{"id":63429,"date":"2026-11-09T09:57:25","date_gmt":"2026-11-09T08:57:25","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=63429"},"modified":"2026-11-09T09:57:25","modified_gmt":"2026-11-09T08:57:25","slug":"tre-skenare-per-qeverine-e-re-ne-izrael-eisenkot-kerkon-aleate-per-te-larguar-netanyahun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=63429","title":{"rendered":"Tre skenar\u00eb p\u00ebr qeverin\u00eb e re n\u00eb Izrael, Eisenkot k\u00ebrkon aleat\u00eb p\u00ebr t\u00eb larguar Netanyahun"},"content":{"rendered":"<p>Historia politike e Izraelit \u00ebsht\u00eb e mbushur me koalicione t\u00eb pazakonta dhe marr\u00ebveshje q\u00eb deri pak koh\u00eb m\u00eb par\u00eb dukeshin t\u00eb pamundura. Nga qeverit\u00eb e unitetit komb\u00ebtar te periudhat e gjata t\u00eb bllokimit politik dhe kabinetet e p\u00ebrb\u00ebra nga parti me q\u00ebndrime krejt t\u00eb ndryshme, vendi ka provuar vazhdimisht formula t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb siguruar shumic\u00ebn parlamentare.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb ndodhet edhe Gadi Eisenkot, i cili ka marr\u00eb mandatin p\u00ebr formimin e qeveris\u00eb s\u00eb re nga presidenti Isaac Herzog. Ai ka paralajm\u00ebruar se procesi do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb \u201cl\u00ebvizje politike krijuese dhe jokonvencionale\u201d, duke l\u00ebn\u00eb t\u00eb hapur mund\u00ebsin\u00eb e bashk\u00ebpunimit me \u00e7do forc\u00eb politike q\u00eb \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb hap t\u00eb guximsh\u00ebm n\u00eb interes t\u00eb Izraelit.<\/p>\n<p>Eisenkot mb\u00ebshtetet te kat\u00ebr partit\u00eb e Bllokut t\u00eb Ndryshimit: partia e tij Yashar, partia e djatht\u00eb Yisrael Beitenu e Avigdor Lieberman, partia e ish-kryeministrave Naftali Bennett dhe Yair Lapid, si dhe e majta e Demokrat\u00ebve e drejtuar nga Yair Golan. S\u00eb bashku, k\u00ebto forca kan\u00eb 48 vende n\u00eb parlament, m\u00eb pak se 61 mandatet e nevojshme p\u00ebr shumic\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Eisenkot duhet t\u00eb gjej\u00eb mb\u00ebshtetje edhe p\u00ebrtej aleat\u00ebve t\u00eb tij t\u00eb sigurt. N\u00eb tryez\u00eb jan\u00eb tre skenar\u00eb kryesor\u00eb: nj\u00eb qeveri e unitetit komb\u00ebtar me Likud-in, nj\u00eb marr\u00ebveshje me partit\u00eb arabe ose bashk\u00ebpunimi me partit\u00eb ultraortodokse.<\/p>\n<p>Nj\u00eb qeveri e unitetit komb\u00ebtar, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga 48 mandatet e Bllokut t\u00eb Ndryshimit dhe 27 t\u00eb Likud-it, do t\u00eb siguronte nj\u00eb shumic\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme. Kjo formul\u00eb do t\u00eb linte jasht\u00eb qeveris\u00eb partit\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje, si ato t\u00eb kolon\u00ebve, partit\u00eb fetare dhe ato arabe. Ideja \u00ebsht\u00eb hedhur q\u00eb n\u00eb dit\u00ebt e para pas zgjedhjeve dhe mb\u00ebshtetet nga presidenti Herzog, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb propozuar edhe nga Benjamin Netanyahu.<\/p>\n<p>Eisenkot nuk e ka p\u00ebrjashtuar k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi, por ka vendosur disa kushte. Ai \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb me Likud-in, por jo me Netanyahun n\u00eb krye t\u00eb qeveris\u00eb. Gjithashtu, k\u00ebrkon q\u00eb jasht\u00eb kabinetit t\u00eb mbeten politikan\u00ebt q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb qeveri m\u00eb 7 tetor, si dhe figurat e ekstremit t\u00eb djatht\u00eb, Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kjo formul\u00eb p\u00ebrballet me kund\u00ebrshtimin e Lieberman dhe t\u00eb s\u00eb majt\u00ebs. Nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr rotacionin e postit t\u00eb kryeministrit mes Eisenkot dhe Netanyahut konsiderohet pak e mundshme, p\u00ebr shkak t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb tensionuara mes tyre dhe kund\u00ebrshtimeve t\u00eb vendosura nga Eisenkot.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr mund\u00ebsi \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetja e partive arabe, t\u00eb cilat kan\u00eb 19 mandate dhe konsiderohen nd\u00ebr fitueset kryesore politike t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 27 tetorit. Megjithat\u00eb, asnj\u00ebra prej pal\u00ebve nuk duket e gatshme t\u2019i p\u00ebrfshij\u00eb ato n\u00eb ministri. Vet\u00eb partit\u00eb arabe kan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb hapur vet\u00ebm mund\u00ebsin\u00eb e mb\u00ebshtetjes nga jasht\u00eb t\u00eb nj\u00eb qeverie t\u00eb drejtuar nga Eisenkot.<\/p>\n<p>Kjo alternativ\u00eb p\u00ebrballet me kund\u00ebrshtimin e Lieberman dhe t\u00eb disa prej an\u00ebtar\u00ebve m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr t\u00eb Bllokut t\u00eb Ndryshimit. Ata kund\u00ebrshtojn\u00eb \u00e7do mb\u00ebshtetje nga Lista e P\u00ebrbashk\u00ebt e Mansour Abbas, q\u00eb ka 11 mandate, dhe Ra\u2019am, e drejtuar nga Ahmed Tibi, me 8 mandate.<\/p>\n<p>Ra\u2019am \u00ebsht\u00eb shprehur e gatshme t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb Eisenkot edhe pa u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e koalicionit, me kusht q\u00eb Netanyahu dhe partit\u00eb fetare t\u00eb mos kthehen n\u00eb pushtet. Nd\u00ebrsa Lista e P\u00ebrbashk\u00ebt ka nj\u00eb q\u00ebndrim m\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm: nuk do ta mb\u00ebshteste nj\u00eb qeveri t\u00eb till\u00eb, por as nuk do t\u00eb kontribuonte n\u00eb rr\u00ebzimin e saj.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej pengesave kryesore mbetet edhe k\u00ebrkesa e Eisenkot q\u00eb partit\u00eb arabe t\u00eb pranojn\u00eb ta cil\u00ebsojn\u00eb Hamasin organizat\u00eb terroriste. Asnj\u00eb deputet arab nuk \u00ebsht\u00eb shprehur i gatsh\u00ebm ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb. \u201cNuk do t\u00eb hyj n\u00eb nj\u00eb qeveri me arab\u00ebt, e cila do t\u00eb cenonte sigurin\u00eb dhe do ta rikthente Netanyahun n\u00eb pushtet\u201d, ka deklaruar Lieberman.<\/p>\n<p>Skenari i tret\u00eb lidhet me partit\u00eb ultraortodokse. Partia Judaizmi i Bashkuar i Tor\u00ebs, me 7 mandate, e cila deri pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb ishte aleate e Netanyahut, ka shprehur gatishm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u2019u bashkuar me Eisenkot, por me kusht q\u00eb partit\u00eb arabe t\u00eb mbeten jasht\u00eb marr\u00ebveshjes.<\/p>\n<p>Kjo l\u00ebvizje \u00ebsht\u00eb koordinuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb me Lieberman, i cili p\u00ebr vite me radh\u00eb ka kund\u00ebrshtuar privilegjet e ultraortodoks\u00ebve, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrjashtimin e tyre nga sh\u00ebrbimi ushtarak. Tashm\u00eb ai duket i gatsh\u00ebm t\u00eb pranoj\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje me ta, p\u00ebr t\u00eb shmangur \u00e7do bashk\u00ebpunim me partit\u00eb arabe. Nd\u00ebrkoh\u00eb, partia tjet\u00ebr fetare, Shas, me 6 mandate, nuk pritet ta mb\u00ebshtes\u00eb nj\u00eb qeveri t\u00eb till\u00eb, por as ta kund\u00ebrshtoj\u00eb at\u00eb.<\/p>\n<p>Ky skenar krijon p\u00ebrplasje edhe brenda vet\u00eb Bllokut t\u00eb Ndryshimit, pasi partit\u00eb e tij kishin premtuar gjat\u00eb fushat\u00ebs se do t\u00eb largonin nga pushteti si Netanyahun, ashtu edhe partit\u00eb ultraortodokse. Megjithat\u00eb, kreu i Demokrat\u00ebve, Yair Golan, ka l\u00ebn\u00eb t\u00eb hapur mund\u00ebsin\u00eb e bashk\u00ebpunimit me ta, duke deklaruar se dyert jan\u00eb t\u00eb hapura p\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e marr\u00ebveshjes.<\/p>\n<p>Ai ka vendosur si kushte pranimin e sh\u00ebrbimit t\u00eb detyruesh\u00ebm ushtarak dhe ndryshime q\u00eb do ta b\u00ebnin Jerusalemin nj\u00eb qytet m\u00eb t\u00eb jetuesh\u00ebm. \u201cNdryshe nga Netanyahu, ne nuk do t\u00eb shkojm\u00eb me kapel\u00ebn n\u00eb dor\u00eb n\u00eb Mea Shearim. Le t\u00eb vijn\u00eb ata tek ne\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur Golan, duke iu referuar lagjes s\u00eb Jerusalemit ku jeton nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e komunitetit ultraortodoks.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, Eisenkot p\u00ebrballet me nj\u00eb detyr\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb: t\u00eb siguroj\u00eb shumic\u00ebn parlamentare duke negociuar me forca politike q\u00eb deri pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb i konsideronte kund\u00ebrshtare. N\u00eb nj\u00eb sistem proporcional ku asnj\u00eb bllok nuk ka shumic\u00ebn e nevojshme, formimi i qeveris\u00eb mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb marr\u00ebveshje q\u00eb deri dje dukeshin t\u00eb pamundura.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia politike e Izraelit \u00ebsht\u00eb e mbushur me koalicione t\u00eb pazakonta dhe marr\u00ebveshje q\u00eb deri&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":63432,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-63429","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63429"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63433,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63429\/revisions\/63433"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/63432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}