{"id":63812,"date":"2026-11-10T10:01:25","date_gmt":"2026-11-10T09:01:25","guid":{"rendered":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=63812"},"modified":"2026-11-10T10:02:55","modified_gmt":"2026-11-10T09:02:55","slug":"pluhuri-i-filigranit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktiditor.ch\/?p=63812","title":{"rendered":"\u201cPluhuri\u201d i filigranit"},"content":{"rendered":"<p>Shkruan: Kastriot Sylejmani<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1880, Mbret\u00ebresha britanike Victoria i dhuroi presidentit amerikan Rutherford B. Hayes nj\u00eb tavolin\u00eb t\u00eb punuar nga druri i anijes britanike HMS Resolute.<\/p>\n<p>Anija britanike, pasi ishte bllokuar nga akulli n\u00eb Arktik, ishte braktisur nga ekuipazhi i saj. N\u00eb vitin 1855, ajo u gjet nga nj\u00eb anije amerikane. Amerikan\u00ebt e rikthyen n\u00eb gjendje pune dhe ia kthyen Britanis\u00eb si gjest miq\u00ebsie.<\/p>\n<p>Kur anija doli jasht\u00eb p\u00ebrdorimit, Mbret\u00ebresha urdh\u00ebroi q\u00eb nga druri i saj t\u00eb punohej nj\u00eb tavolin\u00eb p\u00ebr presidentin amerikan.<br \/>\nSot, kjo tavolin\u00eb njihet si Resolute Desk. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga objektet m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nga pothuajse t\u00eb gjith\u00eb president\u00ebt amerikan\u00eb, me disa p\u00ebrjashtime.<\/p>\n<p>Kur Barack Obama erdhi n\u00eb krye t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, n\u00eb Zyr\u00ebn Ovale vendosi dy buste: at\u00eb t\u00eb Martin Luther Kingut dhe t\u00eb Abraham Lincolnit.<\/p>\n<p>Edhe kjo nuk ishte nj\u00eb zgjedhje thjesht dekorative. Lincoln p\u00ebrfaq\u00ebsonte luft\u00ebn historike kund\u00ebr skllav\u00ebris\u00eb, nd\u00ebrsa Martin Luther Kingu luft\u00ebn p\u00ebr t\u00eb drejtat civile dhe barazin\u00eb racore.<\/p>\n<p>Nj\u00eb objekt, qoft\u00eb tavolin\u00eb, piktur\u00eb, skulptur\u00eb apo vep\u00ebr artizanale, i vendosur n\u00eb zyr\u00ebn e nj\u00eb presidenti mund t\u00eb tregoj\u00eb shum\u00eb p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si nj\u00eb shtet e kupton historin\u00eb, identitetin dhe trash\u00ebgimin\u00eb e vet.<\/p>\n<p>I nisa me k\u00ebto dy histori, ndon\u00ebse shembuj t\u00eb till\u00eb n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb ka plot, p\u00ebr t\u00eb treguar se vendosja e nj\u00eb punimi filigrani n\u00eb zyr\u00ebn prit\u00ebse t\u00eb presidentes s\u00eb Kosov\u00ebs, Justina Shiroka Pula, nuk \u00ebsht\u00eb as e kund\u00ebrligjshme dhe as tradhti komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Ekspozimi i filigranit n\u00eb Presidenc\u00eb nuk e cenon, nuk e p\u00ebrbuz dhe nuk e n\u00ebnvler\u00ebson Kosov\u00ebn si shtet apo shqiptar\u00ebt si komb. P\u00ebrkundrazi, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb kulturore dhe mjesht\u00ebrin\u00eb e trash\u00ebguar nd\u00ebr breza.<\/p>\n<p>Filigrani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga zejet artizanale m\u00eb t\u00eb njohura dhe m\u00eb t\u00eb rafinuara n\u00eb tradit\u00ebn shqiptare. <\/p>\n<p>Zbulimet arkeologjike n\u00eb rajonin e Ballkanit d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr tradita t\u00eb hershme t\u00eb p\u00ebrpunimit artistik t\u00eb metaleve, p\u00ebrfshir\u00eb edhe teknikat e filigranit. <\/p>\n<p>N\u00eb trojet shqiptare, Prizreni dhe Shkodra u shnd\u00ebrruan n\u00eb qendra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb k\u00ebsaj mjesht\u00ebrie. <\/p>\n<p>Kosova ka baz\u00eb juridike q\u00eb rregullon p\u00ebrdorimin e simboleve shtet\u00ebrore dhe p\u00ebrfaq\u00ebsimin protokollar t\u00eb institucioneve. <\/p>\n<p>Nd\u00ebr aktet kryesore jan\u00eb Ligji p\u00ebr Protokollin e Shtetit, Ligji p\u00ebr P\u00ebrdorimin e Simboleve Shtet\u00ebrore dhe Rregullorja p\u00ebr kriteret e p\u00ebrzgjedhjes dhe vendosjes s\u00eb fotografis\u00eb s\u00eb Presidentit.<\/p>\n<p>Ligji p\u00ebr P\u00ebrdorimin e Simboleve Shtet\u00ebrore p\u00ebrcakton tri simbolet zyrtare t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs: flamurin, stem\u00ebn dhe himnin shtet\u00ebror.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00eb aktet juridike nuk rezulton ndonj\u00eb katalog q\u00eb p\u00ebrcakton n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb se cilat fotografi t\u00eb figurave historike, piktura, skulptura, punime artizanale apo objekte t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore duhet ose nuk duhet t\u00eb ekspozohen n\u00eb ambientet e Presidenc\u00ebs.<\/p>\n<p>Pra, p\u00ebrtej simboleve zyrtare dhe detyrimeve protokollare, ekziston hap\u00ebsir\u00eb q\u00eb institucionet e shtetit t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb edhe kultur\u00ebn, historin\u00eb dhe trash\u00ebgimin\u00eb e vendit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do vendim p\u00ebr rregullimin e hap\u00ebsirave institucionale \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebrisht i q\u00eblluar. Por kritika duhet t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb argumente dhe jo t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb akuza subjektive.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan: Kastriot Sylejmani N\u00eb vitin 1880, Mbret\u00ebresha britanike Victoria i dhuroi presidentit amerikan Rutherford B&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":63820,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,32],"tags":[],"class_list":["post-63812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed","category-top-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63812"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63822,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63812\/revisions\/63822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/63820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}