Ishte nje liber shum\u00eb i bukur me kete titull. Ftese speciale te mar pjese ne promovim e ketij libri mora nga Azis Pollozhani. Nuk e di se si e ngatrova dit\u00ebn nuk arrita ne promovimin e librit,por autori Azis Pollozhani ma d\u00ebrgoj vepren n\u00ebp\u00ebrmjet Agona Cupit , koleges time shum\u00eb t\u00eb dashur.
\nHija q\u00eb bashkon. Tradicionalisht, n\u00ebn hijen e \u00e7inarit mblidhen njer\u00ebzit p\u00ebr t\u00eb biseduar, debatuar dhe ndar\u00eb ide ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb.
\n\u00c7inari \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar i historis\u00eb reale t\u00eb njer\u00ebzve. Aludon ne kujtesen historike, te bemat qe te lene nje shije te bukur , dimenzioni shpirteror.
\n\u00c7do gjethe dhe deg\u00eb e \u00e7inarit \u00ebsht\u00eb unike dhe e gjall\u00eb. Kjo i kund\u00ebrvihet p\u00ebrmbajtjes s\u00eb materializmit i cili shpesh \u00ebsht\u00eb i standardizuar, i ftoht\u00eb dhe pa shpirt.
\nP\u00ebr shkak t\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb dhe madh\u00ebshtis\u00eb s\u00eb tij, \u00e7inari p\u00ebrdoret shpesh n\u00eb poezi, k\u00ebng\u00eb dhe tituj librash (si “N\u00ebn hijen e \u00c7inarit”) p\u00ebr t\u00eb simbolizuar mbrojtjen, tradit\u00ebn, rr\u00ebnj\u00ebt e thella dhe kalimin e koh\u00ebs.
\nN\u00eb Ballkan, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb qytetet e vjetra si Ohri, Prizreni, Gjirokastra apo Shkupi, \u00e7inar\u00ebt e vjet\u00ebr jan\u00eb pika takimi, simbole t\u00eb jet\u00ebs shoq\u00ebrore, kujtes\u00ebs historike dhe q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb n\u00ebp\u00ebr breza.Druri (Rrapi): \u00cbsht\u00eb nj\u00eb pem\u00eb gjether\u00ebn\u00ebse q\u00eb rritet shum\u00eb e lart\u00eb, ka trung t\u00eb trash\u00eb, deg\u00eb t\u00eb gjera dhe kuror\u00eb t\u00eb dendur q\u00eb b\u00ebn hije t\u00eb madhe. K\u00ebta drur\u00eb jetojn\u00eb qindra vjet.
\n\u201cN\u00ebn hijen e \u00c7inarit\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr i njohur publicistik dhe historik i shkruar nga profesori, akademiku dhe ish-rektori i par\u00eb i Universitetit “N\u00ebn\u00eb Tereza” n\u00eb Shkup, Prof. Dr. Aziz Pollozhani.
\nVepra trajton historin\u00eb, identitetin dhe zhvillimet shoq\u00ebrore t\u00eb shqiptar\u00ebve, me fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb qytetin e Ohrit dhe trevat p\u00ebrreth.
\nSimbolika e titullit. Titulli i referohet \u00c7inarit shekullor t\u00eb Ohrit, i cili sh\u00ebrben si simbol i q\u00ebndres\u00ebs, kujtes\u00ebs historike dhe identitetit t\u00eb qytetit.
\nAutori analizon periudha t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Ohrit dhe Sanxhakut t\u00eb Ohrit, duke p\u00ebrmendur figura historike si princi arb\u00ebror Andrea Gropa. Ai trajton gjithashtu kontributin e k\u00ebsaj treve n\u00eb shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.
\nGjithashtu Libri shqyrton struktur\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn post-osmane, ndikimin e politikave t\u00eb asaj kohe dhe plag\u00ebn e shp\u00ebrnguljes s\u00eb dhunshme t\u00eb shqiptar\u00ebve: \u00e7inari mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb t\u00eb goditur si metafor\u00eb e rezistenc\u00ebs ndaj efekteve negative te revolucionit kibernitik qe tashme e jetojme.
\nP\u00ebr shkak t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb tij shekullore dhe rr\u00ebnj\u00ebve t\u00eb thella, ky dru p\u00ebrfaq\u00ebson gjith\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb e q\u00ebndrueshme, njer\u00ebzore dhe organike p\u00ebrball\u00eb teknologjis\u00eb q\u00eb l\u00ebviz me shpejt\u00ebsi.
\nN\u00eb kultur\u00ebn dhe kujtes\u00ebn ton\u00eb, \u00e7inari nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb dru shekullor; ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb institucion i heshtur i koh\u00ebs. Rr\u00ebnj\u00ebt e tij t\u00eb thella, t\u00eb ngulitura fort n\u00eb tok\u00eb, i kan\u00eb mbijetuar stuhive, perandorive dhe ndryshimeve t\u00eb epokave. N\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrkohshme, e shpejt\u00eb dhe e rishkrueshme nga nj\u00eb kod kompjuterik, \u00e7inari p\u00ebrfaq\u00ebson ankorimin e domosdosh\u00ebm. Ai na kujton se dija e v\u00ebrtet\u00eb dhe men\u00e7uria nuk jan\u00eb thjesht grumbullim t\u00eb dh\u00ebnash n\u00eb sekond\u00eb, por nj\u00eb proces i ngadalt\u00eb rritjeje, q\u00eb ushqehet nga p\u00ebrvoja e jetuar, dhimbja, g\u00ebzimi dhe historia e prekshme.
\nKthimi n\u00ebn hijen e \u00e7inarit” mund t\u00eb p\u00ebrdoret si thirrje poetike ose publicistike p\u00ebr t\u00eb ruajtur dialogun e v\u00ebrtet\u00eb njer\u00ebzor, empatin\u00eb dhe komunitetin.
\nP\u00ebrball\u00eb stuhis\u00eb s\u00eb algoritmeve dhe Inteligjenc\u00ebs Artificiale, njeriu ka nevoj\u00eb t\u00eb ankorohet n\u00ebn hijen e \u00e7inarit t\u00eb mendimit kritik.
\nMakina mund t\u00eb prodhoj\u00eb mij\u00ebra fjal\u00eb n\u00eb sekond\u00eb, por nuk mund t\u00eb l\u00ebshoj\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e thella t\u00eb nj\u00eb \u00e7inari q\u00eb ushqehet me p\u00ebrvoj\u00eb dhe shpirt njer\u00ebzor.”
\nN\u00eb fund t\u00eb fundit, e ardhmja nuk do t’u p\u00ebrkas\u00eb atyre q\u00eb thjesht din\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin makinat m\u00eb t\u00eb shpejta, por atyre q\u00eb din\u00eb t\u00eb mbeten njer\u00ebz n\u00eb mes t\u00eb makinave.
\nSa m\u00eb shum\u00eb mb\u00ebshtetemi te teknologjia p\u00ebr vendime t\u00eb vogla, aq m\u00eb shum\u00eb dyshojm\u00eb n\u00eb gjykimin ton\u00eb kur mbetemi pa t\u00eb.
\nVar\u00ebsia nga inteligjenca artificiale (IA) ndodh shpesh n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavet\u00ebdijshme sepse k\u00ebto mjete jan\u00eb projektuar p\u00ebr t\u00eb na kursyer koh\u00eb dhe mund. Ne priremi t’i p\u00ebrdorim ato si nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr p\u00ebr zgjidhjen e problemeve, gj\u00eb q\u00eb me kalimin e koh\u00ebs e ul aft\u00ebsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb menduar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike pa e v\u00ebn\u00eb re.
\nPsikologjia digjitale na kujton se teknologjia nuk \u00ebsht\u00eb neutrale; ajo form\u00ebson mendimet dhe zakonet tona po aq sa ne e form\u00ebsojm\u00eb at\u00eb. Sfida e njeriut modern nuk \u00ebsht\u00eb braktisja e bot\u00ebs digjitale, por zhvillimi i nj\u00eb vet\u00ebdijeje t\u00eb sh\u00ebndetshme p\u00ebr p\u00ebrdorimin e saj. Vet\u00ebm p\u00ebrmes ekuilibrit mes lidhjes virtuale dhe pranis\u00eb n\u00eb bot\u00ebn reale mund t\u00eb ruajm\u00eb sh\u00ebndetin mendor dhe autonomin\u00eb ton\u00eb psikologjike n\u00eb shekullin e nj\u00ebzet e nj\u00eb.
\nP\u00ebrve\u00e7 ndikimit emocional, mjedisi digjital po riform\u00ebson edhe m\u00ebnyr\u00ebn se si funksionon truri yn\u00eb. Ekspozimi i vazhduesh\u00ebm ndaj nj\u00eb fluksi t\u00eb pafund informacionesh, njoftimeve t\u00eb shpeshta dhe p\u00ebrmbajtjeve t\u00eb shkurtra ka ulur ndjesh\u00ebm aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr p\u00ebrqendrim t\u00eb thell\u00eb. Sistemi i shp\u00ebrblimit n\u00eb tru, i nxitur nga dopamina q\u00eb \u00e7lirohet sa her\u00eb marrim nj\u00eb njoftim t\u00eb ri, krijon cikle var\u00ebsie t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb loj\u00ebrave t\u00eb fatit. Kjo e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb durimin, leximin e gjat\u00eb dhe reflektimin e qet\u00eb, duke e m\u00ebsuar mendjen t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb stimulim t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm.
\nNj\u00eb nga aspektet m\u00eb t\u00eb dukshme t\u00eb psikologjis\u00eb digjitale \u00ebsht\u00eb ndikimi i rrjeteve sociale n\u00eb perceptimin e vetes dhe t\u00eb tjer\u00ebve. Platformat digjitale u ofrojn\u00eb individ\u00ebve mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb identitet t\u00eb kuruar, shpesh t\u00eb shk\u00ebputur nga realiteti i p\u00ebrditsh\u00ebm. Kjo dukuri nxit krahasimin e vazhduesh\u00ebm shoq\u00ebror, ku sukseset dhe momentet ideale t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve b\u00ebhen standard mat\u00ebs p\u00ebr vler\u00ebn personale. Si pasoj\u00eb, shum\u00eb p\u00ebrdorues p\u00ebrjetojn\u00eb r\u00ebnie t\u00eb vet\u00ebvler\u00ebsimit, ankth dhe ndjenj\u00ebn e pamjaftueshm\u00ebris\u00eb, duke e lidhur vler\u00ebn e tyre me p\u00eblqimet dhe komentet virtuale.
\nN\u00eb dekadat e fundit, teknologjia \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar nga nj\u00eb mjet i thjesht\u00eb pune n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm ku zhvillohet jeta jon\u00eb e p\u00ebrditshme. Ky transformim i shpejt\u00eb ka krijuar nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb disiplin\u00eb t\u00eb re shkencore: psikologjin\u00eb digjitale. Kjo fush\u00eb studion m\u00ebnyr\u00ebn se si nd\u00ebrveprimi me pajisjet elektronike, internetin, rrjetet sociale dhe inteligjenc\u00ebn artificiale ndikon n\u00eb sjelljen, emocionet, proceset njoh\u00ebse dhe mir\u00ebqenien e njeriut.
\nParalelishte me kete transformim puna e intelektualeve eshte qe te kerkojne nje cinar te koheve moderne. K\u00ebrkimi i nj\u00eb \u00e7inari t\u00eb koh\u00ebve moderne mund t\u00eb kuptohet si nj\u00eb simbol i bashkimit dhe urt\u00ebsis\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e sotme, ose si gjetja e nj\u00eb druri real shekullor q\u00eb i ka mbijetuar zhvillimit urban. \u00c7inari (ose rrapi) tradicionalisht ka sh\u00ebrbyer si pika qendrore ku mblidheshin njer\u00ebzit p\u00ebr t\u00eb biseduar, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime dhe p\u00ebr t\u00eb gjetur freski.
\nTeknologjia moderne na ka dhuruar mrekulli q\u00eb dikur dukeshin si magji. Me nj\u00eb prekje t\u00eb gishtit, ne mund t\u00eb flasim me dik\u00eb n\u00eb skajin tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs, t\u00eb lexojm\u00eb mij\u00ebra libra brenda sekondave dhe t\u00eb punojm\u00eb pa l\u00ebvizur nga sht\u00ebpia. Rrjetet sociale dhe platformat digjitale jan\u00eb kthyer n\u00eb sheshet tona t\u00eb reja publike. Aty shk\u00ebmbehen ide, lindin l\u00ebvizje qytetare dhe krijohen komunitete. N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, interneti po p\u00ebrpiqet t\u00eb luaj\u00eb rolin e \u00e7inarit t\u00eb koh\u00ebve moderne: nj\u00eb pik\u00eb takimi ku mblidhen t\u00eb gjith\u00eb.
\nMegjithat\u00eb, kjo “hije digjitale” ka nj\u00eb mang\u00ebsi t\u00eb thell\u00eb. \u00c7inari i v\u00ebrtet\u00eb ka rr\u00ebnj\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb i ngulitur thell\u00eb n\u00eb tok\u00eb, i lidhur me historin\u00eb, me stin\u00ebt dhe me realitetin e preksh\u00ebm. Nd\u00ebrsa teknologjia na lidh n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, ajo shpesh na shk\u00ebput nga vendi dhe nga njer\u00ebzit q\u00eb kemi pran\u00eb. N\u00ebn hijen e ekranit, ne jemi shpesh t\u00eb vetmuar mes turm\u00ebs virtuale. Bisedat jan\u00eb kthyer n\u00eb mesazhe t\u00eb shkurtra, emocionet n\u00eb simbole grafike dhe durimi n\u00eb nxitim p\u00ebr informacionin e radh\u00ebs. Teknologjia na jep shpejt\u00ebsi, por \u00e7inari na jepte qet\u00ebsi; teknologjia na jep informacion, por \u00e7inari na jepte urt\u00ebsi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ishte nje liber shum\u00eb i bukur me kete titull. Ftese speciale te mar pjese ne…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3205,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-64433","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64433"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64438,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64433\/revisions\/64438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}