t\u00eb cilat b\u00ebn\u00eb t\u00eb ditur se kjo \u00ebsht\u00eb vdekja e par\u00eb e lidhur me fruthin n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 30 vjet.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb deklarate t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb Departamentit t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shtetit t\u00eb Nju Jorkut dhe autoriteteve t\u00eb Sh\u00ebndetit Publik t\u00eb Qarkut Lewis, f\u00ebmija nd\u00ebrroi jet\u00eb si pasoj\u00eb e shp\u00ebrthimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb fruthit. Autoritetet nuk dhan\u00eb detaje t\u00eb tjera mbi rastin, duke k\u00ebrkuar respektimin e privat\u00ebsis\u00eb s\u00eb familjes. Zhvillimi vjen rreth nj\u00eb muaj pasi guvernatorja e Nju Jorkut, Kathy Hochul, shpalli gjendjen e emergjenc\u00ebs p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrhapjes s\u00eb fruthit n\u00eb disa zona t\u00eb shtetit dhe n\u00eb territoret fqinje.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb autoriteteve sh\u00ebndet\u00ebsore, deri m\u00eb 24 tetor, n\u00eb Nju Jork jan\u00eb regjistruar 178 raste me fruth gjat\u00eb k\u00ebtij viti, tet\u00eb prej t\u00eb cilave n\u00eb qytetin e Nju Jorkut.<\/p>\n<p>Urdhri i emergjenc\u00ebs u jep infermier\u00ebve t\u00eb licencuar t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb marrjen e mostrave dhe kryerjen e testeve p\u00ebr personat q\u00eb dyshohen se jan\u00eb infektuar me fruth.<\/p>\n<p>Situata \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese edhe n\u00eb nivel komb\u00ebtar. Sipas Qendrave p\u00ebr Kontrollin dhe Parandalimin e S\u00ebmundjeve (CDC), m\u00eb shum\u00eb se 4,800 raste t\u00eb fruthit jan\u00eb konfirmuar k\u00ebt\u00eb vit n\u00eb Shtetet e Bashkuara, me infektime t\u00eb raportuara n\u00eb pothuajse t\u00eb gjitha shtetet. Ky \u00ebsht\u00eb numri m\u00eb i lart\u00eb i rasteve q\u00eb nga viti 1991. T\u00eb pakt\u00ebn 96% e rasteve t\u00eb regjistruara k\u00ebt\u00eb vit jan\u00eb identifikuar te persona t\u00eb pavaksinuar ose te individ\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt nuk dihet statusi i vaksinimit.<\/p>\n<p>Cilat jan\u00eb simptomat e fruthit?<\/p>\n<p>Sipas CDC-s\u00eb, simptomat e para t\u00eb fruthit p\u00ebrfshijn\u00eb koll\u00eb, rrjedhje t\u00eb hund\u00ebve, temperatur\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe skuqje e lotim t\u00eb syve.<\/p>\n<p>Dy deri n\u00eb tre dit\u00eb pas shfaqjes s\u00eb simptomave mund t\u00eb formohen njolla t\u00eb vogla t\u00eb bardha n\u00eb pjes\u00ebn e brendshme t\u00eb goj\u00ebs, t\u00eb njohura si njollat Koplik.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa tre deri n\u00eb pes\u00eb dit\u00eb pas fillimit t\u00eb simptomave shfaqet zakonisht skuqja karakteristike n\u00eb l\u00ebkur\u00eb. Ajo nis n\u00eb fytyr\u00eb, pran\u00eb vij\u00ebs s\u00eb flok\u00ebve, dhe m\u00eb pas p\u00ebrhapet n\u00eb qaf\u00eb, gjoks, bark, krah\u00eb dhe k\u00ebmb\u00eb. Temperatura mund t\u00eb kaloj\u00eb edhe 40 grad\u00eb Celsius.<\/p>\n<p>Vaksinimi, mbrojtja kryesore kund\u00ebr fruthit<\/p>\n<p>CDC ka rekomanduar dy doza t\u00eb vaksin\u00ebs MMR, e cila mbron kund\u00ebr fruthit, shytave dhe rubeol\u00ebs. Doza e par\u00eb rekomandohet n\u00eb mosh\u00ebn 12-15 muajshe, nd\u00ebrsa e dyta n\u00eb mosh\u00ebn 4-6 vje\u00e7. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb CDC-s\u00eb, nj\u00eb doz\u00eb e vaksin\u00ebs \u00ebsht\u00eb 93% efektive n\u00eb parandalimin e fruthit, nd\u00ebrsa dy doza ofrojn\u00eb mbrojtje deri n\u00eb 97%. P\u00ebr foshnjat nga 6 deri n\u00eb 11 muajsh q\u00eb jetojn\u00eb ose udh\u00ebtojn\u00eb n\u00eb zona me rrezik t\u00eb lart\u00eb t\u00eb shp\u00ebrthimit, mund t\u00eb rekomandohet nj\u00eb doz\u00eb e hershme e vaksin\u00ebs. P\u00ebrhapja e s\u00ebmundjes dhe rritja e numrit t\u00eb infektimeve kan\u00eb rikthyer shqet\u00ebsimin e autoriteteve sh\u00ebndet\u00ebsore amerikane p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e vaksinimit, ve\u00e7an\u00ebrisht te f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb ka humbur jet\u00ebn si pasoj\u00eb e fruthit n\u00eb shtetin e Nju Jorkut, n\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":61711,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-61708","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61708"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61712,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61708\/revisions\/61712"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}