Nga k\u00ebrc\u00ebnimet me bomba n\u00eb shkollat evropiane te operacionet e ndikimit rus n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Roli i Beogradit, marr\u00ebdh\u00ebniet Vulin\u2013Lavrov dhe Vu\u00e7iq\u2013Putin n\u00eb nj\u00eb realitet t\u00eb ri gjeopolitik.<\/p>\n
Isuf B.Bajrami<\/p>\n
HYRJE<\/p>\n
EVROPA N\u00cbN PRESIONIN E K\u00cbRC\u00cbNIMEVE T\u00cb REJA T\u00cb SIGURIS\u00cb<\/p>\n
Evropa po p\u00ebrballet me nj\u00eb realitet t\u00eb ri dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb kompleks t\u00eb siguris\u00eb. Lufta nuk zhvillohet m\u00eb vet\u00ebm n\u00eb fush\u00ebbeteja, p\u00ebrmes ushtrive, tankeve dhe raketave. Ajo mund t\u00eb zhvillohet edhe p\u00ebrmes sulmeve kibernetike, k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb rreme me bomba, sabotimeve, manipulimit t\u00eb informacionit, presionit ekonomik, ndikimit politik dhe operacioneve psikologjike kund\u00ebr popullsis\u00eb civile.<\/p>\n
Ngjarjet e fundit n\u00eb disa vende evropiane jan\u00eb nj\u00eb ilustrim shqet\u00ebsues i k\u00ebtij realiteti.<\/p>\n
M\u00eb 11 n\u00ebntor 2026, Italia u p\u00ebrball me nj\u00eb val\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme k\u00ebrc\u00ebnimesh me bomba ndaj institucioneve arsimore. Sipas raportimeve t\u00eb Reuters, rreth 6.300 shkolla mor\u00ebn mesazhe k\u00ebrc\u00ebnuese elektronike, nd\u00ebrsa t\u00eb pakt\u00ebn 300 prej tyre u evakuuan si mas\u00eb parandaluese. Mesazhe t\u00eb ngjashme u raportuan edhe n\u00eb Skoci, Irland\u00ebn e Veriut dhe Republik\u00ebn e Irland\u00ebs. N\u00eb Skoci u prek\u00ebn rreth 470 shkolla, nd\u00ebrsa n\u00eb Irland\u00ebn e Veriut m\u00eb shum\u00eb se 300 institucione raportuan marrjen e k\u00ebrc\u00ebnimeve. [1][2]<\/p>\n
Mesazhet p\u00ebrmbanin k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr vendosjen e mjeteve shp\u00ebrthyese n\u00eb objektet shkollore. Nj\u00eb prej tyre p\u00ebrfshinte edhe k\u00ebrc\u00ebnim ndaj kryeministres italiane, Giorgia Meloni.<\/p>\n
Autoritetet italiane dhe ato t\u00eb vendeve t\u00eb tjera i trajtuan k\u00ebrc\u00ebnimet si jo t\u00eb besueshme, nd\u00ebrsa kontrollet nuk zbuluan mjete shp\u00ebrthyese apo rrezik konkret n\u00eb shkollat e prekura. Hetimet p\u00ebr identifikimin e autor\u00ebve vazhdojn\u00eb. [1][3]<\/p>\n
Por fakti q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet nuk rezultuan t\u00eb besueshme nuk e zvog\u00eblon seriozitetin e ngjarjes.<\/p>\n
Mij\u00ebra familje u p\u00ebrball\u00ebn me ankth, f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebrjetuan frik\u00eb, shkollat nd\u00ebrpren\u00eb aktivitetin, nd\u00ebrsa institucionet shtet\u00ebrore u detyruan t\u00eb mobilizojn\u00eb kapacitete t\u00eb konsiderueshme policore dhe administrative.<\/p>\n
Nj\u00eb mesazh elektronik arriti t\u00eb shkaktoj\u00eb reagim n\u00eb shkall\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej dimensioneve m\u00eb t\u00eb rrezikshme t\u00eb luft\u00ebs hibride: krijimi i nj\u00eb efekti t\u00eb madh destabilizues me mjete relativisht t\u00eb thjeshta dhe me kosto t\u00eb ul\u00ebt p\u00ebr autor\u00ebt.<\/p>\n
Prandaj, pyetja nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kush i ka d\u00ebrguar k\u00ebto mesazhe, por edhe \u00e7far\u00eb synohet t\u00eb arrihet p\u00ebrmes tyre.<\/p>\n
A kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me veprime individuale, me rrjete t\u00eb organizuara kriminale apo me operacione t\u00eb koordinuara t\u00eb ndikimit dhe destabilizimit?<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrcaktohet nga hetimet profesionale.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, k\u00ebto zhvillime duhet t\u00eb analizohen edhe n\u00eb kontekstin e nj\u00eb vale m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb incidentesh q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb aeroportet, institucionet mediatike, infrastruktur\u00ebn civile dhe sistemet digjitale n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n
Evropa nuk mund t’i trajtoj\u00eb m\u00eb k\u00ebto rreziqe si incidente t\u00eb izoluara pa shqyrtuar edhe mund\u00ebsin\u00eb e fushatave t\u00eb koordinuara.<\/p>\n
1. K\u00cbRC\u00cbNIMET NDAJ SHKOLLAVE: TERROR PSIKOLOGJIK DHE LUFT\u00cb HIBRIDE<\/p>\n
Shkolla \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej institucioneve m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb \u00e7do shoq\u00ebrie. Ajo p\u00ebrfaq\u00ebson sigurin\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve, besimin e prind\u00ebrve dhe funksionimin normal t\u00eb jet\u00ebs publike.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj institucioneve arsimore kan\u00eb nj\u00eb efekt shum\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb sesa nd\u00ebrprerja e p\u00ebrkohshme e m\u00ebsimit.<\/p>\n
Ato godasin drejtp\u00ebrdrejt ndjenj\u00ebn e siguris\u00eb s\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n
Kur prind\u00ebrit nuk jan\u00eb t\u00eb sigurt n\u00ebse f\u00ebmij\u00ebt e tyre mund t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb t\u00eb sigurt n\u00eb shkoll\u00eb, at\u00ebher\u00eb krijohet nj\u00eb gjendje ankthi q\u00eb prek familjet, komunitetet dhe institucionet publike.<\/p>\n
K\u00ebrc\u00ebnimet e 11 n\u00ebntorit nuk ishin t\u00eb vetmet incidente t\u00eb k\u00ebtij lloji.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb jan\u00eb raportuar k\u00ebrc\u00ebnime ndaj redaksive mediatike n\u00eb Irland\u00eb dhe Bullgari, si dhe k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb rreme ndaj fluturimeve civile dhe incidente t\u00eb tjera q\u00eb kan\u00eb shkaktuar nd\u00ebrprerje t\u00eb sh\u00ebrbimeve publike. [1][4]<\/p>\n
Kjo krijon nj\u00eb tablo shqet\u00ebsuese t\u00eb cenueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb institucioneve evropiane.<\/p>\n
N\u00ebse shkollat, aeroportet, mediat, supermarketet, bankat e gjakut dhe infrastruktura publike b\u00ebhen objekt i k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura, at\u00ebher\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb problem q\u00eb shkon p\u00ebrtej rendit t\u00eb zakonsh\u00ebm publik.<\/p>\n
Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n
N\u00eb literatur\u00ebn e siguris\u00eb, nj\u00eb prej objektivave t\u00eb operacioneve hibride \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht krijimi i pasiguris\u00eb dhe dob\u00ebsimi i besimit t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e shtetit p\u00ebr t’i mbrojtur.<\/p>\n
Nuk \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb shkaktohen viktima p\u00ebr t\u00eb prodhuar destabilizim.<\/p>\n
Mjafton q\u00eb institucionet t\u00eb detyrohen vazhdimisht t\u00eb reagojn\u00eb ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve, sh\u00ebrbimet publike t\u00eb nd\u00ebrpriten dhe qytetar\u00ebt t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb vazhdueshme pasigurie.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, duhet theksuar se deri m\u00eb 12 n\u00ebntor 2026 nuk ka prova publike q\u00eb v\u00ebrtetojn\u00eb se k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj shkollave jan\u00eb organizuar nga Rusia apo nga ndonj\u00eb shtet tjet\u00ebr.<\/p>\n
Edhe pse disa zyrtar\u00eb evropian\u00eb kan\u00eb shprehur dyshime p\u00ebr nj\u00eb fushat\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb destabilizimi dhe ndikimi t\u00eb huaj, autor\u00ebsia e k\u00ebtyre incidenteve mbetet objekt hetimi.<\/p>\n
Kjo dallueshm\u00ebri \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr nj\u00eb analiz\u00eb serioze.<\/p>\n
2. LUFTA HIBRIDE: ARM\u00cbT E REJA T\u00cb KONFRONTIMIT GJEOPOLITIK<\/p>\n
Lufta hibride \u00ebsht\u00eb nj\u00eb form\u00eb e konfrontimit n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kombinohen instrumentet ushtarake dhe joushtarake, aktivitetet e hapura dhe t\u00eb fshehta, si dhe presioni politik, ekonomik, informativ e teknologjik.<\/p>\n
Sipas NATO-s dhe Bashkimit Evropian, k\u00ebrc\u00ebnimet hibride mund t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb aktivitete t\u00eb koordinuara nga aktor\u00eb shtet\u00ebror\u00eb dhe joshtet\u00ebror\u00eb, me q\u00ebllim dob\u00ebsimin e institucioneve, ndikimin n\u00eb proceset demokratike dhe destabilizimin e shoq\u00ebrive. [5][6]<\/p>\n
Format kryesore t\u00eb luft\u00ebs hibride p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
1. Dezinformimin dhe propagand\u00ebn.<\/p>\n
P\u00ebrhapja e q\u00ebllimshme e informacionit t\u00eb rrem\u00eb, manipulimi i ngjarjeve dhe krijimi i narrativave q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb polarizojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n
2. Sulmet kibernetike.<\/p>\n
Goditja e sistemeve qeveritare, infrastruktur\u00ebs energjetike, bankave, telekomunikacionit dhe sh\u00ebrbimeve publike.<\/p>\n
3. Sabotimin.<\/p>\n
D\u00ebmtimi i infrastruktur\u00ebs kritike, nd\u00ebrprerja e sh\u00ebrbimeve dhe veprimet q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb d\u00ebme ekonomike ose t\u00eb cenojn\u00eb sigurin\u00eb.<\/p>\n
4. Presionin energjetik dhe ekonomik.<\/p>\n
Shfryt\u00ebzimi i var\u00ebsis\u00eb nga furnizimet energjetike, tregjet dhe burimet strategjike p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb vendimmarrjen politike.<\/p>\n
5. Ndikimin politik dhe institucional.<\/p>\n
Mb\u00ebshtetja e rrjeteve politike, ekonomike dhe mediatike q\u00eb mund t\u00eb promovojn\u00eb interesa t\u00eb jashtme brenda nj\u00eb shteti.<\/p>\n
6. Manipulimin e tensioneve shoq\u00ebrore dhe etnike.<\/p>\n
Shfryt\u00ebzimi i ndasive historike, pak\u00ebnaq\u00ebsive sociale dhe konflikteve t\u00eb pazgjidhura p\u00ebr t\u00eb nxitur polarizim dhe jostabilitet.<\/p>\n
7. K\u00ebrc\u00ebnimet dhe presionin psikologjik.<\/p>\n
Krijimi i frik\u00ebs p\u00ebrmes k\u00ebrc\u00ebnimeve ndaj shkollave, institucioneve publike, aeroport\u00ebve dhe objekteve civile.<\/p>\n
P\u00ebrpar\u00ebsia e k\u00ebsaj strategjie \u00ebsht\u00eb se ajo mund t\u00eb zhvillohet n\u00ebn pragun e nj\u00eb konflikti t\u00eb hapur ushtarak.<\/p>\n
Shteti i goditur mund ta ket\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb identifikoj\u00eb autor\u00ebt, t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb dhe t\u00eb vendos\u00eb se si duhet t\u00eb reagoj\u00eb.<\/p>\n
Pik\u00ebrisht kjo paqart\u00ebsi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej instrumenteve m\u00eb t\u00eb rrezikshme t\u00eb luft\u00ebs hibride.<\/p>\n
3. RUSIA: STRATEGJIA E DOB\u00cbSIMIT T\u00cb UNITETIT PER\u00cbNDIMOR<\/p>\n
Pushtimi i plot\u00eb i Ukrain\u00ebs nga Rusia n\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2022 sh\u00ebnoi nj\u00eb kthes\u00eb historike n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Ai d\u00ebshmoi se Kremlini \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb forc\u00ebn ushtarake p\u00ebr t\u00eb realizuar objektivat e tij gjeopolitike, por gjithashtu se konfrontimi me Per\u00ebndimin nuk kufizohet vet\u00ebm n\u00eb fush\u00ebbetej\u00eb.<\/p>\n
Rusia ka zhvilluar dhe p\u00ebrdorur instrumente t\u00eb ndryshme ndikimi politik, ekonomik, diplomatik dhe informativ.<\/p>\n
Bashkimi Evropian ka identifikuar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh hibride q\u00eb ia atribuon Rusis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb manipulimin e informacionit, sulmet kibernetike, sabotimin dhe p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb cenuar infrastruktur\u00ebn kritike dhe proceset demokratike. [6]<\/p>\n
Objektivi strategjik \u00ebsht\u00eb t\u00eb dob\u00ebsohet uniteti per\u00ebndimor, t\u00eb thellohen p\u00ebr\u00e7arjet politike dhe t\u00eb krijohet mosbesim nd\u00ebrmjet qytetar\u00ebve dhe institucioneve.<\/p>\n
Nj\u00eb Evrop\u00eb e p\u00ebr\u00e7ar\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak e aft\u00eb t\u00eb reagoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb koordinuar ndaj krizave nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Nj\u00eb NATO me dallime t\u00eb thella politike \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak efektive n\u00eb parandalimin e k\u00ebrc\u00ebnimeve.<\/p>\n
Dhe nj\u00eb Bashkim Evropian q\u00eb p\u00ebrballet me polarizim t\u00eb brendsh\u00ebm e ka m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb ndjek\u00eb politika t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta ndaj agresionit rus.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Ballkani Per\u00ebndimor mbetet nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr interesat strategjike t\u00eb Mosk\u00ebs.<\/p>\n
Rajoni karakterizohet nga konflikte t\u00eb pazgjidhura, institucione me nivele t\u00eb ndryshme q\u00ebndrueshm\u00ebrie, var\u00ebsi ekonomike dhe energjetike dhe orientime politike shpesh kontradiktore.<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb kushte q\u00eb mund t\u00eb shfryt\u00ebzohen nga aktor\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ruajtur ndikimin.<\/p>\n
4. SERBIA: PARTNERITETI STRATEGJIK ME MOSK\u00cbN DHE KONTRADIKTA EVROPIANE<\/p>\n
Serbia p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb prej hallkave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb pranis\u00eb politike dhe strategjike ruse n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/p>\n
Beogradi vazhdon t\u00eb deklaroj\u00eb se integrimi n\u00eb Bashkimin Evropian \u00ebsht\u00eb objektiv strategjik, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht ruan marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb ngushta me Mosk\u00ebn n\u00eb politik\u00ebn e jashtme, energjetik\u00eb dhe diplomaci.<\/p>\n
Kjo politik\u00eb e balancimit gjeopolitik ngre pik\u00ebpyetje serioze p\u00ebr orientimin afatgjat\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb.<\/p>\n
Pas pushtimit rus t\u00eb Ukrain\u00ebs, Serbia nuk iu bashkua sanksioneve t\u00eb Bashkimit Evropian kund\u00ebr Mosk\u00ebs.<\/p>\n
Kjo zgjedhje nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje diplomatike. Ajo d\u00ebshmon se Beogradi nuk \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb harmonizoj\u00eb plot\u00ebsisht politik\u00ebn e tij t\u00eb jashtme me q\u00ebndrimin e p\u00ebrbashk\u00ebt evropian.<\/p>\n
Marr\u00ebdh\u00ebniet ruso-serbe nuk kufizohen vet\u00ebm n\u00eb nivelin presidencial.<\/p>\n
Ato p\u00ebrfshijn\u00eb energjetik\u00ebn, industrin\u00eb, sigurin\u00eb, diplomacin\u00eb, rrjetet mediatike dhe bashk\u00ebpunimin politik.<\/p>\n
Rusia ka interes ta ruaj\u00eb Serbin\u00eb si partner strategjik n\u00eb nj\u00eb rajon ku shumica e shteteve kan\u00eb orientim t\u00eb qart\u00eb euroatlantik.<\/p>\n
P\u00ebr Mosk\u00ebn, r\u00ebnd\u00ebsia e Beogradit nuk q\u00ebndron vet\u00ebm n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e ekonomis\u00eb serbe apo n\u00eb kapacitetet e saj ushtarake.<\/p>\n
Ajo q\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb pozicioni gjeopolitik i Serbis\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebniet e saj me shtetet fqinje dhe aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb dinamikat rajonale.<\/p>\n
Nj\u00eb Serbi q\u00eb ruan marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb privilegjuara me Mosk\u00ebn, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb mbetet kandidate p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE, krijon nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr ndikim rus brenda vet\u00eb procesit t\u00eb zgjerimit evropian.<\/p>\n
Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se Serbia kontrollohet nga Rusia, por se politika e saj e jashtme krijon mund\u00ebsi t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr Mosk\u00ebn.<\/p>\n
5. ALEKSANDAR VULIN: NJ\u00cb ND\u00cbRLIDHJE E R\u00cbND\u00cbSISHME POLITIKE ME KREMLININ<\/p>\n
N\u00eb analiz\u00ebn e marr\u00ebdh\u00ebnieve ruso-serbe, figura e Aleksandar Vulin z\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n
Vulin ka ushtruar disa funksione t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme shtet\u00ebrore n\u00eb Serbi, p\u00ebrfshir\u00eb ministrin e Mbrojtjes, ministrin e Brendsh\u00ebm dhe drejtorin e Agjencis\u00eb s\u00eb Informacionit t\u00eb Siguris\u00eb (BIA).<\/p>\n
Ai njihet p\u00ebr q\u00ebndrimet e tij t\u00eb hapura pro-ruse dhe p\u00ebr mb\u00ebshtetjen politike ndaj marr\u00ebdh\u00ebnieve strategjike me Mosk\u00ebn.<\/p>\n
N\u00eb korrik t\u00eb vitit 2023, Departamenti amerikan i Thesarit vendosi sanksione ndaj tij, duke e akuzuar p\u00ebr korrupsion, keqp\u00ebrdorim t\u00eb pozit\u00ebs zyrtare dhe leht\u00ebsim t\u00eb ndikimit rus n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. K\u00ebto jan\u00eb vler\u00ebsime dhe akuza zyrtare amerikane. [7]<\/p>\n
Vizita e tij e fundit n\u00eb Mosk\u00eb dhe takimi me ministrin e Jasht\u00ebm rus, Sergej Lavrov, m\u00eb 11 n\u00ebntor 2026, e b\u00ebjn\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb qart\u00eb vazhdim\u00ebsin\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnieve politike dhe energjetike nd\u00ebrmjet dy vendeve.<\/p>\n
Sipas raportimit t\u00eb Radio Evropa e Lir\u00eb, Lavrov deklaroi se Rusia mbetet e p\u00ebrkushtuar ndaj marr\u00ebveshjeve ekzistuese dhe t\u00eb ardhshme me Serbin\u00eb.<\/p>\n
Gjat\u00eb takimit u diskutua edhe furnizimi me gaz dhe mund\u00ebsia e nj\u00eb kontrate t\u00eb re afatgjat\u00eb. [8]<\/p>\n
Nj\u00eb element ve\u00e7an\u00ebrisht dometh\u00ebn\u00ebs \u00ebsht\u00eb fakti se Vulin \u00ebsht\u00eb kryetar i Bordit Mbik\u00ebqyr\u00ebs t\u00eb kompanis\u00eb shtet\u00ebrore Srbijagas.<\/p>\n
Pra, takimi nuk kishte vet\u00ebm dimension politik dhe diplomatik, por edhe r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb energjetike.<\/p>\n
Lavrovi shprehu gjithashtu shpres\u00ebn se edhe qeveria e re serbe do ta ruaj\u00eb vazhdim\u00ebsin\u00eb e partneritetit strategjik me Rusin\u00eb.<\/p>\n
Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mesazh politik me r\u00ebnd\u00ebsi.<\/p>\n
Moska nuk k\u00ebrkon vet\u00ebm marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb caktuar serb\u00eb. Ajo k\u00ebrkon vazhdim\u00ebsi institucionale t\u00eb ndikimit t\u00eb saj n\u00eb Serbi.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, Vulin shfaqet si nj\u00eb prej figurave q\u00eb e artikulojn\u00eb m\u00eb hapur orientimin pro-rus t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb elit\u00ebs politike serbe.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse takimet e tij me zyrtar\u00ebt e Kremlinit nuk mund t\u00eb trajtohen si kontakte rutinore pa r\u00ebnd\u00ebsi strategjike.<\/p>\n
6. VU\u00c7IQ\u2013PUTIN: GAZI SI INSTRUMENT I POLITIK\u00cbS GJEOPOLITIKE<\/p>\n
Nj\u00eb tjet\u00ebr zhvillim q\u00eb duhet analizuar \u00ebsht\u00eb biseda telefonike nd\u00ebrmjet presidentit serb Aleksandar Vu\u00e7iq dhe presidentit rus Vladimir Putin, m\u00eb 26 shtator 2026.<\/p>\n
Sipas Radio Evropa e Lir\u00eb, n\u00eb bised\u00eb u diskutua zgjatja e marr\u00ebveshjes p\u00ebr furnizimin e Serbis\u00eb me gaz rus, si dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera t\u00eb bashk\u00ebpunimit ekonomik dhe politik. [9]<\/p>\n
Vu\u00e7iq shprehu bindjen se aneksi i marr\u00ebveshjes p\u00ebr furnizimin me gaz do t\u00eb zgjatej, duke theksuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e \u00e7mimit t\u00eb favorsh\u00ebm p\u00ebr Serbin\u00eb.<\/p>\n
Kjo marr\u00ebdh\u00ebnie d\u00ebshmon se energjetika mbetet nj\u00eb prej instrumenteve kryesore t\u00eb ndikimit rus n\u00eb Beograd.<\/p>\n
Var\u00ebsia nga furnizimet energjetike mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb lev\u00eb politike, sidomos n\u00eb periudha krizash nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Nj\u00eb shtet q\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme te nj\u00eb furnizues i vet\u00ebm p\u00ebr burimet strategjike energjetike ka m\u00eb pak hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr manovrim politik dhe ekonomik.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, \u00e7\u00ebshtja nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7mimi i gazit.<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja e autonomis\u00eb strategjike t\u00eb Serbis\u00eb.<\/p>\n
N\u00ebse Beogradi synon integrimin evropian, at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb hapa konkret\u00eb p\u00ebr diversifikimin e furnizimeve energjetike dhe zvog\u00eblimin e var\u00ebsive q\u00eb mund t\u00eb shfryt\u00ebzohen p\u00ebr presion politik.<\/p>\n
Vazhdimi i k\u00ebsaj var\u00ebsie, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Serbia pretendon orientim t\u00eb qart\u00eb evropian, e thellon kontradikt\u00ebn nd\u00ebrmjet deklaratave politike dhe zgjedhjeve strategjike.<\/p>\n
7. KONCEPTI I ‘BOT\u00cbS SERBE’ DHE RREZIKU P\u00cbR STABILITETIN RAJONAL<\/p>\n
Nj\u00eb element tjet\u00ebr q\u00eb meriton v\u00ebmendje \u00ebsht\u00eb koncepti politik i njohur si ‘Bota Serbe’ (Srpski svet).<\/p>\n
Ky koncept \u00ebsht\u00eb promovuar nga qarqe t\u00eb ndryshme nacionaliste n\u00eb Serbi dhe ka shkaktuar shqet\u00ebsime n\u00eb rajon p\u00ebr shkak t\u00eb implikimeve t\u00eb mundshme politike dhe territoriale.<\/p>\n
Bashk\u00ebpunimi kulturor, gjuh\u00ebsor dhe ekonomik nd\u00ebrmjet serb\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb shtete t\u00eb ndryshme \u00ebsht\u00eb legjitim.<\/p>\n
Problemi lind kur ky bashk\u00ebpunim shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb projekt politik q\u00eb cenon sovranitetin, rendin kushtetues dhe integritetin territorial t\u00eb shteteve fqinje.<\/p>\n
Ballkani i njeh shum\u00eb mir\u00eb pasojat e projekteve politike t\u00eb bazuara n\u00eb nacionaliz\u00ebm ekspansionist.<\/p>\n
Luft\u00ebrat e viteve 1990 d\u00ebshmuan se \u00e7far\u00eb mund t\u00eb ndodh\u00eb kur ambiciet politike nd\u00ebrtohen mbi pretendime territoriale dhe ideologji nacionaliste.<\/p>\n
Prandaj, \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb ringjallur narrativa q\u00eb relativizojn\u00eb sovranitetin e shteteve fqinje duhet t\u00eb trajtohet me seriozitet.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebn dhe Malin e Zi, kjo \u00e7\u00ebshtje ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb rastin e Kosov\u00ebs, rreziku lidhet me vazhdim\u00ebsin\u00eb e narrativave q\u00eb e kontestojn\u00eb shtet\u00ebsin\u00eb dhe me p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb mbajtur t\u00eb hapura tensionet politike dhe etnike.<\/p>\n
Rusia, nga ana e saj, ka mb\u00ebshtetur vazhdimisht q\u00ebndrimin e Serbis\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn n\u00eb forumet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
Kjo p\u00ebrputhje interesash i jep \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kosov\u00ebs nj\u00eb dimension m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb gjeopolitik.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, nuk duhet t\u00eb ngat\u00ebrrohen interesat e Kremlinit me aspiratat e popullit serb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Kritika duhet t\u00eb drejtohet ndaj politikave ekspansioniste dhe vendimeve t\u00eb elitave politike, jo ndaj nj\u00eb populli apo etnie.<\/p>\n
8. KOSOVA: N\u00cb MES T\u00cb PRESIONIT RAJONAL DHE K\u00cbRC\u00cbNIMEVE HIBRIDE<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, zhvillimet e fundit n\u00eb Evrop\u00eb dhe marr\u00ebdh\u00ebniet ruso-serbe nuk jan\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb larg\u00ebta.<\/p>\n
Ato lidhen drejtp\u00ebrdrejt me mjedisin e saj t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
Kosova vazhdon t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb me Serbin\u00eb, me tensione t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura n\u00eb veri dhe me nj\u00eb proces dialogu q\u00eb ende nuk ka prodhuar normalizim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb realitet, \u00e7do afrim strategjik nd\u00ebrmjet Beogradit dhe Mosk\u00ebs meriton v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nga institucionet e Kosov\u00ebs dhe partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n
Rreziqet p\u00ebr Kosov\u00ebn nuk kufizohen n\u00eb nj\u00eb konflikt t\u00eb mundsh\u00ebm konvencional.<\/p>\n
Ato p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n
Fushata t\u00eb koordinuara dezinformimi kund\u00ebr institucioneve t\u00eb Kosov\u00ebs.
\nSulme kibernetike ndaj sistemeve qeveritare dhe infrastruktur\u00ebs kritike.
\nManipulimin e incidenteve n\u00eb veri p\u00ebr t\u00eb krijuar tensione dhe pasiguri.
\nNarrativa q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb dob\u00ebsojn\u00eb besimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs.
\nP\u00ebrpjekje p\u00ebr polarizim politik dhe nxitje t\u00eb ndasive shoq\u00ebrore.
\nNdikime t\u00eb jashtme p\u00ebrmes rrjeteve mediatike, ekonomike dhe politike.
\nP\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb cenuar marr\u00ebdh\u00ebniet e Kosov\u00ebs me partner\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb.
\nNj\u00eb prej rreziqeve m\u00eb serioze \u00ebsht\u00eb normalizimi i kriz\u00ebs.<\/p>\n
Kur nj\u00eb shoq\u00ebri p\u00ebrballet vazhdimisht me tensione, k\u00ebrc\u00ebnime dhe pasiguri, ajo rrezikon t\u00eb m\u00ebsohet me gjendjen e jasht\u00ebzakonshme.<\/p>\n
Kjo mund t\u00eb dob\u00ebsoj\u00eb v\u00ebmendjen institucionale dhe t\u00eb krijoj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr veprime destabilizuese.<\/p>\n
Kosova duhet t\u00eb kuptoj\u00eb se mbrojtja e sovranitetit nuk kufizohet vet\u00ebm n\u00eb kontrollin territorial.<\/p>\n
Ajo p\u00ebrfshin edhe mbrojtjen e hap\u00ebsir\u00ebs informative, sigurin\u00eb kibernetike, q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb ekonomike dhe besimin e qytetar\u00ebve n\u00eb institucione.<\/p>\n
9. SHQIP\u00cbRIA DHE NATO: NJ\u00cb SINJAL I R\u00cbND\u00cbSISH\u00cbM P\u00cbR SIGURIN\u00cb RAJONALE<\/p>\n
Nj\u00eb zhvillim tjet\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkesa e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje m\u00eb t\u00eb madhe nga NATO-ja n\u00eb luftimin e dezinformimit dhe nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb dyshuara t\u00eb huaja.<\/p>\n
M\u00eb 12 n\u00ebntor 2026, Ora News raportoi se ministri shqiptar i Mbrojtjes, Ermal Nufi, kishte k\u00ebrkuar d\u00ebrgimin e ekspert\u00ebve t\u00eb NATO-s p\u00ebr t\u00eb ndihmuar institucionet shqiptare n\u00eb identifikimin dhe kund\u00ebrshtimin e nd\u00ebrhyrjeve keqdash\u00ebse n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn digjitale. [10]<\/p>\n
K\u00ebrkesa p\u00ebrfshin ekspertiz\u00eb t\u00eb specializuar, protokolle t\u00eb koordinuara nd\u00ebrmjet vendeve an\u00ebtare dhe ekipe reagimi ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride.<\/p>\n
Ky zhvillim \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr gjith\u00eb rajonin.<\/p>\n
Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e NATO-s dhe nj\u00eb prej partner\u00ebve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm strategjik\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n
P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, rajoni \u00ebsht\u00eb ekspozuar ndaj fushatave t\u00eb ndryshme t\u00eb dezinformimit dhe sulmeve kibernetike.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, vet\u00eb raportimi i Ora News p\u00ebrmban nj\u00eb paralajm\u00ebrim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm: nuk ka prova q\u00eb mb\u00ebshtesin pretendimin se Rusia q\u00ebndron pas protestave kund\u00ebr korrupsionit n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
Ekspert\u00eb t\u00eb komunikimit kan\u00eb paralajm\u00ebruar se atribuuimi i pak\u00ebnaq\u00ebsive qytetare te nd\u00ebrhyrjet e huaja, pa prova, mund t\u00eb delegjitimoj\u00eb protestat dhe k\u00ebrkesat legjitime demokratike. [10]<\/p>\n
Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parim q\u00eb duhet respektuar.<\/p>\n
Lufta kund\u00ebr dezinformimit nuk duhet t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb instrument p\u00ebr t\u00eb heshtur kritik\u00ebn politike apo p\u00ebr t\u00eb delegjitimuar opozit\u00ebn.<\/p>\n
Demokracia duhet t\u00eb mbrohet pik\u00ebrisht duke respektuar pluralizmin, lirin\u00eb e shprehjes dhe t\u00eb drejt\u00ebn e qytetar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar llogaridh\u00ebnie.<\/p>\n
10. RUSIA NUK \u00cbSHT\u00cb AKTORI I VET\u00cbM: NEVOJA P\u00cbR ATRIBUIM T\u00cb SAKT\u00cb<\/p>\n
Nj\u00eb analiz\u00eb serioze e luft\u00ebs hibride duhet t\u00eb shmang\u00eb thjeshtimet.<\/p>\n
Rusia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej aktor\u00ebve kryesor\u00eb t\u00eb dokumentuar t\u00eb operacioneve t\u00eb ndikimit dhe destabilizimit n\u00eb Evrop\u00eb, por nuk \u00ebsht\u00eb i vetmi shtet apo aktor q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb instrumente t\u00eb tilla.<\/p>\n
Edhe Irani, aktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb shtet\u00ebror\u00eb, organizata kriminale dhe rrjete t\u00eb pavarura mund t\u00eb zhvillojn\u00eb aktivitete kibernetike dhe informative.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj shkollave n\u00eb Itali dhe vende t\u00eb tjera nuk duhet t’i atribuohen automatikisht Rusis\u00eb.<\/p>\n
Fakti q\u00eb incidentet ndodhin n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb tensionuar gjeopolitike nuk \u00ebsht\u00eb prov\u00eb e autor\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n
Ajo q\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb \u00ebsht\u00eb identifikimi i burimit t\u00eb komunikimeve, analizimi i infrastruktur\u00ebs digjitale t\u00eb p\u00ebrdorur, hetimi i lidhjeve nd\u00ebrmjet incidenteve dhe shk\u00ebmbimi i informacioneve nd\u00ebrmjet autoriteteve t\u00eb vendeve t\u00eb prekura.<\/p>\n
Vet\u00ebm p\u00ebrmes k\u00ebtyre mekanizmave mund t\u00eb p\u00ebrcaktohet n\u00ebse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me veprime individuale apo me nj\u00eb operacion t\u00eb koordinuar nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb mos lejuar q\u00eb lufta kund\u00ebr nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb huaja t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb propagand\u00eb politike.<\/p>\n
11. \u00c7FAR\u00cb DUHET T\u00cb B\u00cbJN\u00cb KOSOVA DHE SHQIP\u00cbRIA?<\/p>\n
P\u00ebrballja me luft\u00ebn hibride k\u00ebrkon nj\u00eb strategji t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe afatgjat\u00eb.<\/p>\n
Kosova dhe Shqip\u00ebria duhet ta trajtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje si prioritet t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare dhe rajonale.<\/p>\n
Bashk\u00ebpunimi n\u00eb inteligjenc\u00eb dhe siguri kibernetike<\/p>\n
Nevojitet shk\u00ebmbim m\u00eb i shpejt\u00eb i informacioneve p\u00ebr sulmet kibernetike, fushatat e koordinuara t\u00eb dezinformimit dhe k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj infrastruktur\u00ebs kritike.<\/p>\n
Mbrojtja e institucioneve arsimore<\/p>\n
Ngjarjet n\u00eb Itali duhet t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si paralajm\u00ebrim. Shkollat duhet t\u00eb ken\u00eb protokolle t\u00eb qarta p\u00ebr trajtimin e k\u00ebrc\u00ebnimeve, komunikimin me prind\u00ebrit dhe koordinimin me policin\u00eb.<\/p>\n
Mbrojtja e infrastruktur\u00ebs kritike<\/p>\n
Sistemet energjetike, bankat, telekomunikacioni, transporti dhe administrata publike duhet t\u00eb ken\u00eb kapacitete t\u00eb fuqishme t\u00eb mbrojtjes kibernetike dhe plane p\u00ebr vazhdim\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimeve.<\/p>\n
Komunikimi strategjik<\/p>\n
Institucionet duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb informojn\u00eb qytetar\u00ebt shpejt dhe me transparenc\u00eb gjat\u00eb krizave. Vakumi informativ krijon hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr manipulim.<\/p>\n
Q\u00ebndrueshm\u00ebria mediatike<\/p>\n
Gazetaria profesionale, verifikimi i fakteve dhe edukimi medial jan\u00eb elemente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb mbrojtjes demokratike.<\/p>\n
Bashk\u00ebpunimi me NATO-n dhe BE-n\u00eb<\/p>\n
Kosova dhe Shqip\u00ebria duhet t\u00eb forcojn\u00eb koordinimin me strukturat euroatlantike n\u00eb fush\u00ebn e siguris\u00eb kibernetike, paralajm\u00ebrimit t\u00eb hersh\u00ebm dhe reagimit ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride.<\/p>\n
Diversifikimi energjetik dhe ekonomik<\/p>\n
Var\u00ebsit\u00eb strategjike duhet t\u00eb zvog\u00eblohen p\u00ebrmes alternativave t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe bashk\u00ebpunimit rajonal.<\/p>\n
Mbi t\u00eb gjitha, institucionet duhet t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb besim publik.<\/p>\n
Nj\u00eb shoq\u00ebri me institucione t\u00eb besueshme, media t\u00eb pavarura dhe qytetar\u00eb t\u00eb informuar \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb rezistente ndaj manipulimit t\u00eb jasht\u00ebm.<\/p>\n
12. P\u00cbRFUNDIM<\/p>\n
BALLKANI NUK DUHET T\u00cb JET\u00cb TERREN I LUFT\u00cbS S\u00cb FSHEHT\u00cb GJEOPOLITIKE<\/p>\n
K\u00ebrc\u00ebnimet ndaj mij\u00ebra shkollave n\u00eb Itali dhe vende t\u00eb tjera evropiane, sulmet ndaj institucioneve civile, k\u00ebrkesa e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr ekspertiz\u00eb t\u00eb NATO-s, vizita e Aleksandar Vulin n\u00eb Mosk\u00eb dhe biseda nd\u00ebrmjet Aleksandar Vu\u00e7iqit dhe Vladimir Putinit jan\u00eb zhvillime q\u00eb, secila n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e vet, pasqyrojn\u00eb sfidat e reja t\u00eb siguris\u00eb evropiane.<\/p>\n
Ato nuk provojn\u00eb se ekziston nj\u00eb komand\u00eb e vetme q\u00eb i koordinon t\u00eb gjitha k\u00ebto ngjarje.<\/p>\n
Por tregojn\u00eb se Evropa duhet t\u00eb p\u00ebrgatitet p\u00ebr nj\u00eb realitet ku k\u00ebrc\u00ebnimet mund t\u00eb vijn\u00eb nga shum\u00eb drejtime dhe t\u00eb marrin forma t\u00eb ndryshme.<\/p>\n
Rusia ka d\u00ebshmuar se \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb instrumente t\u00eb shumta p\u00ebr t\u00eb mbrojtur dhe zgjeruar interesat e saj gjeopolitike. Ndikimi i saj n\u00eb Serbi dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e ngushta me qarqe t\u00eb caktuara politike n\u00eb Beograd jan\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim i arsyesh\u00ebm p\u00ebr stabilitetin e Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n
Serbia, si shtet sovran, ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb zhvilloj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Por ajo duhet t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr kontradiktat nd\u00ebrmjet ambicieve t\u00eb deklaruara evropiane dhe partneritetit strategjik me Mosk\u00ebn.<\/p>\n
Nuk mund t\u00eb k\u00ebrkohet integrimi evropian dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb ruhet pafund\u00ebsisht nj\u00eb politik\u00eb q\u00eb bie ndesh me parimet e p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb siguris\u00eb dhe politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n
Po ashtu, nuk mund t\u00eb injorohen shqet\u00ebsimet e shteteve fqinje kur n\u00eb diskursin politik serb vazhdojn\u00eb t\u00eb promovohen narrativa q\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje sovranitetin dhe rendin politik t\u00eb rajonit.<\/p>\n
P\u00ebr Kosov\u00ebn, k\u00ebto zhvillime jan\u00eb nj\u00eb paralajm\u00ebrim se siguria komb\u00ebtare duhet t\u00eb kuptohet n\u00eb nj\u00eb dimension shum\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n
Nuk mjafton vet\u00ebm mbrojtja e territorit. Duhet mbrojtur edhe informacioni, infrastruktura, institucionet, ekonomia dhe besimi i qytetar\u00ebve.<\/p>\n
Shqip\u00ebria, si an\u00ebtare e NATO-s, ka nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb sigurin\u00eb rajonale dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar bashk\u00ebpunimin me Kosov\u00ebn dhe partner\u00ebt euroatlantik\u00eb.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa Bashkimi Evropian duhet t\u00eb kuptoj\u00eb se Ballkani Per\u00ebndimor nuk mund t\u00eb mbetet p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb pacaktuar n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb pasigurt nd\u00ebrmjet integrimit t\u00eb premtuar dhe ndikimeve konkurruese gjeopolitike.<\/p>\n
Nj\u00eb proces i besuesh\u00ebm i zgjerimit evropian, institucione t\u00eb fuqishme demokratike dhe siguri e q\u00ebndrueshme jan\u00eb p\u00ebrgjigjja m\u00eb efektive ndaj p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr destabilizim.<\/p>\n
N\u00eb fund, duhet t\u00eb kuptojm\u00eb nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb thelb\u00ebsore:<\/p>\n
Nj\u00eb shtet nuk ka nevoj\u00eb domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb pushtohet ushtarakisht p\u00ebr t\u00eb humbur nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb sovranitetit t\u00eb tij. Ai mund t\u00eb dob\u00ebsohet gradualisht p\u00ebrmes var\u00ebsis\u00eb energjetike, ndikimit politik, manipulimit t\u00eb informacionit, dep\u00ebrtimit institucional dhe shkat\u00ebrrimit t\u00eb besimit qytetar.<\/p>\n
Nj\u00eb shoq\u00ebri nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb nj\u00eb shp\u00ebrthim p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb viktim\u00eb e terrorit psikologjik. Mjafton q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb ken\u00eb frik\u00eb t\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb dhe prind\u00ebrit t\u00eb mos ndihen t\u00eb sigurt.<\/p>\n
Ky \u00ebsht\u00eb dimensioni i ri i luft\u00ebs hibride.<\/p>\n
Dhe Ballkani Per\u00ebndimor, me historin\u00eb e tij t\u00eb konflikteve, ndasit\u00eb e pazgjidhura dhe pozicionin e ndjesh\u00ebm gjeopolitik, nuk ka luksin ta n\u00ebnvler\u00ebsoj\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim.<\/p>\n
Siguria e Evrop\u00ebs fillon edhe me sigurin\u00eb e shkollave t\u00eb saj, nd\u00ebrsa siguria e Ballkanit fillon me institucione t\u00eb forta, sovranitet t\u00eb respektuar dhe refuzimin e \u00e7do projekti politik q\u00eb synon ta kthej\u00eb rajonin n\u00eb instrument t\u00eb ambicieve t\u00eb fuqive t\u00eb jashtme.<\/p>\n
Referencat,<\/p>\n
[1] Reuters. \u201cHoax bomb alerts sent to schools in Italy, UK and Ireland in latest disruption.\u201d 11 n\u00ebntor 2026. Raportim mbi k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj rreth 6.300 shkollave n\u00eb Itali dhe institucionet arsimore n\u00eb vende t\u00eb tjera evropiane.<\/p>\n
[2] Sky News. \u201cThreatening emails sent to thousands of schools across UK, Ireland and Italy treated as hoaxes.\u201d 11 n\u00ebntor 2026. Raportim mbi institucionet e prekura n\u00eb Skoci, Irland\u00ebn e Veriut dhe Itali.<\/p>\n
[3] Associated Press. \u201cItaly’s Meloni says cyberthreats are intended to spread fear after schools hit by bomb threat.\u201d 11 n\u00ebntor 2026. Raportim mbi reagimin e qeveris\u00eb italiane dhe hetimet p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnimet.<\/p>\n
[4] Reuters. Raportime mbi k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj institucioneve mediatike, fluturimeve civile dhe infrastruktur\u00ebs publike n\u00eb Evrop\u00eb, n\u00ebntor 2026.<\/p>\n
[5] North Atlantic Treaty Organization (NATO). \u201cCountering Hybrid Threats.\u201d Dokumentacion zyrtar mbi strategjin\u00eb e Aleanc\u00ebs p\u00ebr identifikimin dhe kund\u00ebrshtimin e k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride. P\u00ebrdit\u00ebsuar m\u00eb 29 janar 2026.<\/p>\n
[6] European External Action Service (EEAS). \u201cEU Action to Counter Hybrid Threats.\u201d 19 mars 2026. Dokumentacion mbi format e nd\u00ebrhyrjeve hibride, sabotimin, sulmet kibernetike dhe manipulimin e informacionit.<\/p>\n
[7] U.S. Department of the Treasury, Office of Foreign Assets Control. \u201cTreasury Sanctions Official Linked to Corruption in Serbia.\u201d Washington, D.C., 11 korrik 2023. Njoftim zyrtar mbi sanksionet ndaj Aleksandar Vulin dhe akuzat amerikane p\u00ebr leht\u00ebsimin e ndikimit rus n\u00eb rajon.<\/p>\n
[8] Radio Evropa e Lir\u00eb. \u201cLavrov thot\u00eb se Rusia mbetet e p\u00ebrkushtuar ndaj marr\u00ebveshjeve me Serbin\u00eb, pas takimit me Vullinin.\u201d 11 n\u00ebntor 2026. Raportim mbi takimin Vulin\u2013Lavrov dhe negociatat p\u00ebr furnizimin me gaz.<\/p>\n
[9] Radio Evropa e Lir\u00eb. \u201cVu\u00e7iq bisedon me Putinin, shprehet i bindur se marr\u00ebveshja p\u00ebr gazin me Rusin\u00eb do t\u00eb zgjatet.\u201d 26 shtator 2026. Raportim mbi komunikimin nd\u00ebrmjet president\u00ebve t\u00eb Serbis\u00eb dhe Rusis\u00eb dhe bashk\u00ebpunimin energjetik.<\/p>\n
[10] Ora News. \u201cShqip\u00ebria i k\u00ebrkon NATO-s ekspert\u00eb kund\u00ebr dezinformimit dhe nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb dyshuara ruse.\u201d 12 n\u00ebntor 2026. Raportim mbi k\u00ebrkes\u00ebn e Ministris\u00eb s\u00eb Mbrojtjes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr ekspertiz\u00eb t\u00eb specializuar t\u00eb NATO-s.<\/p>\n
[11] European Council \/ Council of the European Union. \u201cHybrid Threats.\u201d Dokumentacion institucional mbi natyr\u00ebn e k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride dhe mekanizmat e reagimit t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n
[12] NATO. \u201cNATO’s Approach to Counter Information Threats.\u201d 18 tetor 2024. Dokument strategjik mbi manipulimin e informacionit, dezinformimin dhe nd\u00ebrhyrjet e aktor\u00ebve t\u00eb huaj.<\/p>\n
[13] Hybrid CoE \u2013 European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats. \u201cWestern Balkans: Domestic, Regional and International Trends Creating Hybrid Threat Potential.\u201d Shtator 2026. Analiz\u00eb mbi cenueshm\u00ebrit\u00eb politike, institucionale dhe gjeopolitike t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n
[14] UK House of Commons Library. \u201cRussia’s Hybrid Warfare Campaign in Europe.\u201d 4 n\u00ebntor 2026. Dokument analitik mbi aktivitetet hibride ruse dhe ndikimin e tyre n\u00eb sigurin\u00eb evropiane.<\/p>\n
[15] European Union Agency for Cybersecurity (ENISA). Raportet dhe dokumentacioni mbi k\u00ebrc\u00ebnimet kibernetike, q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb digjitale dhe mbrojtjen e infrastruktur\u00ebs kritike evropiane.<\/p>\n
Prishtin\u00eb,12.11.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga k\u00ebrc\u00ebnimet me bomba n\u00eb shkollat evropiane te operacionet e ndikimit rus n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-64629","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-op-ed"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64632,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64629\/revisions\/64632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktiditor.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}