Qeveria shqiptare ka miratuar ndryshimet n\u00eb projektligjin p\u00ebr sigurin\u00eb kibernetike, duke parashikuar masa m\u00eb t\u00eb ashpra ndaj operator\u00ebve q\u00eb nuk p\u00ebrmbushin detyrimet p\u00ebr mbrojtjen e sistemeve informatike. Gjobat p\u00ebr shkeljet administrative mund t\u00eb arrijn\u00eb deri n\u00eb 10 milion\u00eb lek\u00eb.<\/p>\n
Projektligji \u00ebsht\u00eb miratuar n\u00eb mbledhjen e K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave m\u00eb 12 n\u00ebntor dhe synon forcimin e mbrojtjes s\u00eb infrastrukturave kritike dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb informacionit, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur k\u00ebrc\u00ebnimet dhe sulmet kibernetike p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr institucionet dhe sh\u00ebrbimet publike.<\/p>\n
Sipas ndryshimeve t\u00eb propozuara, operator\u00ebt do t\u00eb detyrohen t\u00eb deklarojn\u00eb pran\u00eb Autoritetit Komb\u00ebtar p\u00ebr Sigurin\u00eb Kibernetike (AKSK) masat teknike, organizative dhe operacionale q\u00eb kan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e sistemeve t\u00eb tyre.<\/p>\n
Ata duhet t\u00eb raportojn\u00eb gjithashtu se kush administron infrastruktur\u00ebn teknologjike, ku ndodhen sistemet, \u00e7far\u00eb lloj hostimi p\u00ebrdoret dhe cilat masa sigurie jan\u00eb n\u00eb fuqi.<\/p>\n
P\u00ebr mosrespektimin e k\u00ebtyre detyrimeve parashikohen gjoba nga 200 mij\u00eb deri n\u00eb 10 milion\u00eb lek\u00eb, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb shkeljes. Mosdor\u00ebzimi n\u00eb afat i vet\u00ebdeklarimit mund t\u00eb d\u00ebnohet me 500 mij\u00eb deri n\u00eb 2 milion\u00eb lek\u00eb, nd\u00ebrsa paraqitja e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb pasakta ose t\u00eb paplota me gjoba nga 200 mij\u00eb deri n\u00eb 1 milion lek\u00eb.<\/p>\n
Masa nd\u00ebshkuese parashikohen edhe p\u00ebr operator\u00ebt q\u00eb nuk zbatojn\u00eb udh\u00ebzimet e AKSK-s\u00eb p\u00ebr bllokimin e sulmeve, neutralizimin e k\u00ebrc\u00ebnimeve dhe korrigjimin e dob\u00ebsive t\u00eb sistemeve informatike.<\/p>\n
SHISH dhe Ushtria pjes\u00eb e struktur\u00ebs s\u00eb re t\u00eb inteligjenc\u00ebs kibernetike<\/p>\n
Nj\u00eb nga elementet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb projektligjit \u00ebsht\u00eb krijimi i nj\u00eb grupi bashk\u00ebpunimi p\u00ebr inteligjenc\u00ebn kibernetike, ku do t\u00eb p\u00ebrfshihen disa prej institucioneve kryesore t\u00eb siguris\u00eb dhe mbrojtjes n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb struktur\u00eb do t\u00eb marrin pjes\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb AKSK-s\u00eb, Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme, Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme, Sh\u00ebrbimit Informativ t\u00eb Shtetit (SHISH), Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Forcave t\u00eb Armatosura dhe Agjencis\u00eb s\u00eb Inteligjenc\u00ebs dhe Siguris\u00eb s\u00eb Mbrojtjes.<\/p>\n
Grupi do t\u00eb drejtohet nga AKSK dhe do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebr detyr\u00eb shk\u00ebmbimin e informacioneve p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnimet e mundshme kibernetike, vler\u00ebsimin e ndikimit t\u00eb tyre n\u00eb sigurin\u00eb komb\u00ebtare, ekonomi dhe sh\u00ebrbimet publike, si dhe hartimin e rekomandimeve p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e politikave t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n
Ndryshimet e reja parashikojn\u00eb gjithashtu detyrimin p\u00ebr raportimin e \u00e7do incidenti kibernetik pran\u00eb ekipeve komb\u00ebtare dhe sektoriale t\u00eb reagimit, si dhe bashk\u00ebpunimin me institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr parandalimin dhe rikuperimin nga sulmet.<\/p>\n
Projektligji zgjeron edhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e AKSK-s\u00eb n\u00eb mbrojtjen e qytetar\u00ebve dhe grupeve vulnerab\u00ebl, nd\u00ebrsa p\u00ebrfshin edhe administrat\u00ebn e pushtetit vendor n\u00eb kategorin\u00eb e sektor\u00ebve me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr sigurin\u00eb kibernetike.<\/p>\n
Lista e operator\u00ebve t\u00eb infrastrukturave kritike do t\u00eb mbetet konfidenciale, do t\u00eb miratohet me vendim t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave dhe do t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsohet t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb her\u00eb n\u00eb dy vjet.<\/p>\n
Me k\u00ebto ndryshime, Shqip\u00ebria synon t\u00eb forcoj\u00eb koordinimin nd\u00ebrinstitucional dhe t\u00eb rris\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e operator\u00ebve p\u00ebrball\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimeve n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn digjitale.<\/p>\n