{"id":63168,"date":"2026-11-07T12:03:35","date_gmt":"2026-11-07T11:03:35","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=63168"},"modified":"2026-11-07T12:03:35","modified_gmt":"2026-11-07T11:03:35","slug":"shkarkohet-dhe-arrestohet-presidenti-i-paraguait-cfare-fshihet-pas-kolapsit-te-bankes-qe-tronditi-vendin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=63168","title":{"rendered":"Shkarkohet dhe arrestohet presidenti i Paraguait, \u00e7far\u00eb fshihet pas kolapsit t\u00eb bank\u00ebs q\u00eb tronditi vendin?"},"content":{"rendered":"<p>Presidenti i Paraguait, Santiago Pe\u00f1a, \u00ebsht\u00eb shkarkuar nga detyra p\u00ebrmes procesit t\u00eb faj\u00ebsimit (impeachment) dhe \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb arrest sht\u00ebpie, pas kolapsit t\u00eb bank\u00ebs digjitale Ueno Bank, e cila dyshohet se kishte lidhje me interesat e tij private t\u00eb biznesit.<\/p>\n<p>Pe\u00f1a u arrestua t\u00eb premten, vet\u00ebm pak minuta pasi deputet\u00ebt dhe senator\u00ebt, p\u00ebrfshir\u00eb edhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb partis\u00eb s\u00eb tij, votuan unanimisht p\u00ebr largimin e tij nga detyra, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur kriza financiare n\u00eb vend po thellohej.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, t\u00eb enjten, ai kishte ofruar t\u00eb jepte dor\u00ebheqjen.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb ta pranonin at\u00eb, senator\u00ebt vendos\u00ebn ta shkarkonin p\u00ebrmes procesit t\u00eb faj\u00ebsimit, duke e shpallur fajtor p\u00ebr shkelje t\u00eb detyr\u00ebs. Si pasoj\u00eb, ai humbi edhe imunitetin q\u00eb zakonisht g\u00ebzojn\u00eb ish-president\u00ebt.<\/p>\n<p>Kriza shp\u00ebrtheu pas kolapsit t\u00eb bank\u00ebs digjitale Ueno Bank, e cila u mor n\u00ebn administrim nga Banka Qendrore e Paraguait. Mbyllja e saj la rreth 3 milion\u00eb depozitues pa mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr kursimet dhe pensionet e tyre. Situata shkaktoi protesta t\u00eb shumta, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb kryeqytetin Asunci\u00f3n.<\/p>\n<p>Sipas akuzave q\u00eb \u00e7uan n\u00eb shkarkimin e presidentit, Pe\u00f1a kishte qen\u00eb n\u00eb konflikt interesi, kishte nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb mbik\u00ebqyrjen rregullatore t\u00eb bank\u00ebs, kishte devijuar fondet e pensioneve dhe kishte marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb fshehur p\u00ebrfshirjen e institucioneve shtet\u00ebrore, p\u00ebrfshir\u00eb Bank\u00ebn Qendrore, n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p>Dyshimet ndaj tij lidhen edhe me faktin se deri vitin e kaluar ai zot\u00ebronte aksione n\u00eb kompanin\u00eb q\u00eb kishte n\u00eb pron\u00ebsi bank\u00ebn. Megjithat\u00eb, Pe\u00f1a i ka mohuar t\u00eb gjitha akuzat dhe ka deklaruar se nuk ka kryer asnj\u00eb shkelje.<\/p>\n<p>T\u00eb premten, 44 nga 45 senator\u00ebt votuan pro shkarkimit t\u00eb tij, nd\u00ebrsa nj\u00ebri prej tyre mungonte. Pas votimit, kryetari i Senatit, Basilio N\u00fa\u00f1ez, deklaroi se Pe\u00f1a ishte shpallur fajtor p\u00ebr neglizhenc\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbushjen e detyrave t\u00eb tij zyrtare.<\/p>\n<p>Pas largimit t\u00eb Pe\u00f1a-s nga detyra, z\u00ebvend\u00ebspresidenti Pedro Alliana u betua si president i p\u00ebrkohsh\u00ebm. Ai do ta mbaj\u00eb k\u00ebt\u00eb detyr\u00eb deri n\u00eb vitin 2028.<\/p>\n<p>N\u00eb deklarat\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb, Alliana u premtoi qytetar\u00ebve t\u00eb prekur nga kriza se do t\u00eb d\u00ebmshp\u00ebrblehen plot\u00ebsisht p\u00ebr humbjet financiare.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, senatori Rafael Filizzola e cil\u00ebsoi ngjarjen si skandalin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb korrupsionit n\u00eb historin\u00eb demokratike t\u00eb vendit, duke th\u00ebn\u00eb se ajo ka d\u00ebmtuar r\u00ebnd\u00eb shtetin, qytetar\u00ebt dhe besueshm\u00ebrin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Paraguait.<\/p>\n<p>Pe\u00f1a pritet t\u00eb merret n\u00eb pyetje t\u00eb shtun\u00ebn lidhur me akuzat p\u00ebr shp\u00ebrdorim t\u00eb besimit, ushtrim t\u00eb ndikimit t\u00eb paligjsh\u00ebm dhe p\u00ebrvet\u00ebsim t\u00eb fondeve. Lajmin e b\u00ebri t\u00eb ditur prokurorja Silvia Margarita Gonzalez Vester.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, avokati mbrojt\u00ebs i ish-presidentit, Ricardo Preda, i ka cil\u00ebsuar akuzat si t\u00eb pabazuara, t\u00eb nxituara dhe t\u00eb motivuara nga oportunizmi politik.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb fjalim drejtuar qytetar\u00ebve t\u00eb enjten, Pe\u00f1a kishte shprehur keqardhje p\u00ebr situat\u00ebn, duke deklaruar:<\/p>\n<p>Nuk ka qen\u00eb kurr\u00eb q\u00ebllimi im t\u00eb tradhtoja besimin q\u00eb m\u00eb keni dh\u00ebn\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenti i Paraguait, Santiago Pe\u00f1a, \u00ebsht\u00eb shkarkuar nga detyra p\u00ebrmes procesit t\u00eb faj\u00ebsimit (impeachment) dhe&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":63178,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-63168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63168"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63179,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63168\/revisions\/63179"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/63178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}