{"id":62339,"date":"2026-11-05T09:55:10","date_gmt":"2026-11-05T08:55:10","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=62339"},"modified":"2026-11-05T09:55:10","modified_gmt":"2026-11-05T08:55:10","slug":"turqia-ne-shenjester-te-be-se-kritika-per-pretendimet-ne-egje-dhe-doktrinen-atdheu-blu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=62339","title":{"rendered":"Turqia n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb BE-s\u00eb, kritika p\u00ebr pretendimet n\u00eb Egje dhe doktrin\u00ebn \u201cAtdheu Blu\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Bashkimi Evropian ka ashp\u00ebrsuar q\u00ebndrimin ndaj Turqis\u00eb, duke evidentuar n\u00eb Raportin e Zgjerimit nj\u00eb s\u00ebr\u00eb shqet\u00ebsimesh lidhur me regresin demokratik, mosrespektimin e s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe tensionet e vazhdueshme me Greqin\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb dokumentin e publikuar s\u00eb fundmi, Brukseli kritikon gjithashtu q\u00ebndrimin e Ankaras\u00eb ndaj luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, shmangien e sanksioneve evropiane kund\u00ebr Rusis\u00eb dhe pretendimet e saj n\u00eb Egje dhe Mesdheun Lindor.<\/p>\n<p>Sipas raportit, p\u00ebrafrimi i politik\u00ebs s\u00eb jashtme turke me parimet dhe q\u00ebndrimet e Bashkimit Evropian vler\u00ebsohet si shum\u00eb i ul\u00ebt. Nj\u00eb zyrtar evropian ka theksuar se shmangia e sanksioneve t\u00eb BE-s\u00eb ndaj Rusis\u00eb mbetet n\u00eb nivele t\u00eb konsiderueshme, nd\u00ebrsa Turqia duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrparim n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n<p>N\u00eb fokus t\u00eb kritikave t\u00eb Brukselit \u00ebsht\u00eb edhe memorandumi turko-libian, i konsideruar n\u00eb raport si n\u00eb kund\u00ebrshtim me t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe t\u00eb Drejt\u00ebn e Detit. Komisioni Evropian ka mb\u00ebshtetur q\u00ebndrimin e Greqis\u00eb, sipas t\u00eb cilit marr\u00ebveshja cenon t\u00eb drejtat sovrane t\u00eb vendeve t\u00eb treta dhe nuk mund t\u00eb prodhoj\u00eb pasoja juridike p\u00ebr to.<\/p>\n<p>Ky q\u00ebndrim u b\u00eb i qart\u00eb edhe gjat\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm grek, Giorgos Gerapetritis, n\u00eb Organizat\u00ebn e Kombeve t\u00eb Bashkuara, ku p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i BE-s\u00eb, Stavros Lambrinidis, shprehu mb\u00ebshtetjen e Komisionit p\u00ebr pozicionin e Athin\u00ebs.<\/p>\n<p>Tensionet me Greqin\u00eb, penges\u00eb p\u00ebr afrimin me BE-n\u00eb<\/p>\n<p>Raporti evidenton disa \u00e7\u00ebshtje q\u00eb vijojn\u00eb t\u00eb pengojn\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Bashkimit Evropian dhe Turqis\u00eb. Nd\u00ebr to p\u00ebrfshihen q\u00ebndrimi i Ankaras\u00eb ndaj Qipros Veriore, fluturimet mbi ishujt grek\u00eb, shkeljet e hap\u00ebsir\u00ebs ajrore dhe uj\u00ebrave territoriale t\u00eb Greqis\u00eb, si dhe mosmarr\u00ebveshjet n\u00eb Egje dhe Mesdheun Lindor.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse Komisioni v\u00ebren nj\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve greko-turke q\u00eb prej vitit 2023 dhe munges\u00eb t\u00eb shpimeve t\u00eb paautorizuara turke n\u00eb Mesdheun Lindor, situata n\u00eb Egje vijon t\u00eb mbetet problematike.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shqet\u00ebsim i ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe casus belli i shpallur nga Asambleja e Madhe Komb\u00ebtare e Turqis\u00eb n\u00eb vitin 1995, n\u00eb rast se Greqia zgjeron uj\u00ebrat e saj territoriale n\u00eb 12 milje detare n\u00eb Egje.<\/p>\n<p>Brukseli kujton se kjo e drejt\u00eb parashikohet n\u00eb nenin 3 t\u00eb Konvent\u00ebs s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn e Detit (UNCLOS), nd\u00ebrsa paralajm\u00ebron se k\u00ebrc\u00ebnimi turk vijon t\u00eb r\u00ebndoj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet dypal\u00ebshe.<\/p>\n<p>N\u00eb raport p\u00ebrmenden gjithashtu pretendimet e Turqis\u00eb p\u00ebr demilitarizimin e ishujve grek\u00eb, njoftimet e lundrimit t\u00eb l\u00ebshuara nga Ankaraja dhe sfidat q\u00eb, sipas Komisionit, prekin sovranitetin, t\u00eb drejtat sovrane dhe juridiksionin e Greqis\u00eb. Shqet\u00ebsim p\u00ebr BE-n\u00eb p\u00ebrb\u00ebn edhe p\u00ebrfshirja e doktrin\u00ebs s\u00eb ashtuquajtur \u201cAtdheu Blu\u201d n\u00eb tekstet shkollore turke.<\/p>\n<p>Kund\u00ebrshtit\u00eb p\u00ebr kabllon elektrike dhe zhvillimet n\u00eb rajon<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr \u00e7\u00ebshtje e evidentuar n\u00eb raport \u00ebsht\u00eb projekti i nd\u00ebrlidhjes elektrike Great Sea Interconnector (GSI), q\u00eb synon lidhjen energjetike t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Komisioni Evropian thekson se Turqia ka vijuar t\u00eb pengoj\u00eb aktivitetet k\u00ebrkimore t\u00eb nevojshme p\u00ebr zbatimin e projektit, pavar\u00ebsisht pjes\u00ebmarrjes dhe financimit evropian. Kjo situat\u00eb shihet si pjes\u00eb e problemeve m\u00eb t\u00eb gjera q\u00eb pengojn\u00eb bashk\u00ebpunimin energjetik n\u00eb Mesdheun Lindor.<\/p>\n<p>Raporti ndalet edhe te reagimet e Ankaras\u00eb ndaj transferimit t\u00eb nj\u00eb baterie t\u00eb sistemit Patriot n\u00eb ishullin grek t\u00eb Karpathosit, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb masave p\u00ebr p\u00ebrballimin e k\u00ebrc\u00ebnimit raketor iranian.<\/p>\n<p>Po ashtu, p\u00ebrmendet tensioni i shkaktuar nga vendosja e avion\u00ebve grek\u00eb F-16 n\u00eb Qipro, pas sulmit me dron ndaj bazave britanike. Sipas vler\u00ebsimit t\u00eb Brukselit, k\u00ebto zhvillime tregojn\u00eb se krizat rajonale mund t\u00eb ndikojn\u00eb leht\u00ebsisht n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes Greqis\u00eb dhe Turqis\u00eb.<\/p>\n<p>Paralajm\u00ebrim edhe p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin raport, Komisioni Evropian ka ngritur shqet\u00ebsime edhe p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut dhe zbatimin e Marr\u00ebveshjes s\u00eb Presp\u00ebs me Greqin\u00eb.<\/p>\n<p>Brukseli vler\u00ebson se bashk\u00ebpunimi mes dy vendeve vijon n\u00eb fusha si ekonomia, infrastruktura, nd\u00ebrlidhja energjetike, turizmi dhe kultura, por thekson se zbatimi me mir\u00ebbesim i marr\u00ebveshjeve dypal\u00ebshe, ve\u00e7an\u00ebrisht i Marr\u00ebveshjes s\u00eb Presp\u00ebs, mbetet thelb\u00ebsor.<\/p>\n<p>N\u00eb dokument thuhet se an\u00ebtar\u00eb t\u00eb qeveris\u00eb dhe zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb maqedonas her\u00eb pas here e anashkalojn\u00eb marr\u00ebveshjen, p\u00ebrfshir\u00eb rastet kur nuk p\u00ebrdorin emrin kushtetues t\u00eb vendit, Maqedonia e Veriut.<\/p>\n<p>Kritikat e Komisionit lidhen me q\u00ebndrimin e kryeministrit Hristijan Mickoski dhe zyrtar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtet VMRO-DPMNE, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb deklaratat publike p\u00ebrdorin em\u00ebrtimin \u201cMaqedoni\u201d, pa p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrcaktimin \u201ce Veriut\u201d.<\/p>\n<p>Sipas Brukselit, respektimi i Marr\u00ebveshjes s\u00eb Presp\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kusht i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr ruajtjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb dhe p\u00ebrparimin e procesit t\u00eb integrimit evropian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bashkimi Evropian ka ashp\u00ebrsuar q\u00ebndrimin ndaj Turqis\u00eb, duke evidentuar n\u00eb Raportin e Zgjerimit nj\u00eb s\u00ebr\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":62352,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-62339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62353,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62339\/revisions\/62353"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}