{"id":62071,"date":"2026-11-04T10:52:08","date_gmt":"2026-11-04T09:52:08","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=62071"},"modified":"2026-11-04T10:52:08","modified_gmt":"2026-11-04T09:52:08","slug":"sulmi-kibernetik-po-behet-edhe-me-i-rrezikshem-hakerat-nderhyjne-ne-banken-e-gjakut-tentojne-te-cojne-temperaturen-e-frigorifereve-ne-110-grade-celsius","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=62071","title":{"rendered":"Sulmi kibernetik po b\u00ebhet edhe m\u00eb i rreziksh\u00ebm, hakerat nd\u00ebrhyjn\u00eb n\u00eb Bank\u00ebn e Gjakut, tentojn\u00eb t\u00eb \u00e7ojn\u00eb temperatur\u00ebn e frigorifer\u00ebve n\u00eb 110 grad\u00eb Celsius"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb sulm kibernetik ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr instalimet frigoriferike q\u00eb p\u00ebrdoren nga Sh\u00ebrbimi Komb\u00ebtar i Gjakut n\u00eb Franc\u00eb, duke rrezikuar ruajtjen e mostrave t\u00eb gjakut dhe produkteve t\u00eb destinuara p\u00ebr transfuzione.<\/p>\n<p>Sipas raportimeve t\u00eb mediave franceze, hakerat kan\u00eb nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb sistemet e kontrollit t\u00eb temperatur\u00ebs, duke riprogramuar pajisjet frigoriferike q\u00eb normalisht funksionojn\u00eb n\u00eb temperatur\u00ebn -30 grad\u00eb Celsius, p\u00ebr t\u00eb arritur deri n\u00eb 110 grad\u00eb Celsius.<\/p>\n<p>Sulmi ndodhi gjat\u00eb nat\u00ebs mes s\u00eb diel\u00ebs dhe t\u00eb h\u00ebn\u00ebs, m\u00eb 1 dhe 2 n\u00ebntor, dhe kishte n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr kompanin\u00eb Coolworld, e cila mir\u00ebmban kontejner\u00ebt frigoriferik\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga Instituti Francez i Gjakut (EFS), p\u00ebrfshir\u00eb edhe instalimet n\u00eb rajonin Bourgogne-Franche-Comt\u00e9.<\/p>\n<p>Alarmi u dha pasi nj\u00eb teknik q\u00eb ishte n\u00eb sh\u00ebrbim gjat\u00eb nat\u00ebs konstatoi rritje t\u00eb pazakont\u00eb t\u00eb temperatur\u00ebs n\u00eb ambientet frigoriferike. Nd\u00ebrhyrja n\u00eb koh\u00eb b\u00ebri t\u00eb mundur identifikimin e problemit dhe shmangien e pasojave n\u00eb funksionimin e sh\u00ebrbimit. Fillimisht, autoritetet kishin b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur se n\u00eb frigorifer\u00ebt e prekur ruheshin mostra t\u00eb dhuruesve t\u00eb gjakut, t\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr monitorimin sh\u00ebndet\u00ebsor n\u00eb lidhje me transfuzionet.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, m\u00eb pas Instituti Francez i Gjakut konfirmoi se n\u00eb ambientet e prekura ndodhej edhe plazm\u00eb e ngrir\u00eb, e destinuar p\u00ebr transfuzione te pacient\u00ebt. Ky detaj e b\u00ebn incidentin ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsues, pasi ruajtja e produkteve t\u00eb gjakut k\u00ebrkon kontroll t\u00eb rrept\u00eb t\u00eb temperatur\u00ebs dhe \u00e7do nd\u00ebrprerje e zinxhirit t\u00eb ftohjes mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb sigurin\u00eb dhe p\u00ebrdorshm\u00ebrin\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>Ministria Franceze e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb ka deklaruar se incidenti nuk ka sjell\u00eb pasoja operative, pasi anomalit\u00eb u zbuluan n\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht shifr\u00ebs alarmante prej 110 grad\u00ebsh Celsius, ende nuk \u00ebsht\u00eb konfirmuar se kjo temperatur\u00eb \u00ebsht\u00eb arritur realisht brenda frigorifer\u00ebve apo n\u00eb produktet e gjakut. Informacionet e publikuara flasin p\u00ebr ndryshimin e parametrave t\u00eb komanduar n\u00eb sistemin elektronik. Temperatura e vendosur n\u00eb sistem dhe ajo e matur realisht n\u00eb ambientet e ruajtjes jan\u00eb dy gj\u00ebra t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Gjithashtu, nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditura numri i sakt\u00eb i pajisjeve t\u00eb prekura dhe koh\u00ebzgjatja e nd\u00ebrhyrjes. Sulmet ndaj frigorifer\u00ebve, nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim i ri p\u00ebr sektorin sh\u00ebndet\u00ebsor<\/p>\n<p>Ky incident vjen pas nj\u00eb serie sulmesh kibernetike ndaj sistemeve frigoriferike n\u00eb supermarkete n\u00eb Franc\u00eb dhe vende t\u00eb tjera europiane, ku hakerat kan\u00eb ndryshuar parametrat e temperatur\u00ebs, duke shkaktuar d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme ekonomike dhe humbje t\u00eb produkteve ushqimore. K\u00ebsaj here, objektivi ka qen\u00eb nj\u00eb sektor shum\u00eb m\u00eb i ndjesh\u00ebm: ruajtja e produkteve t\u00eb gjakut q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb tani, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e ditur identiteti i autor\u00ebve dhe as nuk ka prova q\u00eb sulmi t\u00eb jet\u00eb kryer nga t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt persona p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr nd\u00ebrhyrjet n\u00eb frigorifer\u00ebt e supermarketeve. Ngjarja ngre shqet\u00ebsime p\u00ebr sigurin\u00eb e sistemeve t\u00eb lidhura me internetin, ve\u00e7an\u00ebrisht kur ato kontrollojn\u00eb pajisje jetike p\u00ebr funksionimin e spitaleve dhe sh\u00ebrbimeve sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb sulm kibernetik ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr instalimet frigoriferike q\u00eb p\u00ebrdoren nga Sh\u00ebrbimi Komb\u00ebtar i&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":62077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-62071","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62071"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62078,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62071\/revisions\/62078"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}