{"id":61727,"date":"2026-11-03T09:59:50","date_gmt":"2026-11-03T08:59:50","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61727"},"modified":"2026-11-03T09:59:50","modified_gmt":"2026-11-03T08:59:50","slug":"diaspora-kerkon-provime-ne-shqip-dhe-vazhdimin-e-protestave-studentore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=61727","title":{"rendered":"Diaspora k\u00ebrkon provime n\u00eb shqip dhe vazhdimin e protestave studentore"},"content":{"rendered":"<p>Unioni i Diaspor\u00ebs Shqiptare nga Maqedonia e Veriut k\u00ebrkon garantimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb provimet juridike dhe u b\u00ebn thirrje student\u00ebve t\u00eb vazhdojn\u00eb protestat paq\u00ebsore deri n\u00eb zbatimin e plot\u00eb t\u00eb k\u00ebrkesave t\u00eb tyre. N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb n\u00ebnshkruar nga kryetari Arbin Mustafa, organizata URA e.V. rikonfirmon mb\u00ebshtetjen p\u00ebr student\u00ebt dhe, krahas barazis\u00eb gjuh\u00ebsore, k\u00ebrkon zbatimin e Marr\u00ebveshjes Korniz\u00eb t\u00eb Ohrit dhe hapjen e rrug\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb riorganizim federal t\u00eb shtetit, p\u00ebrmes reform\u00ebs demokratike dhe kushtetuese, shkruan gazeta KOHA.<\/p>\n<p>Unioni b\u00ebn t\u00eb ditur se q\u00ebndrimin e ka rikonfirmuar pas nj\u00eb takimi me p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb student\u00ebve dhe ministrin e Drejt\u00ebsis\u00eb, Jeton Shasivari. Organizata thekson se solidariteti i shprehur q\u00eb n\u00eb muajin shkurt mbetet i pandryshuar dhe se student\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb rezultate konkrete.<\/p>\n<p>\u201cJemi n\u00eb krah t\u00eb student\u00ebve n\u00eb vendimin e tyre p\u00ebr t\u00eb k\u00ebmb\u00ebngulur n\u00eb k\u00ebrkesat q\u00eb gjuh\u00ebs shqipe t\u2019i njihet status i barabart\u00eb. Ne mb\u00ebshtesim vendosm\u00ebrin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb mos u mjaftuar vet\u00ebm me premtime, por p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar veprime konkrete\u201d, thuhet n\u00eb deklarat\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Unionit, p\u00ebrdorimi i barabart\u00eb i shqipes nuk duhet t\u00eb kusht\u00ebzohet nga shumicat politike, interesat partiake apo ndryshimet n\u00eb koalicionet qeveris\u00ebse. Organizata kund\u00ebrshton at\u00eb q\u00eb e cil\u00ebson si mentalitet politik q\u00eb ruan hierarkit\u00eb etnike dhe pret pranimin n\u00eb heshtje t\u00eb diskriminimit.<\/p>\n<p>\u201cBarazia nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb l\u00ebshim q\u00eb nj\u00eb komunitet ia b\u00ebn nj\u00eb tjet\u00ebr. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb themelore e t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebve dhe qytetareve\u201d, thekson Unioni, duke shtuar se \u201cstudent\u00ebt q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfunduar studimet n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe duhet t\u2019u lejohet t\u2019i japin provimet edhe n\u00eb shqip, p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar njohurit\u00eb e tyre profesionale. E ardhmja e tyre profesionale nuk duhet t\u00eb rrezikohet nga barriera gjuh\u00ebsore. P\u00ebr student\u00ebt shqiptar\u00eb duhet t\u00eb garantohen kushte t\u00eb barabarta\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb qendrore e deklarat\u00ebs \u00ebsht\u00eb apeli drejtuar l\u00ebvizjes studentore p\u00ebr t\u00eb mos pranuar zvarritje dhe p\u00ebr ta matur p\u00ebrparimin me zbatimin real t\u00eb k\u00ebrkesave. Unioni k\u00ebrkon vazhdimin e protestave me bashkim, vendosm\u00ebri dhe karakter paq\u00ebsor.<\/p>\n<p>\u201cMos lejoni q\u00eb k\u00ebrkesat tuaja t\u00eb shtyhen p\u00ebrmes zvarritjeve, takimeve simbolike apo njoftimeve q\u00eb nuk shoq\u00ebrohen me angazhime konkrete. Bisedimet duhet t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb zbatimit konkret. Vet\u00eb barazia e gjuh\u00ebs shqipe nuk duhet t\u00eb b\u00ebhet objekt pazari. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen tuaj dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e nj\u00eb shteti\u201d, thuhet n\u00eb deklarat\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cProtestat duhet t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb vet\u00ebm kur k\u00ebrkesat t\u00eb jen\u00eb zbatuar plot\u00ebsisht dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb verifikueshme. P\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb k\u00ebrkesat thelb\u00ebsore mbeten t\u00eb pap\u00ebrmbushura, u b\u00ebjm\u00eb thirrje student\u00ebve q\u00eb t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb rrug\u00eb, t\u00eb bashkuar, paq\u00ebsor\u00eb dhe k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs. Vet\u00ebm premtimet politike nuk mjaftojn\u00eb\u201d, n\u00ebnvizon organizata.<\/p>\n<p>Institucioneve shtet\u00ebrore u k\u00ebrkohet q\u00eb provimet n\u00eb shqip t\u00eb garantohen ligj\u00ebrisht dhe n\u00eb aspektin organizativ n\u00eb t\u00eb gjitha programet e studimit, si dhe n\u00eb provimet shtet\u00ebrore e t\u00eb kualifikimit profesional. Sipas Unionit, kjo n\u00ebnkupton materiale ekuivalente, komisione t\u00eb kualifikuara profesionalisht e gjuh\u00ebsisht dhe kritere t\u00eb nj\u00ebjta, pa tarifa shtes\u00eb, vonesa apo disavantazhe p\u00ebr kandidat\u00ebt q\u00eb zgjedhin shqipen.<\/p>\n<p>P\u00ebr Marr\u00ebveshjen Korniz\u00eb t\u00eb Ohrit, organizata k\u00ebrkon zbatimin e plot\u00eb t\u00eb detyrimeve p\u00ebr mosdiskriminim, p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb drejt\u00eb dhe adekuat, gjuh\u00eb, arsim dhe vet\u00ebqeverisje lokale. Qeveris\u00eb i k\u00ebrkohet t\u00eb publikoj\u00eb detyrimet e pap\u00ebrmbushura dhe nj\u00eb plan masash me p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrcaktuara e afate detyruese.<\/p>\n<p>P\u00ebrtej k\u00ebtyre k\u00ebrkesave, Unioni propozon nj\u00eb ndryshim thelb\u00ebsor t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>\u201cSynimi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rend federal me institucione rajonale t\u00eb zgjedhura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike, me kompetenca t\u00eb p\u00ebrcaktuara qart\u00eb dhe me autonomi financiare t\u00eb garantuar\u201d, thuhet n\u00eb deklarat\u00eb. Modeli i propozuar p\u00ebrfshin kompetenca vendore n\u00eb arsim, kultur\u00eb e sh\u00ebrbime publike, financim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, garanci gjuh\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb gjitha bashk\u00ebsit\u00eb dhe kontroll demokratik, nd\u00ebrsa politika e jashtme e mbrojtja do t\u00eb mbeteshin p\u00ebrgjegj\u00ebsi e institucioneve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb riorganizim i till\u00eb do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb reform\u00eb kushtetuese m\u00eb vete. Ai duhet t\u00eb realizohet n\u00eb rrug\u00eb demokratike dhe kushtetuese, brenda kufijve ekzistues t\u00eb shtetit\u201d, sqaron Unioni, duke k\u00ebrkuar pjes\u00ebmarrjen e t\u00eb gjitha bashk\u00ebsive n\u00eb p\u00ebrcaktimin e modelit. Deklarata p\u00ebrmbyllet me mb\u00ebshtetjen p\u00ebr angazhimin paq\u00ebsor t\u00eb student\u00ebve dhe mesazhin: \u201cT\u00eb drejtat e shqiptar\u00ebve jan\u00eb t\u00eb panegociueshme!\u201d. (koha.mk)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Unioni i Diaspor\u00ebs Shqiptare nga Maqedonia e Veriut k\u00ebrkon garantimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb provimet&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":61730,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,32],"tags":[],"class_list":["post-61727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqedoni","category-top-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61727"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61731,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61727\/revisions\/61731"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}