PhD candidat: Gzim Rushiti<\/p>\n
Prej momentit kur filloi pushtimi i plot\u00eb ushtarak i Ukrain\u00ebs nga ana e Rusis\u00eb m\u00eb 24 shkurt 2022, sh\u00ebrbimet intelegjente t\u00eb shteteve per\u00ebndimore e kan\u00eb akuzuar gjithmon\u00eb Mosk\u00ebn se po zhvillon luft\u00eb hibride kund\u00ebr shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n
Institucionet e siguris\u00eb t\u00eb shteteve per\u00ebndimore e kan\u00eb akuzuar vazhdimisht dhe po vazhdojn\u00eb q\u00eb ta akuzojn\u00eb Rusin\u00eb edhe sot e k\u00ebsaj dite se p\u00ebrdor metoda t\u00eb sofistikuara t\u00eb luft\u00ebs hibride me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb realizoj\u00eb synime t\u00eb caktuara brenda shteteve Evropiane. Dhe n\u00eb fakt tani m\u00eb lufta hibride e Rusis\u00eb kund\u00ebr shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs paraqet rrezik dhe k\u00ebrc\u00ebnim real p\u00ebr sigurin\u00eb Evropiane.<\/p>\n
Nd\u00ebr metodat m\u00eb t\u00eb sofistikuara t\u00eb luft\u00ebs hibride t\u00eb cilat i shfryt\u00ebzon Rusia sipas sh\u00ebrbimeve sekrete t\u00eb shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore jan\u00eb: spiunazhin, sabotazhin, propagand\u00ebn dhe disinformimin, nd\u00ebrhyrjen n\u00eb zgjedhje dhe proceset politike, sulmet kibernetike dhe shum\u00eb metoda t\u00eb tjera t\u00eb sofistiuara t\u00eb luft\u00ebs hibride.<\/p>\n
Spiunazhi<\/p>\n
Prej momentit t\u00eb fillimi t\u00eb agresionit t\u00eb plot\u00eb ushtarak t\u00eb Rusis\u00eb mbi Ukrain\u00ebn m\u00eb 22 shkurt t\u00eb vitit 2022, ahtetet e Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore kan\u00eb d\u00ebbuar nga territori i tyre me qindra diplomatt\u00eb t\u00eb Rusis\u00eb, dipomat\u00eb t\u00eb cil\u00ebt sh\u00ebrbimet intelegjente t\u00eb shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore i kan\u00eb identifikuar si agjent\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimeve intelegjente t\u00eb Rusis\u00eb.<\/p>\n
Gjithashtu sa i p\u00ebrket aktiviteteve dhe veprimeve t\u00eb spiunazhit t\u00eb kryera nga ana e Rusis\u00eb brenda territorit t\u00eb shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore, institucionet e siguris\u00eb t\u00eb shteteve Evropiane i kan\u00eb shtuar raportet p\u00ebr dron\u00eb t\u00eb dyshimt\u00eb mbi baza ushtarake, p\u00ebrgjime komunikimesh dhe p\u00ebr aktivitete t\u00eb anijeve ruse n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb infrastruktur\u00ebs kritike t\u00eb shteteve Evropiane.<\/p>\n
Sabotazhi<\/p>\n
Sulmet e sabotazhit t\u00eb Rusis\u00eb kund\u00ebr shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore p\u00ebrfshijn\u00eb vendosjen e zjarrve n\u00ebp\u00ebr depo n\u00eb kryeqytetet e ndryshme t\u00eb shteteve Evropiane, depo k\u00ebto t\u00eb ku ruheshin ndihma p\u00ebr luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb, sulme t\u00eb sofistikuara si\u00e7 isht rasti me arrestimin e operativ\u00ebve t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb Poloni t\u00eb cil\u00ebt planifikonin t\u00eb kryenin sabotazh dhe nd\u00ebrprerje t\u00eb GPS-ve n\u00eb Detin e Baltikut. Gjithashtu veprimtaria sabotuese e Rusis\u00eb n\u00eb shtetet e ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebrfshijn\u00eb edhe rrezikimin e fluturimeve civile dhe sulme, aktivitete dhe veprimtari t\u00eb tjera m\u00eb t\u00eb guximshme.<\/p>\n
Propaganda dhe disinformimi<\/p>\n
\u00e7\u00ebshtja e propagand\u00ebs dhe disinformimit i cili buron nga Rusia paraqet dhe shkakton sfida dhe probleme shum\u00eb serioze p\u00ebr shtetet Evropiane. Aktivitetet dhe veprimtaria e Rusis\u00eb t\u00eb cilat lidhen me propagand\u00ebn dhe disinformimin u rrit\u00ebn sidomos pas aneksimit t\u00eb Krimes\u00eb nga Rusia n\u00eb vitin 2014 dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sktivitetet dhe veprimtarit\u00eb e Rusis\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb u shtuan me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb pas fillimit t\u00eb operacionit p\u00ebr pushtimin e plot\u00eb ushtrak t\u00eb Ukrain\u00ebs nga ana e Rusis\u00eb t\u00eb nisur m\u00eb 22 shkurt 2022.<\/p>\n
Rusia p\u00ebrdor metoda dhe instrumete t\u00eb fshehta p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrhapur narrativat e saj dhe p\u00ebr t\u00eb zgjeruar shtrirjen e fushatave t\u00eb disinformimit n\u00eb shtetet Evropiane. P\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrnad\u00ebr\u00eb propagand\u00ebn dhe disinformatat t\u00eb cilat burojn\u00eb nga Rusia, ajo i p\u00ebrdor si mjete kryesore mediat e saj t\u00eb p\u00ebrkrahura nga shteti si Rusia Today dhe Sputnik.<\/p>\n
Fushatat e propagand\u00ebs dhe disinformimit t\u00eb cilat kan\u00eb buruar nga Rusia kan\u00eb pasur n\u00eb fokusin e tyre n\u00eb shtetet Evropiane proceset demokratike, fushatat elektorale etj.<\/p>\n
Nd\u00ebrhyrjen n\u00eb zgjedhje dhe proceset politike<\/p>\n
Moska duke vepruar n\u00ebp\u00ebrmjet agjent\u00ebve t\u00eb saj n\u00eb shtetet e Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore ajo po ndjek nj\u00eb strategji sistematike dhe n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb disa raste edhe arrin\u00eb rrezultate q\u00eb ti mionj\u00eb zgjedhjet dhe t\u00eb ndikoj\u00eb opinionin public n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore.<\/p>\n
Q\u00eb t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb realizoj\u00eb agjendat e saja p\u00ebr t\u00eb dob\u00ebsuar shtetet e Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore, ose p\u00ebr t\u00eb dob\u00ebsuar nga brenda Bashkimin Evropian ose NATO \u2013n, Rusia mb\u00ebshtetet tek aktor\u00ebt politik vendas dhe shembuj t\u00eb till\u00eb mund t\u00eb gjenden n\u00eb shum\u00eb raste n\u00eb shtete t\u00eb ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n
Nd\u00ebrhyrja e Rusis\u00eb n\u00eb procese zgjedhore dhe politike n\u00eb shtete t\u00eb ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs n\u00eb disa raste \u00ebsht\u00eb e dukshme, dhe kur kjo has n\u00eb rezistenc\u00eb nga nj\u00eb qeveri pro-demokratike, autor\u00ebt e saj ndoth q\u00eb t\u00eb hetohen dhe t\u00eb ndiqen edhe penalisht. Por ka raste t\u00eb tjera lur nd\u00ebrhyrja e Rusis\u00eb n\u00eb procese zgjedhore dhe politike brenda shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr tu zbuluar dhe v\u00ebrejtur nga institucionet kompetente t\u00eb shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n
Sulmet kibernetike<\/p>\n
Gjith\u00eb situata e krijuar n\u00eb Evrop\u00eb me sulmet kibernetike t\u00eb cil\u00ebt i marrin p\u00ebrsip\u00ebr se i kan\u00eb kryer haker\u00ebt nga Rusia, na bind gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb se rreziqet kibernetike jan\u00eb rritur s\u00ebbashku me zhvillimin e industris\u00eb kibernetike. Sulmet kibernetike t\u00eb haker\u00ebve rus kund\u00ebr shteteve t\u00eb Evrop\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb sa m\u00eb agresive, jan\u00eb t\u00eb drejtuara sidomos kund\u00ebr infrastruktur\u00ebs kritike t\u00eb k\u00ebtyre shteteve.<\/p>\n
Prandaj mund t\u00eb konstatojm\u00eb se e gjith\u00eb kjo situat\u00eb e re e krijuar krijon sfida dhe k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb reja me t\u00eb cilat duhet t\u00eb p\u00ebrballohen dhe t\u00eb cilat duhet t\u00eb menaxhohen nga shtetet demokratik\u00eb dhe nga gjeopolitika tradicionale.<\/p>\n
Mund t\u00eb konstatojm\u00eb se lufta hibride e Rusis\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb n\u00eb shekullin e XXI -t\u00eb sipas ekspert\u00ebve i p\u00ebfshin\u00eb t\u00eb gjitha mjetet dhe instrumentet p\u00ebrve\u00e7 nj\u00eb p\u00ebrballjeje t\u00eb drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb ushtarake. Q\u00ebllimi luft\u00ebs hibride t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb dob\u00ebsoj\u00eb dhe destabilizoj\u00eb shtetet e Evrop\u00ebs. Synimi p\u00ebrfundimtar t\u00eb cilin synon q\u00eb ta arrij\u00eb Rusia n\u00eb Evrop\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb<\/p>\n
mund ti realizoj\u00eb q\u00ebllimet dhe synimet e saja n\u00eb shtetet e Evrop\u00ebs pavar\u00ebsisht rregullave dhe ligjeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PhD candidat: Gzim Rushiti Prej momentit kur filloi pushtimi i plot\u00eb ushtarak i Ukrain\u00ebs nga…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40017,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-61750","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61750"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61750\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61758,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61750\/revisions\/61758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}