Nd\u00ebrsa Frank Underwood \u00ebsht\u00eb ide e skenaristit amerikan Pack Beauregard Willimon, intrigat n\u00eb t\u00eb cilat ai \u00ebsht\u00eb protagonisti qendror n\u00eb serialin televiziv House of Cards i detyrohen shum\u00eb pak fantazis\u00eb. Sepse dy miljet q\u00eb ndajn\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb nga Kapitoli \u2013 midis National Mall, obeliskut kushtuar George Washington dhe memorialeve q\u00eb p\u00ebrkujtojn\u00eb fituesit e Luft\u00ebs Civile, Abraham Lincoln dhe Ulysses Grant \u2013 jan\u00eb v\u00ebrtet skena n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shpaloset performanca e p\u00ebrditshme e pushtetit amerikan: pazarll\u00ebqe, shk\u00ebmbime favoresh, ndarje pozicionesh, em\u00ebrime, truke, mashtrime, shantazhe\u2026 Personazhet kryesor\u00eb jan\u00eb Presidenti i Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe i gjith\u00eb shoq\u00ebruesi i tij, dhe m\u00eb pas, me radh\u00eb, kryetar\u00ebt e Dhom\u00ebs s\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesve dhe Senatit, udh\u00ebheq\u00ebsit e partive, kryetar\u00ebt e komisioneve parlamentare, lobist\u00ebt, grupet e interesit, nd\u00ebrmjet\u00ebsit me profesion ose me vokacion.<\/p>\n
Duke filluar nga 3 janari, dita kur dhomat e reja t\u00eb zgjedhura dje n\u00eb zgjedhjet e mesit t\u00eb mandatit do t\u00eb vendosen n\u00eb Kapitol , pjesa m\u00eb e madhe e kast\u00ebs \u00ebsht\u00eb e destinuar t\u00eb ndryshoj\u00eb. Meqen\u00ebse ata q\u00eb ushtrojn\u00eb pushtetin legjislativ t\u00eb garantuar nga tekstet e shenjta, Kushtetuta dhe 27 amendamentet e saj t\u00eb m\u00ebvonshme, do t\u00eb jen\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e Kongresit t\u00eb 120-t\u00eb: 435 p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb sapozgjedhur dhe 100 senator\u00eb (nga t\u00eb cil\u00ebt 65 jan\u00eb tashm\u00eb n\u00eb detyr\u00eb dhe 35 po fillojn\u00eb nj\u00eb mandat t\u00eb ri gjasht\u00ebvje\u00e7ar). Ky kontingjent \u00ebsht\u00eb rezultat i nj\u00eb gjysm\u00eb-revolucioni, fal\u00eb dominimit t\u00eb Partis\u00eb Demokratike n\u00eb zgjedhjet e mesit t\u00eb mandatit: skenari do t\u00eb kishte ndryshuar ndjesh\u00ebm n\u00ebse ata do t\u00eb kishin fituar shumic\u00ebn vet\u00ebm n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn nga dy dhomat; por progresiv\u00ebt fituan t\u00eb dyja.<\/p>\n
Kryetar\u00ebt e komisioneve , t\u00eb cil\u00ebt i takojn\u00eb partis\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, jan\u00eb vendimtar\u00eb p\u00ebr menaxhimin e Kongresit : ata jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr mbledhjen e t\u00eb gjitha propozimeve individuale, miratimin e tekstit q\u00eb do t\u2019i paraqitet p\u00ebr votim dhe caktimin e tyre. Kjo p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb pushtet t\u00eb madh. Nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb \u00e7do sesioni legjislativ, \u00ebsht\u00eb zakon t\u00eb grindemi p\u00ebr vendet, dhe midis t\u00eb gjith\u00ebve, p\u00ebr dy vende n\u00eb ve\u00e7anti: kryetarin e Komitetit p\u00ebr M\u00ebnyrat dhe Mjetet (i cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr gjetjen e fondeve tatimore) dhe at\u00eb t\u00eb Komitetit t\u00eb Buxhetit (i cili p\u00ebrcakton se sa shpenzohet dhe p\u00ebr \u00e7far\u00eb). Po aq t\u00eb lakmuar jan\u00eb edhe Komiteti Gjyq\u00ebsor (i cili kryen procedurat e shkarkimit), Komiteti i Mbrojtjes (i cili mbik\u00ebqyr forcat e armatosura) dhe Komiteti i Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme.N\u00eb fund t\u00eb fundit, \u00ebsht\u00eb n\u00eb Kongres ku lindin ligjet.<\/p>\n
N\u00eb Shtetet e Bashkuara, mbizot\u00ebron parimi i dydhom\u00ebsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrsosur, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do mas\u00eb duhet t\u00eb miratohet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin version nga Dhoma dhe Senati p\u00ebrpara se t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb tavolin\u00ebn e Presidentit p\u00ebr n\u00ebnshkrim. Megjithat\u00eb, dhe kjo \u00ebsht\u00eb shpesh ajo q\u00eb ndodh kur ka nj\u00eb shumic\u00eb n\u00eb Parlament armiq\u00ebsore ndaj Presidentit, Kreu i Shtetit mund t\u00eb vendos\u00eb ta kund\u00ebrshtoj\u00eb at\u00eb (dhe duke e ndjer\u00eb situat\u00ebn, Trump tashm\u00eb e kishte k\u00ebrc\u00ebnuar: \u201d Un\u00eb do t\u00eb jem Z. Veto \u201c). N\u00eb at\u00eb pik\u00eb, zakonisht fillon nj\u00eb pazarll\u00ebk i gjat\u00eb dhe i mundimsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb nj\u00eb tekst t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. N\u00ebse ka sukses, dhomat miratojn\u00eb versionin e ri t\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord me Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, e cila m\u00eb pas e zbaton at\u00eb, dhe \u00e7\u00ebshtja mbaron. Megjithat\u00eb, n\u00ebse kjo d\u00ebshton dhe Presidenti riafirmon kund\u00ebrshtimin e tij, ka dy mund\u00ebsi: ose t\u00eb dy dhomat, secila duke vepruar ve\u00e7mas, e anashkalojn\u00eb veton dhe e riaprovojn\u00eb ligjin e kontestuar me nj\u00eb shumic\u00eb t\u00eb kualifikuar prej dy t\u00eb tretash, ose masa nuk miratohet.<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb e vet\u00ebkuptueshme q\u00eb procesi \u00ebsht\u00eb i gjat\u00eb, i mundimsh\u00ebm, i kushtuesh\u00ebm dhe shpesh joefikas. Por ky \u00ebsht\u00eb \u00e7mimi i demokracis\u00eb dhe i nj\u00eb arkitekture institucionale t\u00eb bazuar n\u00eb ndarjen e pushteteve. Alternativa \u00ebsht\u00eb diktatura.Duke l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb dekretet presidenciale , t\u00eb cilat gjithsesi jan\u00eb jet\u00ebshkurtra, mekanizmi zbatohet p\u00ebr t\u00eb gjitha ligjet e Unionit: qofshin ato reforma t\u00eb m\u00ebdha, rregullime t\u00eb vogla funksionale apo Moloku q\u00eb z\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb parlamentit \u00e7do vit: ligji i buxhetit.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2026, shpenzimet federale t\u00eb SHBA-s\u00eb arrit\u00ebn n\u00eb total 7.4 trilion\u00eb dollar\u00eb: pothuajse dyfishi i atyre t\u00eb Kin\u00ebs, m\u00eb shum\u00eb se pes\u00eb her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se ai i Italis\u00eb dhe 21 her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se ai i Holand\u00ebs. Nj\u00eb shif\u00ebr astronomike. Nga k\u00ebto 7.4 trilion\u00eb dollar\u00eb, 4.4 trilion\u00eb dollar\u00eb jan\u00eb \u201ct\u00eb detyruesh\u00ebm\u201d, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se shkuan p\u00ebr t\u00eb paguar pensionet, kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor publik p\u00ebr pensionist\u00ebt dhe t\u00eb varfrit ( Medicare dhe Medicaid ) dhe artikuj t\u00eb ngjash\u00ebm: t\u00eb gjitha artikuj t\u00eb vendosur tashm\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, por ende t\u00eb p\u00ebrcaktuar nga ligjet e miratuara nga Kongresi. Pastaj \u00ebsht\u00eb interesi mbi borxhin , 950 miliard\u00eb dollar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, mbi t\u00eb cil\u00ebt Kongresi n\u00eb fakt ka shum\u00eb pak fjal\u00eb. Por mbi t\u00eb gjitha, ka af\u00ebrsisht 1.65 trilion\u00eb dollar\u00eb \u2013 nga t\u00eb cil\u00ebt 886 dollar\u00eb jan\u00eb p\u00ebr mbrojtje \u2013 n\u00eb Projektligjet e Buxhetit, ligjet e shpenzimeve q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb \u00e7do vit, artikull pas artikulli, se sa duhet t\u00eb ndahet p\u00ebr t\u00eb drejtuar makin\u00ebn shtet\u00ebrore. Infrastruktura, pagat publike, drejt\u00ebsia, financimi p\u00ebr agjencit\u00eb qeveritare, leht\u00ebsimet tatimore dhe, sigurisht, buxheti i Pentagonit.<\/p>\n
Gjith\u00e7ka varet nga kjo. I vetmi ndryshim dometh\u00ebn\u00ebs nga projektligjet e tjera \u00ebsht\u00eb se projektligji i buxhetit nuk mund t\u00eb mbetet nj\u00eb shkronj\u00eb e vdekur: n\u00ebse nuk arrihet nj\u00eb marr\u00ebveshje deri n\u00eb fund t\u00eb vitit, gj\u00eb q\u00eb ndodh shpesh, vjen nj\u00eb mbyllje dhe shteti fillon t\u00eb mbyll\u00eb dyert e tij, nj\u00eb zyr\u00eb ose departament pas tjetrit, derisa t\u00eb arrihet nj\u00eb marr\u00ebveshje.P\u00ebr t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet e zakonshme, Dhoma e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve dhe Senati kan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi pothuajse t\u00eb barabarta. Megjithat\u00eb, ka raste specifike. Dhoma e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr kryerjen e procedurave t\u00eb shkarkimit, si p\u00ebr presidentin ashtu edhe p\u00ebr figurat e vogla si ministrat, megjith\u00ebse vota e d\u00ebnimit ose e lirimit n\u00eb fund t\u00eb fundit i takon t\u00eb gjith\u00eb Kongresit.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, Senati ka fuqin\u00eb ekskluzive p\u00ebr t\u00eb miratuar nominimet: n\u00ebse presidenti vendos t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb nj\u00eb minist\u00ebr, u takon senator\u00ebve t\u00eb th\u00ebrrasin nj\u00eb seanc\u00eb d\u00ebgjimore p\u00ebr kandidatin e pasardh\u00ebsit dhe t\u00eb japin drit\u00ebn jeshile (ose t\u00eb kuqen, n\u00ebse i zgjedhuri nuk \u00ebsht\u00eb mjaftuesh\u00ebm i kualifikuar ose ka nj\u00eb skelet n\u00eb dollap). E nj\u00ebjta gj\u00eb vlen edhe p\u00ebr krer\u00ebt e agjencive qeveritare dhe organet mbik\u00ebqyr\u00ebse (Fed, SEC, FBI, CIA dhe NSA, p\u00ebr shembull), ambasador\u00ebt jasht\u00eb vendit dhe \u2013 m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja \u2013 gjyqtar\u00ebt e Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb kur nj\u00ebri nga n\u00ebnt\u00eb t\u00eb till\u00eb vdes ose jep dor\u00ebheqjen.<\/p>\n
Deri m\u00eb tani, Donald Trump e ka pasur t\u00eb leht\u00eb : Kongresi ishte t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb duart e tij dhe askush nuk ia pengonte. Duke filluar nga 3 janari, gjith\u00e7ka do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e nd\u00ebrlikuar.\/ La Republicca<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nd\u00ebrsa Frank Underwood \u00ebsht\u00eb ide e skenaristit amerikan Pack Beauregard Willimon, intrigat n\u00eb t\u00eb cilat…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":61985,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-61982","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61982"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61986,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61982\/revisions\/61986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}